नव्या वाटा
| तारीख: 8/1/2012 6:02:36 PM |
एक्स्ट्रा डिग्री
दहावीच्या परीक्षेत अनुत्तीर्ण म्हणजे करीअरच्या सर्वच वाटा संपल्या असं होत नाही. फेरपरीक्षा देईपयर्र्ंत इतरही अनेक अभ्यासक्रम आहेत, जे पुढील वाटचालीच्या दृष्टीनं उपयुक्त ठरू शकतात.
दहावी नापास झालेल्या विद्यार्थ्यांचं वर्ष वाया जाऊ नये यासाठी फेरपरीक्षेचा निर्णय लवकरच घेतला जाणार आहे. त्यासंदर्भात धोरणात्मक निर्णय ठरवण्यासाठी अद्याप शिक्षण मंडळाच्या बैठका सुरू आहेत. यामुळे ठरावीक विषयांमध्येच अनुत्तीर्ण झालेल्या विद्यार्थ्यांना फेरपरीक्षा देता येणार आहे. एका परीक्षेत अनुत्तीर्ण झालो म्हणजे करीअरच्या सर्वच वाटा संपल्या असं होत नाही. फेरपरीक्षा देईपयर्र्ंत इतरही अनेक अभ्यासक्रम आहेत, जे पुढील वाटचालीच्या दृष्टीनं उपयुक्त ठरू शकतात. यशवंतराव चव्हाण मुक्त विद्यापीठ, आयटीआय आदी संस्थांमधून माफक शुल्क आकारून विविध व्यवसायाभिमुख अभ्यासक्रमांचं प्रशिक्षण दिलं जातं.
परीक्षा कोणतीही असो, त्यामध्ये अनुत्तीर्ण होण्यामागे अभ्यास न करणं हे एकच कारण असू शकतं, असं नाही. प्रतिकूल परिस्थितीही त्यासाठी कारणीभूत ठरू शकते. त्यामुळे नापास झालो म्हणजे आयुष्याचं गणितच चुकलं, असं नाही. याबाबत यशवंतराव चव्हाण मुक्त विद्यापीठाचे संचालक डॉ. एन. आर. शिंदे सांगतात, नापास झाल्यानं मनावर ताण नक्कीच येतो. पण तो दूर करण्यासाठी ज्ञानाची वाट चोखाळणं आवश्यक असतं. अभ्यासाची, ज्ञानार्जनाची कवाडं आपल्यासाठी कधीच बंद होत नाहीत. घरी बसून केवळ, असं कसं झालं, काय करावं याचा विचार करीत कपाळावर आठ्या आणि गालाला हात लावून बसण्यापेक्षा ज्ञानार्जनाच्या दिशेनं पुन्हा आत्मविश्वासानं उचललेलं पाऊल आपल्या आयुष्याला कलाटणी देऊ शकतं. यशवंतराव चव्हाण मुक्त विद्यापीठानं अशा विद्यार्थ्यांसाठी उपयुक्त अभ्यासक्रम सुरू केले आहेत. हे अभ्यासक्रम पाहता आपलं वर्ष वाया गेलं, असा विचारही विद्यार्थ्यांच्या मनात डोकावणार नाही.
आर्थिक परिस्थितीमुळे पुढचं शिक्षण घेणं कठीण जातं, अशा विद्यार्थ्यांसाठी आयटीआयमध्येही अल्पकालावधीचे अभ्यासक्रम आहेत. दहावीत नापास झाल्यानं निराश होण्याचं काहीच कारण नाही. ऑक्टोबर वा मार्चमध्ये आपण पुन्हा परीक्षा देऊ शकतोच, पण तोपर्यंतच्या मधल्या कालावधीत अल्प मुदतीचे अभ्यासक्रमही पूर्ण करता येतात. हे अभ्यासक्रम रोजगार मिळवून देण्यासाठीही मदत करतात.
आयटीआय संस्थेतील अभ्यासक्रम (मुलींसाठी)
* इलेक्ट्रॉनिक्स मेकॅनिक
कालावधी - २ वर्षे
पात्रता - एस.एस.सी.
* इन्फॉर्मेशन टेक्नॉलॉजी ऍण्ड इलेक्ट्रॉनिक सिस्टिम मेन्टेनन्स
कालावधी - २ वर्षे
पात्रता - एस.एस.सी.
* फॅशन डिझायनिंग ऍण्ड गारमेंट मॅन्युफॅक्चरिंग
कालावधी - २ वर्षे
पात्रता - एस.एस.सी.
* ड्रेस मेकिंग
कालावधी - १ वर्ष
पात्रता - एस.एस.सी
*हेअर ऍण्ड स्कीन केअर
कालावधी - १ वर्ष
पात्रता - एस.एस.सी
*फ्रुट्स ऍण्ड व्हेजिटेबल्स प्रोसेसिंग
कालावधी - १ वर्ष
पात्रता - एस.एस.सी
* इंटेरिअर डेकोरेशन आणि डिझाईन
कालावधी - १ वर्ष
पात्रता - एस.एस.सी
* सेक्रेटरिअल प्रॅक्टिस
कालावधी - १ वर्ष
पात्रता - एच.एस.सी
* कॉम्प्युटर ऑपरेटर ऍण्ड प्रोग्रॅमिंग
कालावधी - १ वर्ष
पात्रता - एच.एस.सी
* रंगारी (जनरल)
कालावधी - २ वर्षे
पात्रता - ८ वी उत्तीर्ण
* वायरमन, पेंटर, ऍग्रिकल्चर मेकॅनिक
कालावधी : २ वर्षे
* कटिंग-सिविंग, एम्ब्रॉयडरी, लेदर वर्क, क्रफ्टस्मन, बांबू वर्क, विव्हिंग-वुल फॅब्रिक, कारपेंटरी, ट्रॅक्टर मेकॅनिक, वेल्डर, प्लम्बर, मेटल वर्क, जनरल फिटर कम मेकॅनिक, कॅबिनेट फर्निचर मेकिंग
कालावधी : १ वर्ष
* डी.टी.पी
कालावधी : ६ महिने
पात्रता - नववी पास
*सर्टिफिकेट इन प्रोग्रॅमिंग
कालावधी : ६ महिने
पात्रता - संगणकाचे ज्ञान आवश्यक
* आरोग्यमित्र
कालावधी : ६ महिने
पात्रता - सातवी पास
* कॉम्प्युटर ऑपरेशन
कालावधी - ६ महिने
पात्रता - नववी पास
* रुग्ण-साहाय्यक
कालावधी - १ वर्ष
पात्रता - दहावी पास-नापास, सातवी पास
* गृह रुग्ण-साहाय्यक
पात्रता - सातवी पास
कालावधी - ३ महिने
* योगशिक्षक पदविका
कालावधी - १ वर्ष
पात्रता - दहावी पास
* शास्त्रीय मसाज थेरपी प्रमाणपत्र
कालावधी - ६ महिने
पात्रता - सातवी पास
* माळी प्रशिक्षण अभ्यासक्रम
कालावधी - १ वर्षे
पात्रता - दहावी पास/नापास
टिम क्रिएटर
