ऑपरेशन ‘सिंदूर’नंतर पहिल्यांदाच भारत आणि पाकने अणुप्रकल्पांच्या यादीची केली देवाणघेवाण

india-and-pakistan तीन दशकांहून अधिक काळापासूनची परंपरा कायम ठेवत, भारत आणि पाकिस्तानने गुरुवारी (१ जानेवारी २०२६) नवीन वर्षाच्या निमित्ताने त्यांच्या अणु प्रतिष्ठानांच्या याद्यांची देवाणघेवाण केली. परराष्ट्र मंत्रालयाने सांगितले की, या यादीची देवाणघेवाण नवी दिल्ली आणि इस्लामाबादमधील राजनैतिक माध्यमांद्वारे करण्यात आली. या यादीत अणु प्रतिष्ठानांवर हल्ला प्रतिबंधक करारांतर्गत समाविष्ट असलेल्या प्रतिष्ठानांचा समावेश आहे. पहलगाम दहशतवादी हल्ल्यानंतर भारताने पाकव्याप्त काश्मीरमध्ये केलेल्या ऑपरेशन सिंदूरनंतर दोन्ही देशांनी अणु प्रतिष्ठानांच्या याद्या सामायिक करण्याची ही पहिलीच वेळ आहे.

 

 

 

दोन्ही देशांमध्ये ३१ डिसेंबर १९८८ रोजी हा करार झाला होता आणि २७ जानेवारी १९९१ पासून तो लागू आहे. त्यात अशी तरतूद आहे की भारत आणि पाकिस्तान प्रत्येक कॅलेंडर वर्षाच्या १ जानेवारी रोजी करारात समाविष्ट असलेल्या अणु प्रतिष्ठान आणि सुविधांबद्दल एकमेकांना माहिती देतील. दोन्ही देशांमधील अशा यादींची ही सलग ३५ वी देवाणघेवाण आहे. दोन्ही देशांनी पहिल्यांदा ही यादी १ जानेवारी १९९२ रोजी शेअर केली होती. india-and-pakistan गेल्या मे महिन्यात झालेल्या चार दिवसांच्या लष्करी संघर्षानंतर दोन्ही देशांमधील संबंध अजूनही खूप ताणलेले असताना ही यादी अपडेट करण्यात आली आहे. परराष्ट्र मंत्रालयाने (MEA) सांगितले की, अणुस्थळे आणि सुविधांवर हल्ला प्रतिबंधक कराराच्या तरतुदींनुसार ही यादीची देवाणघेवाण झाली. १९८८ मध्ये स्वाक्षरी झालेला हा करार दोन्ही देशांमधील विश्वास निर्माण करण्यासाठी एक महत्त्वाचा टप्पा होता, ज्याचा उद्देश दोन्ही देश एकमेकांच्या अणु प्रतिष्ठानांवर हल्ला करणार नाहीत याची खात्री करणे होता. दोन्ही देशांमधील अणु शस्त्रे आणि प्रतिष्ठानांच्या संभाव्य वापरापासून संरक्षण करणे आणि प्रादेशिक स्थिरता राखणे हे या कराराचे उद्दिष्ट आहे.