मुंबई ,
instagram data leak अलीकडेच प्रसिद्ध झालेल्या एका सायबर-इंटेलिजन्स अहवालानुसार, सोशल मिडिया प्लॅटफॉर्म्स इंस्टाग्राम आणि फेसबुक संबंधित वापरकर्त्यांचा महत्त्वपूर्ण डेटा डार्क वेबवर लीक होण्याची घटना समोर आली आहे. या अहवालानुसार, जगभरातील १७ दशलक्ष इंस्टाग्राम खात्यांची माहिती सायबर गुन्हेगारांनी उघड केली आहे. याचा अर्थ १७ दशलक्ष वापरकर्त्यांच्या मेल आयडीच्या माध्यमातून सायबर ठगांनी त्यांची बँकिंग माहिती आणि अन्य महत्त्वाची माहिती मिळवली आहे. ही माहिती लीक होण्यामुळे सायबर सुरक्षेच्या क्षेत्रात चिंतेचा धोका वाढला आहे.
समाजमाध्यमांवर आज instagram data leak प्रत्येक व्यक्तीचे खाते असते, मग ते इंस्टाग्राम, फेसबुक, ट्विटर, किंवा अन्य कुठलेही सोशल मीडिया प्लॅटफॉर्म असो. अशा परिस्थितीत वापरकर्त्यांसाठी डाटा लीक होण्याचा धोका किती गंभीर आहे, याबद्दल एक मोठा सवाल उपस्थित होत आहे. सध्या सोशल मिडियावर वेगाने एक संदेश व्हायरल होत आहे, ज्यात वापरकर्त्यांना त्यांचे खाते फिशिंगच्या जाळ्यात अडकलेले नाही का, याची तपासणी करण्याचे आवाहन केले जात आहे. तथापि, हे लक्षात ठेवावे की प्रत्येक खाते हॅक झालेले नाही, परंतु लीक झालेल्या डेटाचा वापर सायबर ठग विविध धोरणांनी करत आहेत. यामध्ये फिशिंग, खाते ताब्यात घेण्याचे प्रयत्न, ओळख फसवणूक आणि सोशल इंजिनिअरिंग हल्ले यांचा समावेश आहे.
फिशिंग हल्ल्यांमध्ये सामान्यतः सायबर गुन्हेगार वापरकर्त्यांचे इन्स्टाग्रामशी संबंधित ईमेल आयडी आणि फोन नंबर मिळवून त्यांचा गैरवापर करतात. वापरकर्त्यांचे नाव, प्रोफाइल तपशील आणि इतर संबंधित माहिती वापरून, लीक झालेले पासवर्ड विविध फसवणुकीसाठी वापरले जातात. यामुळे लाखो रुपयांची आर्थिक फसवणूक होण्याची जोखीम वाढते. याशिवाय, कधीकधी वापरकर्त्यांना सेक्स्टॉर्शन (सेक्ससंबंधी धमक्या) सारखे धोकादायक हल्ले देखील होऊ शकतात.
उपाय आणि खबरदारी
सद्य परिस्थितीमध्ये, सर्व सोशल मीडिया वापरकर्त्यांनी योग्य खबरदारी घेणे अत्यंत महत्त्वाचे आहे. इंस्टाग्राम किंवा इतर कोणत्याही सोशल मीडिया प्लॅटफॉर्मवरील खाते सुरक्षित ठेवण्यासाठी वापरकर्त्यांनी नियमितपणे पासवर्ड बदलणे आवश्यक आहे. याशिवाय, इंस्टाग्रामशी जोडलेल्या ईमेल खात्याचा पासवर्डही वेळोवेळी बदलावा. टू-फॅक्टर ऑथेंटिकेशनची (2FA) सुविधा सक्षम करणे ही एक चांगली पद्धत आहे. परंतु, टू-फॅक्टर ऑथेंटिकेशन अधिकृत ॲपद्वारेच करणे गरजेचे आहे, जेणेकरून कधीकधी फसवणूक होण्याची शक्यता टळू शकते.
तसेच, आलेल्या instagram data leak संशयास्पद संदेश, डीएम (डायरेक्ट मेसेजेस), ईमेल किंवा अन्य स्वरूपातील लिंक्सवर क्लिक करण्यापासून बचाव करावा. वापरकर्त्यांनी केवळ अधिकृत वेबसाइटवरून आलेल्या संदेशांचीच पडताळणी करावी. अज्ञात व्यक्तींनी किंवा अज्ञात ॲप्सद्वारे पाठवलेल्या संदेशांना तत्काळ हटवून त्यांचा उत्तर देणे टाळावे. इंस्टाग्रामवर आपले लॉगिन ॲक्टिव्हिटी तपासणे आणि अज्ञात डिव्हाइसेसवरून लॉग आउट करणे हे देखील खूप महत्त्वाचे आहे.
हॅक झाल्यास काय करावे?
कदाचित आपले खाते हॅक instagram data leak झाले असेल तर इंस्टाग्रामवरील "तुमचे खाते सुरक्षित करा" किंवा "हॅकची तक्रार करा" या पर्यायाचा वापर करून ते लवकरात लवकर सुरक्षित करा. हॅक झालेल्या खात्यावरून असामान्य संदेश आले तर वापरकर्त्यांनी त्याबद्दल आपल्या फॉलोअर्सना सूचित करणे आवश्यक आहे आणि त्यांना अशा संदेशांना प्रतिसाद न देण्याची सूचना द्यावी.सायबर तज्ज्ञ सुनील सदासिवन यांनी सांगितले की, "आजकाल सायबर हल्ल्यांच्या प्रकरणात वाढ झाली आहे. इंस्टाग्रामसारख्या प्रसिद्ध प्लॅटफॉर्मवरून होत असलेल्या फिशिंग हल्ल्यांचे प्रमाण देखील चिंतेचा विषय बनले आहे. वापरकर्त्यांनी सतर्क राहणे आणि आवश्यक ते सर्व सुरक्षा उपाययोजना लागू करणे अत्यंत महत्त्वाचे आहे."
मात्र, याचबरोबर त्यांनी हे देखील नमूद केले की, "सोशल मिडिया सुरक्षा उपाययोजना सक्षम करण्यासाठी सर्वांसाठी एकत्रित प्रयत्नांची आवश्यकता आहे. यासाठी शिक्षण आणि माहितीच्या प्रसाराची आवश्यकता आहे."तुमचा सोशल मिडिया खात्याची सुरक्षा सुनिश्चित करण्यासाठी योग्य खबरदारी घेणे आवश्यक आहे. डेटाच्या लीकमुळे सायबर गुन्हेगारांसाठी संभाव्य हल्ल्याचे मार्ग खुला होतात. प्रत्येकाने आपली माहिती सुरक्षित ठेवण्यासाठी सजग राहणे आणि नियमितपणे खात्याच्या सुरक्षा सेटिंग्ज तपासणे गरजेचे आहे.