‘विद्या प्रमाण रेस्क्यू अभियान’

Vidya Praman Rescue Campaign मकरसंक्रांतीच्या उत्सवात पतंग उडवताना अनेक लोकांचा आनंद असतो, पण याच उत्सवात काही हानीकारक बाबीही समोर येतात. चायनीज नायलॉन मांजा वापरल्यामुळे अनेक पक्षी, प्राणी आणि नागरिक जखमी होतात किंवा मृत्यूला सामोरे जातात. या गंभीर समस्येवर लक्ष केंद्रित करत, डॉ. कल्याण गंगवाल यांच्या मार्गदर्शनाखाली पुण्यात 'विद्या प्रमाण रेस्क्यू अभियान' सुरू करण्यात आले आहे. हे अभियान ३१ जानेवारीपर्यंत चालू राहणार असून, सर्वजीव मंगल प्रतिष्ठान पुणे, रेस्क्यू वाईल्ड लाईफ आणि सामाजिक कार्यकर्ते सुनील परदेशी यांच्या सहकार्याने साकारत आहे.

 

 

परमपूज्य आचार्य विद्यासागर महाराज आणि परमपूज्य मुनि १०८ प्रमाण सागर महाराज यांच्या आशीर्वादाने या अभियानाचा प्रारंभ करण्यात आला. अनेक वर्षांपासून हे अभियान सातत्याने राबवले जात आहे, आणि या उपक्रमाच्या माध्यमातून पक्षी, प्राणी आणि माणसांचे प्राण वाचवण्यासाठी जागरूकता निर्माण केली जात आहे.

 

 

मकरसंक्रांतीच्या काळात पतंगोत्सव साजरा करत असताना चायनीज नायलॉन मांजा वापरण्याचे प्रमाण वाढले आहे. हा मांजा, जो बाजारात काच लावून विकला जातो, तो पक्ष्यांसाठी अत्यंत धोकादायक ठरतो. डॉ. गंगवाल यांनी याबद्दल चिंता व्यक्त केली आहे की, या मांजावर काच असल्यामुळे ते सहज तुटत नाही आणि त्यामुळे उडणारे पक्षी या मांज्यात अडकून गंभीर जखमी होतात किंवा त्यांचा मृत्यू होतो. मागील वर्षी या मांज्यामुळे हजारो पक्ष्यांचा मृत्यू झाला, तसेच सुमारे २१५ नागरिकांना आपला जीव गमवावा लागला.

 

 

नायलॉन मांज्यामुळे विविध दुर्घटनाही घडल्या आहेत. रस्त्यावरून जात असलेल्या दुचाकीस्वारांचे गळे कापले जाणे, नागरिक जखमी होणे यासारख्या अनेक घटनांचा सामना करावा लागला आहे. यामुळे नागरिकांच्या आरोग्याच्या आणि सुरक्षेच्या दृष्टीने हा विषय अधिक महत्त्वाचा ठरतो.

 

 

पक्षी, प्राणी आणि नागरिकांचे प्राण वाचवण्यासाठी ‘मांजा हटवा, जीव वाचवा’ हा संदेश देत रेस्क्यू अभियान राबवले जात आहे. या अभियानात सुसज्ज रुग्णवाहिका, डॉक्टर आणि सामाजिक कार्यकर्त्यांच्या मदतीने जखमी पक्ष्यांना मोफत उपचार केले जात आहेत. जखमी पक्ष्यांना उपचारानंतर त्यांना त्यांच्या नैसर्गिक वातावरणात सोडण्यात येते. तसेच, झोपडपट्टी आणि वस्ती भागांतील जखमी नागरिकांनाही विनामूल्य वैद्यकीय मदत दिली जात आहे.चायनीज मांज्यावर उच्च न्यायालयाने बंदी घातली असतानाही, त्याची विक्री सुरूच आहे. डॉ. गंगवाल यांनी याबद्दल खंत व्यक्त केली आणि नागरिकांना आग्रह केला की, अशा विक्रेत्यांची माहिती पोलिसांना द्यावी, जेणेकरून या धोकादायक मांज्याची विक्री रोखता येईल."अहिंसा आणि जीवदयेचा मार्ग स्वीकारूनच आपण पक्षी, प्राणी आणि माणसांचे प्राण वाचवू शकतो. हेच खरे मानवतेचे उदाहरण आहे," असे डॉ. गंगवाल यांनी या उपक्रमाच्या उद्देशाबद्दल सांगितले.पुण्यात सुरू असलेल्या या अभियानामुळे अनेक नागरिक जागरूक झाले आहेत आणि पतंगोत्सवाचा आनंद घेत असताना पर्यावरण आणि प्राण्यांच्या संरक्षणाची महत्त्वाची बाब लक्षात ठेवत, चायनीज नायलॉन मांज्याचा वापर टाळण्याचे प्रयत्न होत आहेत.