मुंबई,
Thackeray versus Shinde मुंबई महानगरपालिका निवडणुका यंदा केवळ स्थानिक स्वराज्य संस्थेपुरत्या मर्यादित न राहता ‘ब्रँड ठाकरे’च्या विश्वासार्हतेची आणि राजकीय अस्तित्वाची निर्णायक लढाई ठरत आहेत. शिवसेनेतील फूट, बदललेली राजकीय समीकरणे आणि मराठी मतदारांवरील पकड या पार्श्वभूमीवर ही निवडणूक उद्धव ठाकरे यांच्यासाठी अत्यंत महत्त्वाची मानली जात आहे. त्यातच उद्धव ठाकरे आणि राज ठाकरे हे अनेक वर्षांनंतर एकाच व्यासपीठावर एकत्र आल्याने ठाकरे कुटुंबाने ‘मातोश्री’चा राजकीय वारसा जपण्यासाठी मतभेद बाजूला ठेवल्याचे स्पष्ट संकेत मिळत आहेत.
निवडणूक आयोगाच्या आकडेवारीनुसार, यंदाच्या बीएमसी निवडणुकीत थेट संघर्ष अधिक तीव्र झाला आहे. मुंबईतील एकूण २२७ वॉर्डांपैकी तब्बल ८७ वॉर्डांमध्ये ठाकरे गट आणि मुख्यमंत्री एकनाथ शिंदे यांच्या शिवसेनेत थेट लढत होत आहे. विशेषतः मराठीबहुल भागांमध्ये ही चुरशीची टक्कर पाहायला मिळत असून, यामुळे निवडणूक अधिक रंगतदार बनली आहे. बहुतांश वॉर्डांमध्ये त्रिकोणी लढत असली तरी, राजकीय लक्ष मुख्यत्वे त्या जागांकडे आहे जिथे ‘मराठी विरुद्ध मराठी’ असा थेट सामना होत आहे.
आकडेवारीनुसार, शिवसेना-उद्धव बाळासाहेब ठाकरे गट आणि शिंदे सेना यांच्यात ६९ वॉर्डांमध्ये थेट लढत आहे, तर मनसे आणि शिंदे सेनेत १८ वॉर्डांमध्ये संघर्ष होत आहे. याशिवाय, शिवसेना-युबीटी आणि भाजप यांच्यात ९७ वॉर्डांमध्ये थेट मुकाबला होत असल्याचे चित्र आहे. यामुळे मुंबईची राजकीय रणधुमाळी आणखी तीव्र झाली आहे. गेल्या लोकसभा आणि विधानसभा निवडणुकांमध्ये मुंबईत शिवसेना-युबीटीने शिंदे सेनेपेक्षा चांगली कामगिरी केल्याचेही राजकीय निरीक्षक सांगतात. त्यामुळेच यंदाच्या बीएमसी निवडणुकीत ठाकरे गट अधिक आत्मविश्वासात असल्याचे दिसून येते.
उद्धव ठाकरे आणि राज ठाकरे एकत्र आल्यामुळे शिवसेना-युबीटीची संघटनात्मक ताकद दुप्पट झाल्याचा दावा केला जात आहे. प्रचारात ‘मराठी माणूस’ आणि ‘मराठी अस्मिता’ या मुद्द्यांवर विशेष भर दिला जात असून, स्थानिक ओळखीचा मुद्दा केंद्रस्थानी ठेवण्याचा प्रयत्न होत आहे. दुसरीकडे, ठाकरे बंधूंच्या मराठी अभिमानाच्या राजकारणाला उत्तर देण्यासाठी भाजप आणि शिंदे सेनेने ‘हिंदुत्व’चा मुद्दा आक्रमकपणे पुढे आणला आहे. शिंदे सेनेचा दावा आहे की बाळासाहेब ठाकरे यांचे खरे हिंदुत्व ते पुढे नेत असून, उद्धव ठाकरे यांनी काँग्रेससोबत हातमिळवणी करून ते सोडून दिले असल्याचा आरोप केला जात आहे. त्यामुळे बीएमसी निवडणूक ही केवळ स्थानिक सत्तेसाठीची लढाई न राहता, ठाकरे विरुद्ध शिंदे, मराठी अस्मिता विरुद्ध हिंदुत्व आणि वारसा विरुद्ध बंडखोरी अशी बहुआयामी राजकीय चाचणी बनली आहे.