तेहरान,
Amir Hatmi and trump इराण आणि अमेरिका यांच्यातील तणाव पुन्हा एकदा टोकाला पोहोचल्याचे चित्र आहे. अमेरिकेकडून आलेल्या धमक्यांनंतर संतप्त प्रतिक्रिया देताना इराणचे लष्करप्रमुख मेजर जनरल अमीर हतामी यांनी अत्यंत कठोर शब्दांत इशारा दिला आहे. ७ जानेवारी २०२६ रोजी बोलताना हतामी म्हणाले की इराण कोणत्याही परकीय दबावाला किंवा धमकीला घाबरणारा देश नाही. जर कुणीही इराणवर हल्ला करण्याचा प्रयत्न केला, तर त्या शक्तीचे हात कापून टाकले जातील, असा स्पष्ट संदेश त्यांनी दिला. हे विधान अमेरिकेचे अध्यक्ष डोनाल्ड ट्रम्प यांनी केलेल्या वक्तव्याला प्रत्युत्तर म्हणून पाहिले जात आहे. ट्रम्प यांनी इराणमधील सुरू असलेल्या निदर्शनांबाबत प्रतिक्रिया देताना सांगितले होते की, जर इराणी प्रशासनाने शांततापूर्ण आंदोलकांवर हिंसाचार केला किंवा त्यांची हत्या केली, तर अमेरिका त्यांना मदतीसाठी पुढे येईल. ‘ट्रुथ सोशल’ या प्लॅटफॉर्मवर पोस्ट करत ट्रम्प यांनी अमेरिका पूर्णपणे सज्ज असल्याचे आणि आवश्यक ती सर्व पावले उचलली जातील, असेही स्पष्ट केले होते.
या पार्श्वभूमीवर अमेरिकन सिनेटर लिंडसे ग्राहम यांनीही आक्रमक भूमिका घेतली. एका दूरचित्रवाणी मुलाखतीत त्यांनी थेट इराणचे सर्वोच्च नेते अयातुल्ला अली खामेनी यांना उद्देशून इशारा दिला. निदर्शकांवरील दडपशाही त्वरित थांबवली नाही, तर डोनाल्ड ट्रम्प कठोर कारवाई करतील, असे त्यांनी म्हटले. तेहरानच्या नेतृत्वाने अमेरिकेच्या इशाऱ्यांना हलक्यात घेऊ नये, असा सल्लाही त्यांनी दिला. दरम्यान, इराणमध्ये गेल्या काही दिवसांपासून तीव्र असंतोषाचे वातावरण आहे. वाढती महागाई, इराणी चलन रियालची घसरण आणि गंभीर आर्थिक संकट यामुळे सामान्य जनता रस्त्यावर उतरली आहे. राजधानी तेहरानपासून सुरू झालेली आंदोलने देशभर पसरली आहेत. काही ठिकाणी परिस्थिती चिघळली असून, फासा शहरात आंदोलकांनी राज्यपालांच्या कार्यालयावर हल्ला करत तोडफोड आणि जाळपोळ केली. या गोंधळाच्या पार्श्वभूमीवर इराणचे अध्यक्ष मसूद पेझेश्कियान यांनी आंदोलकांना शांत करण्याचा प्रयत्न केला. कर वाढीच्या प्रस्तावावर पुनर्विचार केला जाईल, असे सांगत त्यांनी लोकांच्या बदलाच्या मागणीला वैध ठरवले.
इराणमधील निदर्शनांना अमेरिका आणि इस्रायलने उघडपणे पाठिंबा दर्शवला आहे. इस्रायली पंतप्रधान बेंजामिन नेतान्याहू यांनी इराणी जनतेच्या स्वातंत्र्य आणि न्यायासाठीच्या लढ्याला समर्थन असल्याचे जाहीर केले. इराणी जनता आता स्वतःचे भविष्य ठरवण्याच्या दिशेने पाऊल टाकत आहे, असेही त्यांनी म्हटले. या साऱ्या घडामोडींवर भाष्य करताना जनरल अमीर हतामी यांनी इराणच्या आर्मी कमांड अँड स्टाफ युनिव्हर्सिटीतील विद्यार्थ्यांना संबोधित केले. इस्लामिक रिपब्लिक ऑफ इराण शत्रूच्या वाढत्या धोक्यांकडे गांभीर्याने पाहत असून, कोणत्याही आक्रमणाला तगडा प्रतिउत्तर दिल्याशिवाय राहणार नाही, असे त्यांनी ठामपणे सांगितले. जून २०२५ मध्ये इस्रायलसोबत झालेल्या १२ दिवसांच्या संघर्षानंतर इराणचे सैन्य अधिक सक्षम आणि सज्ज झाले असल्याचा दावाही त्यांनी केला. शत्रूने पुन्हा चूक केली, तर यावेळी प्रतिसाद अधिक कठोर असेल, असा इशारा त्यांनी दिला.
इराणचे ज्येष्ठ नेते आणि सर्वोच्च राष्ट्रीय सुरक्षा परिषदेचे प्रमुख अली लारीजानी यांनीही सोशल मीडिया प्लॅटफॉर्म ‘X’ वर प्रतिक्रिया देत अमेरिकेला सावध राहण्याचा सल्ला दिला. अमेरिकेने आपल्या सैनिकांच्या सुरक्षिततेची काळजी घ्यावी, असा सूचक इशाराच त्यांनी दिला. जून २०२५ मध्ये अमेरिका आणि इस्रायलने इराणच्या अणुकार्यक्रम आणि बॅलिस्टिक क्षेपणास्त्र क्षमतेवर संयुक्त हल्ले केल्यानंतर दोन्ही देशांतील तणाव अधिकच वाढला आहे. इराण या कारवाईकडे आपल्या सार्वभौमत्वावर झालेला थेट हल्ला म्हणून पाहत आहे. सध्याची परिस्थिती अत्यंत तणावपूर्ण असून, दोन्ही बाजूंनी आक्रमक वक्तव्यांचा जोर वाढताना दिसत आहे.