भारतीय सैन्यासाठी आनंदवार्ता! सर्विलन्स क्षमतेत वाढ

Indian Army solar drones भारतीय सैन्याला आधुनिक तंत्रज्ञानाचा आधार देण्यासाठी एक मोठा पाऊल उचलण्यात आले आहे. ऑपरेशन सिंदूरमधून मिळालेल्या अनुभवांनंतर हे स्पष्ट झाले आहे की भविष्यातील युद्धांमध्ये रियल-टाइम निगरानी आणि इंटेलिजन्सची भूमिका निर्णायक ठरणार आहे. या पार्श्वभूमीवर, भारतीय सैन्याने स्वदेशी सोलर पावर्ड ड्रोनचा समावेश केला आहे, ज्यामुळे देशाच्या उत्तरेकडील, पूर्वोत्तर आणि पश्चिमी सीमांवरील निगरानी क्षमता अनेक पटीने वाढेल.

 

 

माहितीप्रमाणे, बेंगळुरूस्थित स्टार्टअप कंपनी न्यूस्पेस रिसर्च अँड टेक्नॉलॉजीज (NRT) ला भारतीय सैन्याने सुमारे 168 कोटी रुपयांच्या सोलर ड्रोनचे ऑर्डर दिले आहेत. हा प्रकल्प आत्मनिर्भर भारत मोहिमेअंतर्गत सुरू करण्यात आला असून, या ड्रोनमध्ये पूर्णपणे स्वदेशी तंत्रज्ञानाचा वापर केला आहे. या ड्रोनचे विकासकार्य संरक्षण मंत्रालयाच्या इनोवेशन फॉर डिफेन्स एक्सीलन्स (iDEX) कार्यक्रमांतर्गत केले गेले आहे.भारतीय सैन्याने घेतलेले हे सोलर ड्रोन मीडियम एल्टीट्यूड पर्सिस्टंट सर्विलन्स सिस्टम (MAPSS) या प्रकारात मोडतात. या ड्रोनची वैशिष्ट्य म्हणजे हे मध्यम उंचीवर सतत उडत राहतात आणि लांब काळासाठी सर्विलन्स कार्य करू शकतात. सौरऊर्जेवर चालणारे असल्यामुळे या ड्रोनला वारंवार इंधन भरण्याची गरज नसते, त्यामुळे हे दिवस-रात्र सतत उड्डाण करू शकतात.

 

 

 

सोलर ड्रोन अत्यंत शांत असून, त्यांचा थर्मल सिग्नेचर खूपच कमी असतो. त्यामुळे दुश्मनाच्या रडारसाठी हे शोधणे कठीण होते. हे ड्रोन ५ ते २० किलोमीटर उंचीवर उड्डाण करू शकतात आणि अनेक दिवस किंवा महिने सतत आसमानात राहून मिशन पूर्ण करू शकतात.

 

 

यांच्या साह्याने भारतीय Indian Army solar drones सैन्याला पश्चिमी सीमा तसेच जम्मू-कश्मीर, लडाख आणि पूर्वोत्तर भागातील दुर्गम प्रदेशांमध्ये रियल टाइम चित्रे व माहिती मिळण्यास मदत होणार आहे. यामुळे घुसखोरी, तस्करी किंवा इतर कोणत्याही सुरक्षा धोक्याविषयी तातडीने माहिती मिळणे शक्य होईल. विशेषतः ज्या भागात सातत्याने सर्विलन्स ठेवणे कठीण आहे, अशा दुर्गम, पर्वतीय आणि वाळवंटी प्रदेशांमध्ये हे ड्रोन अत्यंत उपयुक्त ठरणार आहेत.सोलर ड्रोन हलके असल्यामुळे त्यांना चालवण्यासाठी जमिनीवर जास्त संसाधने किंवा मोठ्या टीमची आवश्यकता नसते. हे ड्रोन सशस्त्र सैन्यांसाठी गुप्तहेर कामे, दुश्मनाचे सिग्नल रेकॉर्ड करणे आणि अशा भागांमध्ये कम्युनिकेशन पुरवण्याचे कार्य करू शकतात, जिथे पारंपरिक संचार माध्यम कमजोर पडतात.विशेषज्ञांचे मत आहे की, स्वदेशी सोलर ड्रोनचा समावेश फक्त भारतीय सैन्याची तांत्रिक क्षमता वाढवणार नाही, तर देशाच्या संरक्षण स्टार्टअप इकोसिस्टमला नवी दिशा देईल. हा प्रकल्प आधुनिक युद्ध तंत्रज्ञानात भारताला आत्मनिर्भर बनवण्याच्या दिशेतील महत्त्वाचा टप्पा ठरणार आहे.