घटस्थापनेपासून अखंड ज्योतीपर्यंत...कोणत्या गोष्टींची घ्यावी काळजी?

Ghatasthapana to the Akhand Jyot शारदीय नवरात्रोत्सवाला ११ ऑक्टोबरपासून सुरुवात होत आहे. वैदिक पंचांगानुसार, हा नऊ दिवसांचा उत्सव देशभरात मोठ्या श्रद्धेने आणि उत्साहाने साजरा केला जातो. या काळात देवी दुर्गेच्या नऊ स्वरूपांची विधिवत पूजा केली जाते. अनेक भाविक देवीची कृपा मिळवण्यासाठी नऊ दिवस उपवासही करतात. धार्मिक मान्यतेनुसार, नवरात्रात देवीची आराधना आणि व्रत केल्याने सुख-शांती लाभते, सकारात्मक ऊर्जा मिळते आणि जीवनातील संकटे दूर होतात, अशी श्रद्धा आहे. मात्र, उपवास करताना आहाराशी संबंधित नियम पाळणेही महत्त्वाचे मानले जाते.

 

 

 

नवरात्रीच्या उपवासात गहू आणि कोणत्याही प्रकारच्या डाळींचे सेवन टाळले जाते. तसेच कांदा, लसूण, अंडी, मांसाहार, मासे आणि मद्यपान वर्ज्य मानले जाते. वांगं, फणस, मशरूम आणि भेंडी यांसारख्या भाज्याही उपवासात न खाण्याचा सल्ला दिला जातो. दुसरीकडे, उपवासासाठी सात्त्विक आणि शुद्ध आहाराला प्राधान्य दिले जाते. कुट्टू आणि शिंगाड्याच्या पिठापासून तयार केलेली भाकरी किंवा पुरी, वरीचे तांदूळ, साबुदाण्याची खिचडी आणि विविध फळे खाता येतात. याशिवाय दूध, दही, पनीर, ताक आणि लस्सी यांचाही आहारात समावेश करता येतो. उपवासात साध्या मिठाऐवजी सैंधव मिठाचा वापर केला जातो. आहाराचे नियम परंपरेनुसार बदलू शकतात, त्यामुळे आपल्या घरातील धार्मिक प्रथांनुसार पदार्थांची निवड करावी.

 

उपवासासोबतच नवरात्रात काही गोष्टी टाळण्याचीही धार्मिक परंपरा आहे. या काळात केस, दाढी-मिशी आणि नखे कापणे टाळले जाते. तसेच पूजेदरम्यान चामड्यापासून बनवलेल्या वस्तूंचा वापर न करण्याची प्रथा आहे. घरात घटस्थापना केली असेल किंवा देवीसमोर अखंड ज्योत प्रज्वलित केली असेल, तर घर रिकामे सोडू नये, अशी धार्मिक मान्यता आहे. त्यामुळे नवरात्राचे व्रत सुरू करण्यापूर्वी आहाराचे नियम आणि पूजाविधी यांची माहिती घेणे आवश्यक ठरते. श्रद्धा आणि परंपरेनुसार नऊ दिवस देवीची आराधना करताना आरोग्याची काळजी घेणेही तितकेच महत्त्वाचे आहे.