घाऊक बाजारात कांदा स्वस्त, तरी खिशाला चटका

Onions cheaper in the wholesale  कांद्याच्या वाढत्या दरांमुळे त्रस्त झालेल्या ग्राहकांसाठी दिलासादायक संकेत मिळू लागले आहेत. कर्नाटक आणि आंध्र प्रदेशातून नवीन कांद्याची आवक वाढल्याने गेल्या १० दिवसांत घाऊक बाजारातील दरांमध्ये २० टक्क्यांची घसरण झाली आहे. महाराष्ट्रातील नाशिक आणि राजस्थानमधील अलवर येथील नवीन कांद्याची आवकही पुढील दोन आठवड्यांत सुरू होण्याची शक्यता आहे. त्यामुळे नोव्हेंबरपूर्वी कांद्याचे दर दोन महिन्यांपूर्वीच्या पातळीवर येऊ शकतात, असा अंदाज व्यक्त केला जात आहे. महाराष्ट्रातील प्रसिद्ध लासलगाव बाजार समितीत १ ऑक्टोबर रोजी कांद्याचा दर प्रतिक्विंटल ४,४५० रुपये होता. १० ऑक्टोबरपर्यंत हा दर घसरून ३,७०० रुपयांपेक्षाही खाली आला. मात्र, घाऊक बाजारातील या घसरणीचा पूर्ण फायदा ग्राहकांना अद्याप मिळालेला नाही. किरकोळ बाजारात कांदा अजूनही ७० रुपये प्रतिकिलोपेक्षा जास्त दराने विकला जात आहे.

 

 

 

कांद्याच्या दरातील घसरणीमागे कर्नाटक, आंध्र प्रदेश आणि मध्य प्रदेशातून खरीप कांद्याची वाढलेली आवक हे प्रमुख कारण आहे. नवीन कांदा बाजारात येऊ लागल्याने उत्तर भारतातील व्यापाऱ्यांचे महाराष्ट्रातील जुन्या साठवलेल्या कांद्यावरील अवलंबित्व कमी झाले आहे. निर्यातदारांकडूनही नवीन कांद्याला प्राधान्य दिले जात असल्याने मार्च-एप्रिलमध्ये काढून साठवलेल्या कांद्याच्या मागणीवर परिणाम झाला आहे. राजस्थानमधून या महिन्याच्या अखेरीस नवीन कांदा बाजारात येण्याची अपेक्षा आहे, तर महाराष्ट्रात नोव्हेंबरपासून कांदा काढणीला सुरुवात होण्याची शक्यता आहे. ग्राहक व्यवहार मंत्रालयाने देशातील १२६ शहरांमध्ये गेल्या दोन आठवड्यांत किरकोळ कांद्याच्या दरात प्रतिकिलो १ ते २१ रुपयांपर्यंत घट नोंदवली आहे. यावरून काही बाजारपेठांमध्ये ग्राहकांना दिलासा मिळत असला, तरी दरातील घसरणीचे प्रमाण शहरानुसार वेगवेगळे असल्याचे स्पष्ट होते.

 

दरम्यान, कांद्याचे दर नियंत्रणात ठेवण्यासाठी केंद्र सरकारने राखीव साठ्यातून मोठ्या शहरांमध्ये पुरवठा वाढवला आहे. आठ ‘कांदा एक्स्प्रेस’ आणि ४६७ ट्रकच्या माध्यमातून दोन लाख क्विंटलपेक्षा अधिक कांदा बाजारात पोहोचवण्यात आल्याची माहिती आहे. कांद्याची मागणी जास्त असलेल्या केंद्रांमध्ये पुरवठा वाढवण्यासाठी अतिरिक्त रेल्वे रॅक चालवण्याचीही योजना आहे. मात्र, बाजारातील दर कमी होण्यासाठी नवीन कांद्याची आवक किती वेगाने वाढते आणि घाऊक बाजारातील घसरणीचा फायदा किरकोळ विक्रेते ग्राहकांपर्यंत किती लवकर पोहोचवतात, यावर पुढील परिस्थिती अवलंबून असेल. सरकारी साठ्यातून कांद्याचा पुरवठा वाढवणे आवश्यक असले, तरी नवीन पीक बाजारात येत असताना साठवलेल्या कांद्याची मोठ्या प्रमाणावर विक्री केल्यास शेतकऱ्यांच्या दरांवर अतिरिक्त दबाव निर्माण होऊ शकतो.