मेरठ
muskan rastogi sahil shukla पती सौरभ राजपूत यांच्या हत्येप्रकरणी मुस्कान रस्तोगी आणि साहिल शुक्ला यांना फाशीची शिक्षा सुनावणारे जिल्हा न्यायाधीश अरविंद कुमार मिश्रा सध्या चर्चेत आहेत. निकाल सुनावण्यापूर्वी महाभारतातील संदर्भ देत न्याय आणि शिक्षेचे महत्त्व स्पष्ट करणे, तसेच मृत्युदंडाचा आदेश दिल्यानंतर वापरलेले पेन कचरापेटीत टाकणे, या त्यांच्या कृतींकडे अनेकांचे लक्ष वेधले गेले आहे.
या बहुचर्चित हत्याकांडाचा खटला सुमारे १३ महिने चालला. या कालावधीत न्यायालयात १२६ तारखांना सुनावणी झाली. अखेर जिल्हा न्यायाधीशांनी मुस्कान आणि साहिल यांना सौरभ राजपूत यांच्या हत्येप्रकरणी दोषी ठरवून दोघांनाही मृत्युदंडाची शिक्षा सुनावली. मेरठच्या न्यायिक इतिहासातील हा महत्त्वाचा निर्णय मानला जात आहे. कारण, शहरात सुमारे २३ वर्षांनंतर एखाद्या प्रकरणात मृत्युदंडाची शिक्षा सुनावण्यात आली आहे.
निकालापूर्वी महाभारताचा दाखला
शिक्षेबाबत निर्णय देताना न्यायाधीश अरविंद कुमार मिश्रा यांनी महाभारताचा संदर्भ दिला. गुन्ह्याचे स्वरूप आणि त्यानुसार दिली जाणारी शिक्षा यांचा संबंध स्पष्ट करताना त्यांनी न्यायदानातील कर्तव्याचे महत्त्व अधोरेखित केले. गुन्हेगाराने ज्या प्रकारचा अपराध केला आहे, त्यानुसार त्याला शिक्षा देणे हा न्यायाचा धर्म असल्याचे त्यांनी नमूद केले. कायद्याचे उद्दिष्ट केवळ गुन्ह्यांना शिक्षा देणे नसून समाजात सुरक्षितता आणि सुव्यवस्था राखणेही आहे, असा त्यांच्या विवेचनाचा आशय होता.
न्यायाधीशांनी वाघ आणि जंगलाचे उदाहरण देत कायदा व समाज यांच्यातील संबंध समजावून सांगितला. वाघ जंगलात असेल, तर जंगल सुरक्षित राहते आणि जंगल टिकून असेल, तर वाघाचेही अस्तित्व सुरक्षित राहते, असे त्यांनी उदाहरणादाखल सांगितले. कायदा हा माणसांसाठी बनविण्यात आला असून, तो नागरिकांचे संरक्षण करतो आणि त्यांच्या वर्तनावर नियंत्रण ठेवतो. हा संदेश समाजापर्यंत पोहोचणे आवश्यक असल्याचेही त्यांनी स्पष्ट केले.
शिक्षेचा आदेश दिल्यानंतर पेन कचरापेटीत
न्यायालयातील आणखी एका कृतीमुळे न्यायाधीश मिश्रा यांची चर्चा सुरू झाली. मुस्कान आणि साहिल यांना मृत्युदंडाची शिक्षा सुनावल्यानंतर त्यांनी आदेश लिहिण्यासाठी वापरलेले पेन कचरापेटीत टाकले. दोन दोषींना फाशीची शिक्षा देणाऱ्या निर्णयानंतर घडलेल्या या प्रसंगाची विशेष चर्चा होत आहे.
मात्र, संबंधित पेन कचरापेटीतmuskan rastogi sahil shukla टाकण्यामागील कारण न्यायाधीशांकडून अधिकृतपणे स्पष्ट करण्यात आलेले नाही. त्यामुळे त्यांच्या या कृतीमागे विशिष्ट हेतू होता, असा निष्कर्ष काढणे योग्य ठरणार नाही. सध्या निकालापूर्वीचा महाभारताचा संदर्भ आणि निकालानंतर पेन टाकण्याची कृती या दोन्ही बाबी चर्चेचा विषय बनल्या आहेत.
मेरठमध्ये पदभार स्वीकारून अवघे पाच महिने
जिल्हा न्यायाधीश अरविंद कुमार मिश्रा यांनी मेरठ न्यायालयात पदभार स्वीकारून सुमारे पाच महिनेच झाले आहेत. या अल्प कालावधीत बहुचर्चित हत्याकांडाचा निकाल दिल्याने ते चर्चेत आले आहेत. त्यांनी ३० सप्टेंबर रोजी मुस्कान आणि साहिल यांना हत्येच्या गुन्ह्यात दोषी ठरवले होते. त्यानंतर सुमारे दोन आठवड्यांनी दोघांनाही मृत्युदंडाची शिक्षा सुनावण्यात आली.या प्रकरणात मुस्कान आणि साहिल यांनी सौरभ राजपूत यांची हत्या करून त्यांच्या मृतदेहाचे तुकडे केले आणि ते निळ्या ड्रममध्ये लपवून ठेवल्याचा आरोप होता. या घटनेने देशभरात मोठी खळबळ उडाली होती. या खटल्यातील निकालामुळे पुन्हा एकदा हे प्रकरण चर्चेत आले आहे.मेरठमध्ये यापूर्वी २००३ मध्ये एका डॉक्टरला मृत्युदंडाची शिक्षा सुनावण्यात आल्याचे प्रकरण समोर आले होते. त्यानंतर सुमारे २३ वर्षांनी मुस्कान रस्तोगी आणि साहिल शुक्ला यांना मृत्युदंडाची शिक्षा सुनावण्यात आल्याने या निर्णयाला विशेष महत्त्व प्राप्त झाले आहे.