गंडमूळचा प्रभाव असला तरी देवीची पूजा थांबवावी का?

Gandamula and the Worship of the Goddess शारदीय नवरात्रीच्या सहाव्या दिवशी, शुक्रवार, १६ ऑक्टोबर रोजी दुर्गेचे सहावे रूप असलेल्या कात्यायनी मातेची पूजा केली जात आहे. आजच्या पंचांगानुसार शोभन योगासोबत गंडमूळ नक्षत्राचा प्रभाव असल्याने पूजेच्या मुहूर्ताबाबत भाविकांमध्ये प्रश्न निर्माण होऊ शकतात. मात्र, ज्योतिषीय परंपरेनुसार गंडमूळ नक्षत्र असल्यामुळे नवरात्रीतील नियमित पूजा थांबवण्याची आवश्यकता नाही. दिल्लीच्या पंचांगानुसार शोभन योग रात्री १० वाजून ६ मिनिटांपर्यंत असून, त्यानंतर अतिगंड योग सुरू होईल. विशेष म्हणजे, आज सौभाग्य योग नसून शोभन योग आहे.

 

 

 

 

पंचांगानुसार १६ ऑक्टोबर रोजी सकाळी ६ वाजून ४७ मिनिटांपर्यंत ज्येष्ठा नक्षत्र होते. त्यानंतर मूळ नक्षत्र सुरू झाले. ज्येष्ठा आणि मूळ ही दोन्ही गंडमूळ नक्षत्रांमध्ये गणली जातात. त्यामुळे आज दिवसभर गंडमूळचा प्रभाव असल्याचे पंचांगात नमूद करण्यात आले आहे. ज्योतिषशास्त्रात शोभन योग शुभ मानला जातो, तर गंडमूळचा संबंध चंद्राच्या नक्षत्रस्थितीशी आहे. या दोन्हींची गणना वेगवेगळ्या आधारांवर होत असल्याने एकाच दिवशी शुभ योग आणि गंडमूळ नक्षत्र असणे विसंगत मानले जात नाही. गंडमूळचा विचार प्रामुख्याने जन्मनक्षत्र आणि काही विशिष्ट धार्मिक संस्कारांच्या वेळी केला जातो. त्यामुळे देवीची नियमित आराधना, मंत्रजप, आरती किंवा नवरात्रीतील सुरू असलेले धार्मिक विधी टाळण्याची गरज नसल्याचे ज्योतिषीय परंपरेत सांगितले जाते.

 

 

१६ ऑक्टोबर रोजी षष्ठी तिथी १७ ऑक्टोबरच्या सकाळी ५ वाजून ५४ मिनिटांपर्यंत राहणार आहे. दिल्लीच्या पंचांगानुसार अभिजित मुहूर्त सकाळी ११ वाजून ४३ मिनिटांपासून दुपारी १२ वाजून २९ मिनिटांपर्यंत आहे. तर राहुकाल सकाळी १० वाजून ४० मिनिटांपासून दुपारी १२ वाजून ६ मिनिटांपर्यंत असल्याचे नमूद करण्यात आले आहे. त्यामुळे विशेष मुहूर्त पाहून पूजा करणाऱ्या भाविकांना दुपारी १२ वाजून ६ मिनिटांपासून १२ वाजून २९ मिनिटांपर्यंतचा वेळ निवडता येऊ शकतो. हे मुहूर्त दिल्ली आणि परिसरासाठी असून, इतर शहरांमध्ये वेळेत फरक असू शकतो. कात्यायनी मातेची पूजा करताना फुले, धूप, दीप आणि परंपरेनुसार नैवेद्य अर्पण करता येतो. तसेच ‘ॐ देवी कात्यायन्यै नमः’ या मंत्राचा जप करता येतो. गंडमूळ नक्षत्राशी संबंधित विशेष धार्मिक विधी किंवा शांती अनुष्ठान करायचे असल्यास स्वतंत्र मुहूर्त पाहणे योग्य ठरेल. मात्र, केवळ गंडमूळ नक्षत्र असल्यामुळे नवरात्रीतील नियमित पूजा अशुभ ठरत नाही, असे या पंचांगविषयक माहितीत स्पष्ट करण्यात आले आहे.