पेटी उघडताच उलगडणार महाराष्ट्राच्या संस्कृतीचा वैभवशाली वारसा

simhastha kumbh mela त्र्यंबकेश्वर येथे होणाऱ्या सिंहस्थ कुंभमेळ्याच्या ध्वजारोहण सोहळ्याची उत्सुकता आता शिगेला पोहोचली आहे. येत्या ३१ ऑक्टोबर रोजी होणाऱ्या या सोहळ्यासाठी राष्ट्रपती द्रौपदी मुर्मू यांना औपचारिक निमंत्रण देण्यात आले आहे. मुख्यमंत्री देवेंद्र फडणवीस यांच्या नेतृत्वाखाली उपमुख्यमंत्री एकनाथ शिंदे, उपमुख्यमंत्री सुनेत्रा पवार यांच्यासह राज्यातील मंत्री आणि पदाधिकाऱ्यांच्या शिष्टमंडळाने राष्ट्रपती भवन येथे भेट घेऊन त्यांना निमंत्रण दिले. या निमंत्रणाचे वैशिष्ट्य म्हणजे केवळ कार्यक्रमाचे आमंत्रण नव्हे, तर महाराष्ट्राची संस्कृती, गोदामाईचा महिमा आणि सिंहस्थ कुंभमेळ्याचे आध्यात्मिक वैभव दर्शविणारी एक खास कलात्मक भेटवस्तू राष्ट्रपतींना देण्यात आली आहे.

राष्ट्रपतींना देण्यात आलेले निमंत्रण एका अनोख्या कलात्मक संकल्पनेवर आधारित आहे. निमंत्रणाची पेटी उघडताच कुंभमेळ्याची पौराणिक पार्श्वभूमी, धार्मिक महत्त्व आणि भव्यता दर्शविणारी त्रिमितीय अर्थात पॉप-अप कलाकृती उलगडते. दृष्टी, श्रवण, गंध, चव आणि स्पर्श अशा पंचेंद्रियांशी संबंधित अनुभवांची संकल्पना या निमंत्रणातून मांडण्यात आली आहे. नाशिकचा सांस्कृतिक वारसा, पवित्र गोदावरी नदीचे महत्त्व आणि भारतीय परंपरेतील कुंभमेळ्याचे स्थान यांची अनोखी झलक या कलाकृतीतून साकारण्यात आली आहे.

३१ ऑक्टोबर रोजी होणाऱ्या ध्वजारोहण सोहळ्याबरोबरच गोदा आरती, नाशिक-त्र्यंबकेश्वर कुंभमेळा प्राधिकरणाच्या संकेतस्थळाचे उद्घाटन, कुंभमेळा गीताचे लोकार्पण, कुंभमेळ्यावर आधारित कॉफी टेबल बुकचे प्रकाशन आणि कुंभमेळा टपाल तिकिटाचे अनावरण अशा कार्यक्रमांसाठीही राष्ट्रपतींना निमंत्रित करण्यात आले आहे. या भेटीदरम्यान अन्न व नागरी पुरवठामंत्री छगन भुजबळ, पालकमंत्री गिरीश महाजन, शालेय शिक्षणमंत्री दादा भुसे, मंत्री नरहरी झिरवाळ, नाशिकच्या महापौर हिमगौरी आडके-आहेर आणि त्र्यंबक नगरपरिषदेच्या नगराध्यक्षा त्रिवेणी तुंगार यांच्यासह अन्य मान्यवर उपस्थित होते.

या भेटवस्तू संचात आदिवासी विकास विभागांतर्गत शबरी नॅचरल्सच्या विविध उत्पादनांचाही समावेश करण्यात आला आहे. अगरबत्ती, भरडधान्यांपासून तयार केलेले खाद्यपदार्थ, मोहफुलांपासून बनविलेली उत्पादने, बांबूपासून तयार केलेल्या वस्तू आणि वनमध अशा वस्तूंतून आदिवासी समाजाचे पारंपरिक ज्ञान आणि स्थानिक उद्योजकतेचे सामर्थ्य अधोरेखित करण्यात आले आहे. आदिवासी कारागिरांचे कौशल्य, स्थानिक उत्पादनांना बाजारपेठ उपलब्ध करून देण्याचे प्रयत्न आणि आर्थिक सक्षमीकरणाचा संदेशही या भेटवस्तूंच्या माध्यमातून देण्यात आला आहे.

महाराष्ट्राच्या समृद्ध वस्त्रपरंपरेचे प्रतीक असलेल्या येवला येथील पैठणीचा या भेटवस्तू संचात समावेश करण्यात आला आहे. नाशिकच्या कृषिसमृद्धीचे प्रतीक म्हणून काळे मनुके आणि काजू, तर स्थानिक खाद्यसंस्कृतीचे वैशिष्ट्य म्हणून प्रसिद्ध नाशिकच्या चिवड्यालाही स्थान देण्यात आले आहे. याशिवाय निवडक मिठाई आणि सुकामेव्याचाही समावेश आहे. त्यामुळे या भेटवस्तू संचातून महाराष्ट्राची आध्यात्मिक परंपरा, हस्तकला, कृषीवैभव, खाद्यसंस्कृती आणि आदिवासी समाजाचे योगदान यांचा संगम पाहायला मिळतो.