रशियाच्या कैदेत चार वर्षे कशी गेली?

The full story of the Stephen Hubbard case रशियाच्या ताब्यात चार वर्षांहून अधिक काळ असलेल्या अमेरिकन नागरिक स्टीफन हबर्ड यांची बुधवारी सुटका करण्यात आली. मिशिगन येथील निवृत्त शिक्षक असलेल्या हबर्ड यांना अमेरिकेच्या परराष्ट्र विभागाने चुकीच्या पद्धतीने ताब्यात ठेवण्यात आलेला नागरिक घोषित केले होते. अमेरिकेचे राष्ट्राध्यक्ष डोनाल्ड ट्रम्प यांनी रशियाचे राष्ट्राध्यक्ष व्लादिमीर पुतिन यांच्याशी चर्चेदरम्यान हबर्ड यांच्या सुटकेचा मुद्दा उपस्थित केला होता. सीएनएनच्या वृत्तानुसार, ट्रम्प यांचे विशेष दूत स्टीव्ह विटकॉफ हे सेंट पीटर्सबर्ग दौऱ्यावर पोहोचले असतानाच हबर्ड यांच्या सुटकेची घडामोड घडली. विटकॉफ यांच्या दौऱ्यापूर्वीही एका अमेरिकन अधिकाऱ्याने हबर्ड यांना मुक्त करण्यासाठी प्रयत्न सुरू असल्याची माहिती दिली होती.

 

 

 

 

स्टीफन हबर्ड यांनी अनेक दशके परदेशात इंग्रजी शिकवण्याचे काम केले आहे. २०१४ मध्ये ते युक्रेनच्या पूर्व भागातील इझियम शहरात राहायला गेले होते. फेब्रुवारी २०२२ मध्ये रशियाने युक्रेनवर मोठ्या प्रमाणावर लष्करी हल्ला सुरू केला. त्याच काळात रशियन सैन्याने इझियम शहरावर ताबा मिळवला आणि हबर्ड यांना पकडले. रशियन सरकारी माध्यमांच्या वृत्तानुसार, हबर्ड यांनी युक्रेनच्या सैन्यासोबत लढण्यासाठी दरमहा सुमारे १,००० अमेरिकी डॉलर मोबदला देणाऱ्या करारावर स्वाक्षरी केली होती, असा आरोप रशियन सरकारी वकिलांनी केला होता. मात्र, हबर्ड यांच्या बहीण पॅट्रिशिया हबर्ड फॉक्स यांनी हे आरोप फेटाळून लावत ते खोटे असल्याचे म्हटले होते. अमेरिकेने हबर्ड यांच्या अटकेवर आक्षेप घेत त्यांना चुकीच्या पद्धतीने ताब्यात ठेवण्यात आल्याचे घोषित केले होते.

 

रशियात ताब्यात असलेल्या अमेरिकी नागरिकांच्या सुटकेसाठी सुरू असलेल्या प्रयत्नांच्या पार्श्वभूमीवर हबर्ड यांची मुक्तता महत्त्वाची मानली जात आहे. यापूर्वी ऑगस्टमध्ये अमेरिकन मरीन दलाचे माजी सैनिक रॉबर्ट गिलमन यांचीही मानवीय आधारावर सुटका करण्यात आली होती. त्यांच्या प्रकृतीबाबत गंभीर चिंता व्यक्त करण्यात आली होती. वृत्तांनुसार, विशेष वैद्यकीय विमानातून अमेरिकेत परतताना त्यांचे वजन बरेच कमी झाले होते आणि ते अत्यंत अशक्त दिसत होते. गिलमन यांच्या सुटकेसाठी प्रयत्न करणाऱ्या संघटनेने रशियातील कोठडीत त्यांचा छळ झाल्याचा आरोपही केला होता. दरम्यान, रशिया-युक्रेन युद्धासंदर्भातील राजनैतिक प्रयत्नांनाही वेग आला आहे. अमेरिकेचे विशेष दूत स्टीव्ह विटकॉफ हे पुतिन यांच्याशी नियोजित बैठकीसाठी सेंट पीटर्सबर्ग येथे पोहोचले. याच काळात युक्रेनचे राष्ट्राध्यक्ष वोलोदिमिर झेलेन्स्की यांनी युद्ध लवकर संपवण्याचे आवाहन करत अमेरिका आणि युरोपीय सहकारी देशांनी शांततेसाठी सुरू असलेल्या प्रयत्नांना मदत करावी, अशी मागणी केली आहे.