ऐतिहासिक ‘सेंगोल’ घडवणारे ज्येष्ठ सुवर्णकार थिरु वुमिडी एथिराज यांचे निधन

Thiru Vummidi Ethiraj Dies भारताच्या ऐतिहासिक वारशाशी जोडलेले सुवर्णजडित ‘सेंगोल’ घडवण्यात महत्त्वाची भूमिका बजावणारे ज्येष्ठ सुवर्णकार आणि कुशल कारागीर थिरु वुमिडी एथिराज यांचे बुधवारी (२१ ऑक्टोबर) चेन्नई येथे वयाच्या ९९व्या वर्षी निधन झाले. त्यांच्या निधनाने भारतीय दागिने निर्मिती क्षेत्रातील एका ज्येष्ठ व्यक्तिमत्त्वाची कारकीर्द संपुष्टात आली आहे. त्यांच्या निधनाबद्दल पंतप्रधान नरेंद्र मोदी, उपराष्ट्रपती सी. पी. राधाकृष्णन आणि महाराष्ट्राचे मुख्यमंत्री देवेंद्र फडणवीस यांनी शोक व्यक्त करून श्रद्धांजली अर्पण केली. बुधवारी सायंकाळी त्यांच्यावर अंत्यसंस्कार करण्यात आले.

 

 

 

थिरु वुमिडी एथिराज हे चेन्नईतील प्रतिष्ठित ‘वुमिडी बंगारू ज्वेलर्स’ या दागिने निर्मिती व्यवसायाशी संबंधित कुटुंबातील ज्येष्ठ सदस्य होते. १९४७ मध्ये भारताला स्वातंत्र्य मिळाल्यानंतर सत्तेच्या हस्तांतरणाचे प्रतीक म्हणून तत्कालीन पंतप्रधान जवाहरलाल नेहरू यांना प्रदान करण्यात आलेल्या ऐतिहासिक ‘सेंगोल’च्या निर्मितीत त्यांनी मोलाचे योगदान दिले होते. सुवर्णजडित चांदीपासून तयार करण्यात आलेल्या या राजदंडाला भारतीय इतिहासात विशेष स्थान आहे. त्यांच्या कारागिरीमुळे त्यांचे नाव देशाच्या ऐतिहासिक आणि सांस्कृतिक वारशाशी कायमचे जोडले गेले.

मे २०२३ मध्ये पंतप्रधान नरेंद्र मोदी यांच्या हस्ते नवीन संसद भवनात सेंगोलची स्थापना करण्यात आली. या घटनेनंतर या ऐतिहासिक राजदंडाला देशभरात नव्याने व्यापक ओळख मिळाली आणि त्याचे सांस्कृतिक व ऐतिहासिक महत्त्व पुन्हा अधोरेखित झाले. या वेळी सेंगोलच्या निर्मितीतील योगदानाबद्दल वुमिडी एथिराज यांचाही विशेष सन्मान करण्यात आला होता. चेन्नईतील वुमिडी कुटुंबाने दागिने निर्मितीच्या क्षेत्रात दीर्घकाळ प्रतिष्ठित परंपरा जपली असून, एथिराज यांचे कार्य त्या परंपरेचा महत्त्वाचा भाग मानले जाते.

पंतप्रधान मोदींकडून आदरांजली

एथिराज यांच्या निधनानंतर पंतप्रधान नरेंद्र मोदी यांनी समाजमाध्यमांवर शोकसंदेश प्रसिद्ध करून त्यांना श्रद्धांजली वाहिली. ऐतिहासिक सेंगोलच्या निर्मितीतील त्यांच्या योगदानामुळे ते कायम स्मरणात राहतील, अशा भावना पंतप्रधानांनी व्यक्त केल्या. १९४७ मध्ये जवाहरलाल नेहरू यांना प्रदान करण्यात आलेल्या या राजदंडाला अनेक दशकांनंतर, २०२३ मध्ये नवीन संसद भवनात सन्मानाचे स्थान देण्याची संधी आपल्या सरकारला मिळाली, असे त्यांनी नमूद केले.

त्या वेळी एथिराज यांची भेट घेऊन भारतासाठी आणि देशाच्या संस्कृतीसाठी त्यांनी दिलेल्या योगदानाबद्दल कृतज्ञता व्यक्त करण्याचे भाग्य लाभल्याचेही मोदी यांनी सांगितले. एथिराज यांचे जीवन आणि त्यांची उत्कृष्ट कारागिरी भारताच्या गौरवशाली परंपरेची तसेच देशाच्या ऐतिहासिक प्रवासाची आठवण करून देणारी आहे, असे त्यांनी आपल्या संदेशात म्हटले. त्यांच्या निधनामुळे दुःख झाल्याचे सांगत पंतप्रधानांनी त्यांच्या कुटुंबीयांप्रति आणि चाहत्यांप्रति संवेदना व्यक्त केल्या.

**उपराष्ट्रपतींकडूनही शोक व्यक्त**

उपराष्ट्रपती सी. पी. राधाकृष्णन यांनीही ‘एक्स’ या समाजमाध्यमावर संदेश प्रसिद्ध करून एथिराज यांच्या निधनाबद्दल दुःख व्यक्त केले. भारतीय सभ्यतेच्या वारशाचे पवित्र प्रतीक असलेल्या ऐतिहासिक सेंगोलच्या निर्मितीतील त्यांचे योगदान आदराने आणि कृतज्ञतेने कायम स्मरणात राहील, असे त्यांनी म्हटले.

भारताच्या समृद्ध दागिने निर्मिती परंपरेचे जतन आणि संवर्धन करण्यात एथिराज यांनी दिलेले योगदान अमूल्य असून, त्यांचा हा वारसा दीर्घकाळ प्रेरणा देत राहील, अशी भावना उपराष्ट्रपतींनी व्यक्त केली. त्यांच्या कुटुंबीयांचे आणि निकटवर्तीयांचे सांत्वन करत त्यांनी भावपूर्ण श्रद्धांजली अर्पण केली. महाराष्ट्राचे मुख्यमंत्री देवेंद्र फडणवीस यांनीही एथिराज यांच्या निधनाबद्दल शोक व्यक्त केला.

एथिराज यांच्या पश्चात त्यांची तीन मुले विजय भारती, उदय कुमार वुमिडी आणि विजयेंद्रन वुमिडी, तसेच नातवंडे आणि पणतवंडे असा परिवार आहे. त्यांच्या पत्नी सुमित्रा वुमिडी यांचे यापूर्वीच निधन झाले होते. सेंगोलसारख्या ऐतिहासिक प्रतीकाच्या निर्मितीतील योगदानामुळे थिरु वुमिडी एथिराज यांचे नाव भारतीय सुवर्णकारांच्या परंपरेत आणि देशाच्या सांस्कृतिक इतिहासात कायम स्मरणात राहणार आहे.

मी उद्धरणे अधिक नेमकी करामी वृत्ताला अधिक संक्षिप्त करामी मुख्यमंत्र्यांची प्रतिक्रिया ठळक करा