HTTPS असूनही ऑनलाइन फसवणुकीचा धोका!
Total Views |
risk-of-online-fraud-even-with-https ऑनलाइन व्यवहार करताना वेबसाइटच्या पत्त्यापुढे HTTPS किंवा कुलूपाचे चिन्ह दिसले की ती वेबसाइट सुरक्षित असल्याचा अनेकांचा समज असतो. मात्र, हे चिन्ह म्हणजे वेबसाइट पूर्णपणे विश्वासार्ह असल्याची हमी नाही. भारतातील डिजिटल सुरक्षा क्षेत्रातील कंपनी ईमुद्राशी संबंधित एका प्रकरणामुळे ऑनलाइन सुरक्षेच्या यंत्रणेतील संभाव्य त्रुटी समोर आल्या आहेत. कंपनीच्या जागतिक वेबसाइट सुरक्षा व्यवसायाशी संबंधित आठ इंटरमीडिएट डिजिटल प्रमाणपत्रांच्या खासगी कळा (प्रायव्हेट की) कमकुवत असल्याचे आढळल्याने बनावट वेबसाइटच्या माध्यमातून फसवणूक होण्याची शक्यता निर्माण झाली होती.
ईमुद्रा ही डिजिटल स्वाक्षरी, ऑनलाइन ओळख पडताळणी आणि वेबसाइट सुरक्षेशी संबंधित सेवा पुरवणारी कंपनी आहे. वेबसाइटची ओळख प्रमाणित करण्यासाठी आणि ब्राउझर व वेबसाइटदरम्यान सुरक्षित कनेक्शन प्रस्थापित करण्यासाठी डिजिटल प्रमाणपत्रांचा वापर केला जातो. मात्र, या प्रमाणपत्रांशी संबंधित खासगी कळा कमकुवत असतील, तर त्यांचा गैरवापर होण्याचा धोका वाढू शकतो. ईमुद्राशी संबंधित प्रकरणात अशाच प्रकारची त्रुटी समोर आल्याचे वृत्त आहे.
या त्रुटीचा गैरफायदा घेऊन सायबर गुन्हेगार बँकिंग किंवा ऑनलाइन खरेदीच्या अधिकृत वेबसाइटसारखी दिसणारी बनावट वेबसाइट तयार करू शकतात. अशा वेबसाइटवर वापरकर्त्यांचा विश्वास बसल्यास त्यांची लॉगिन माहिती, पासवर्ड किंवा आर्थिक व्यवहारांशी संबंधित तपशील मिळवण्याचा प्रयत्न केला जाऊ शकतो. त्यामुळे ऑनलाइन व्यवहार करताना केवळ HTTPS किंवा कुलूपाच्या चिन्हावर अवलंबून राहणे धोकादायक ठरू शकते. तथापि, कमकुवत खासगी कळांचा वापर करून प्रत्यक्ष सायबर हल्ला झाल्याचा पुरावा उपलब्ध नसल्याचे वृत्तात स्पष्ट करण्यात आले आहे.
या प्रकरणानंतर ईमुद्राने १९ ऑक्टोबर रोजी संबंधित आठही इंटरमीडिएट डिजिटल प्रमाणपत्रे रद्द केल्याचे सांगितले आहे. यासंदर्भात गूगल, मोझिला, ॲपल आणि मायक्रोसॉफ्ट यांसारख्या तंत्रज्ञान कंपन्यांनाही माहिती देण्यात आली. संबंधित प्रमाणपत्रे ब्लॉक करण्यासाठी आवश्यक पावले उचलण्यात आल्याचे वृत्त आहे.
दरम्यान, केंद्रीय इलेक्ट्रॉनिक्स आणि माहिती तंत्रज्ञान मंत्रालयाने या प्रकरणाची चौकशी करण्यासाठी विशेष पथक तयार केले आहे. मंत्रालयाच्या माहितीनुसार, भारतातील नियमनाधीन डिजिटल स्वाक्षरी प्रमाणपत्रे आणि ई-साइन सेवा या प्रकरणामुळे प्रभावित झालेल्या नाहीत. ईमुद्रानेही आपल्या प्रणालीमध्ये कोणतीही घुसखोरी झाली नसल्याचे आणि ग्राहकांचा डेटा लीक झाला नसल्याचे स्पष्ट केले आहे.
या घटनेच्या पार्श्वभूमीवर ऑनलाइन वापरकर्त्यांनी अधिक सतर्क राहण्याची गरज व्यक्त केली जात आहे. वेबसाइटचा पत्ता काळजीपूर्वक तपासणे, अनोळखी संदेशांमधून आलेल्या पेमेंट लिंकवर क्लिक न करणे आणि ओटीपी किंवा पासवर्ड कोणाशीही शेअर न करणे महत्त्वाचे आहे. बँकिंग तसेच आर्थिक व्यवहारांसाठी नेहमी अधिकृत वेबसाइट किंवा ॲपचा वापर करावा आणि ब्राउझर अद्ययावत ठेवावा, असा सल्ला दिला जात आहे.
HTTPS कनेक्शनमुळे वेबसाइट आणि वापरकर्त्यादरम्यान पाठवली जाणारी माहिती एन्क्रिप्ट होण्यास मदत होते. मात्र, वेबसाइट चालवणारी व्यक्ती विश्वासार्ह आहेच, याची खात्री त्यातून मिळत नाही. त्यामुळे ऑनलाइन व्यवहार करताना तांत्रिक सुरक्षा चिन्हांसोबतच वेबसाइटची सत्यता तपासणेही तितकेच आवश्यक आहे.