मुंबई
sbi data leak स्टेट बँक ऑफ इंडियाच्या (SBI) ग्राहकांचा डेटा डार्क वेबवर लीक झाल्याच्या वृत्तानंतर अनेकांच्या मनात प्रश्न निर्माण झाले आहेत. आपल्या खात्यातील पैसे सुरक्षित आहेत का? नेट बँकिंगचा पासवर्ड किंवा ATM PIN बदलावा लागेल का? नाव, मोबाइल नंबर आणि घराचा पत्ता सायबर गुन्हेगारांच्या हाती गेल्यास काय होऊ शकतं? या प्रश्नांची उत्तरं समजून घेणं महत्त्वाचं आहे.
सर्वात आधी एक गोष्ट स्पष्ट असायला हवी. वैयक्तिक माहिती लीक होणं, बँक खात्यावर अनधिकृत प्रवेश मिळणं आणि खात्यातून पैसे चोरीला जाणं या तीन वेगवेगळ्या गोष्टी आहेत. आतापर्यंत समोर आलेल्या प्राथमिक माहितीतून प्रत्येक SBI ग्राहकाचं खातं धोक्यात आहे किंवा खात्यातील पैसे चोरीला गेले आहेत, असा निष्कर्ष काढता येत नाही. मात्र, लीक झालेल्या माहितीचा वापर करून फसवणुकीचे प्रयत्न होण्याची शक्यता लक्षात घेऊन सतर्क राहणं गरजेचं आहे.
डेटा लीक प्रकरणात नेमकं काय घडलं?
उपलब्ध वृत्तांनुसार, डार्क वेबवर SBI शी संबंधित सुमारे 3.75 लाख डेटा रेकॉर्ड असल्याचा दावा करण्यात आला. मात्र, याचा अर्थ 3.75 लाख ग्राहकांची बँक खाती हॅक झाली आहेत, असा होत नाही. बँकेच्या प्राथमिक तपासात 3,897 रेकॉर्डमध्ये ग्राहकांची वैयक्तिक ओळख पटवणारी माहिती आढळल्याचं वृत्त आहे.
या दोन्ही आकड्यांमध्ये फरक समजून घेणं महत्त्वाचं आहे. डार्क वेबवर असल्याचा दावा करण्यात आलेल्या एकूण रेकॉर्डची संख्या आणि प्राथमिक तपासात वैयक्तिक माहिती आढळलेल्या रेकॉर्डची संख्या एकसारखी नाही. या माहितीचा नेमका स्रोत, तिची सत्यता आणि किती ग्राहक प्रभावित झाले आहेत, याबाबत अंतिम निष्कर्ष तपासानंतरच स्पष्ट होऊ शकतो.
SBI ने या प्रकरणाच्या तपासासाठी स्वतंत्र सायबर सुरक्षा संस्थेची मदत घेतल्याचं सांगितलं आहे. बँकेच्या म्हणण्यानुसार, तिच्या मुख्य बँकिंग कामकाजावर मोठा परिणाम झालेला नाही. मात्र, ग्राहकांच्या माहितीच्या संभाव्य गैरवापराचा धोका स्वतंत्रपणे समजून घेणं आवश्यक आहे.
कोणती माहिती लीक झाल्याचा संशय आहे?
प्राथमिक माहितीनुसार, काही रेकॉर्डमध्ये sbi data leak ग्राहकांची नावं, जन्मतारीख, लिंग, नोंदणीकृत मोबाइल नंबर, ईमेल आयडी आणि घराचा पत्ता यांचा समावेश असल्याचं सांगितलं जात आहे. याशिवाय बँकेच्या शाखेची माहिती, CIF म्हणजेच Customer Information File क्रमांक, लीड आयडी आणि कर्ज किंवा ग्राहकांच्या अर्जांशी संबंधित काही तपशील असल्याचाही उल्लेख आहे.