सर्दी-खोकल्यावर आले-तुळशीचा चहा किती गुणकारी?

colds-and-coughs हवामानातील बदलामुळे सर्दी, खोकला आणि घशात खवखव होण्याचा त्रास अनेकांना जाणवतो. अशा वेळी औषधांसोबतच घरगुती उपायांचाही आधार घेतला जातो. आले आणि तुळशीचा चहा हा त्यापैकीच एक लोकप्रिय पर्याय आहे. मात्र, हे पेय सर्दी-खोकला पूर्णपणे बरा करू शकते का, याबाबत वैद्यकीय तज्ज्ञांनी महत्त्वाची माहिती दिली आहे.

 

 

गुरुग्राम येथील एफएमआरआय रुग्णालयाचे अंतर्गत औषध विभागाचे प्रमुख आणि प्रधान संचालक डॉ. सतीश कौल यांच्या मते, आले आणि तुळशीमध्ये काही जैविकदृष्ट्या सक्रिय घटक असतात. आल्यामध्ये आढळणारे जिंजरॉल्स हे घटक दाह कमी करण्याशी संबंधित आहेत. तुळशीमध्येही विविध जैव-सक्रिय संयुगे असतात. मात्र, या दोन्ही वनस्पतींपासून तयार केलेला चहा सर्दी किंवा खोकल्यावर प्रभावी उपचार ठरतो, याला पुरेसा वैज्ञानिक पुरावा उपलब्ध नाही.

 

असे असले तरी, आले-तुळशीचा गरम चहा प्यायल्याने काही प्रमाणात आराम मिळू शकतो. गरम पेयामुळे घशातील खवखव आणि जळजळ कमी होण्यास मदत होते. तसेच, शरीरातील पाण्याचे प्रमाण टिकवून ठेवण्यासाठीही अशा पेयांचा उपयोग होऊ शकतो. चहामध्ये मध मिसळल्यास एक वर्षापेक्षा जास्त वयाच्या मुलांमध्ये आणि प्रौढांमध्ये खोकल्याचा त्रास कमी होण्यास मदत होऊ शकते. मात्र, एक वर्षापेक्षा कमी वयाच्या बालकांना मध देणे टाळावे.

 

या घरगुती उपायांचा वापर करताना काही गोष्टी लक्षात घेणे आवश्यक आहे. आल्यामुळे काही व्यक्तींना अपचनाचा त्रास होऊ शकतो. त्यामुळे हा चहा प्रमाणात घेणे योग्य ठरते. सर्दी-खोकल्यासोबत श्वास घेण्यास त्रास होणे, छातीत दुखणे, खोकल्यातून रक्त येणे किंवा सतत जास्त ताप राहणे अशी लक्षणे दिसल्यास त्वरित वैद्यकीय तपासणी करून घ्यावी. लहान मुले, वृद्ध व्यक्ती आणि रोगप्रतिकारशक्ती कमी असलेल्या व्यक्तींनीही लक्षणांकडे दुर्लक्ष करू नये.

 

सर्दी आणि खोकल्यातून बरे होण्यासाठी पुरेशी विश्रांती घेणे, भरपूर द्रवपदार्थ पिणे आणि गरजेनुसार डॉक्टरांचा सल्ला घेणे महत्त्वाचे आहे. अनेकदा ही लक्षणे काही दिवसांत कमी होतात; परंतु ती दीर्घकाळ टिकल्यास किंवा अधिक तीव्र झाल्यास वैद्यकीय मदत घेणे आवश्यक आहे. त्यामुळे आले-तुळशीचा चहा हा तात्पुरता आराम देणारा घरगुती उपाय ठरू शकतो, मात्र त्याला औषधांचा पर्याय समजू नये.