वाढीव टक्केवारी कुणाच्या पथ्यावर?

nagpur-graduate-election-voter-turnoutनागपूर विभाग पदवीधर मतदारसंघाच्या निवडणुकीत ६४.८२ टक्के मतदान झाले आहे. गेल्या निवडणुकीत मतदानापेक्षा यंदा ५ ते ६ टक्के वाढ झाली आहे. त्यामुळे वाढीव मतदानाचा फायदा कुणाला होणार, याची जोरदार चर्चा विदर्भात सुरू झाली आहे.

 

 

नागपूर शहर हा भाजपचा पारंपरिक बालेकिल्ला मानला जातो. पंडित बच्छराज व्यास, गंगाधरराव फडणवीस, नितीन गडकरी, प्रा. अनिल सोले यांनी या मतदारसंघाचे नेतृत्व केलेले आहे. यंदा नागपुरात सर्वात कमी म्हणजे फक्त ६०.३५ टक्के मतदान झाले तर सर्वाधिक मतदान चंद्रपूर येथे ७३.०५ टक्के झाले. त्यापाठोपाठ गडचिरोलीत ७२.९५ टक्के, गोंदियात ७१.२९ टक्के, वर्ध्यात ६८.३५ टक्के आणि भंडाऱ्यात ६७.०७ टक्के मतदान झाले. हे सर्व जिल्हे ग्रामीण, आदिवासी आणि बेरोजगारीचा प्रश्न गंभीर असलेले आहेत.

नागपूर शहरात फक्त ६०.३५ टक्के मतदान झाले. भाजपचे कोर मतदार असलेले उच्चशिक्षित, नोकरदार वर्ग दिवाळी सुट्टीमुळे किंवा नाराजीमुळे बाहेर आला नाही, अशी चर्चा आहे. भाजपचे बंडखोर अनिल सोले यांनी माघार घेतली असली, तरी त्यांचे नाव बॅलेटवर कायम होते. सोले म्हणाले होते, ‘माझे नाव राहील पण मला एकही मत पडू देणार नाही.’ त्यामुळे भाजपची मतविभागणी टळली असली, तरी शहरातील कमी मतदानाने भाजपच्या छावणीत टेन्शन वाढले आहे.

२०२० मध्ये भाजपच्या ५८ वर्षांच्या अभेद्य गडाला सुरुंग लागला होता. यंदा मतदान ५-६ टक्क्यांनी वाढले आहे आणि ते वाढले आहे ते ग्रामीण भागात. त्यामुळे राजकीय निरीक्षकांच्या मते, वाढीव मतदान हे परिवर्तनाच्या बाजूने, म्हणजेच भाजपाचे उमेदवार सुधाकर कोहळे यांच्या पथ्यावर पडण्याची शक्यता जास्त आहे. मात्र, नागपूर शहरातील १.४४ लाख मतदारांपैकी फक्त ८७ हजार मतदारांनीच मतदान केल्याने शेवटच्या प्राधान्यक्रम मतांची गणना निर्णायक ठरणार आहे.

या निवडणुकीतील सर्वात मोठा धक्का म्हणजे ४० टक्के महिला पदवीधरांनी मतदानच केले नाही. महिला मतदान ५९.०९ टक्के झाले, त्या तुलनेत पुरुषांनी ६९.०३ टक्के मतदान केले. नागपूर जिल्ह्यात ६७,६९० महिला मतदारांपैकी ३७,९४२ महिलांनी मतदान केले. म्हणजे फक्त ५६ टक्के महिलाच मतदानासाठी पुढे आल्या, तर गडचिरोलीत हे प्रमाण ६७ टक्के आहे. महिला मतदारांचा कमी सहभाग कोणत्या पक्षाच्या संघटनात्मक ताकदीवर परिणाम करतो, हे मतमोजणीतच स्पष्ट होईल.

२०२० च्या तुलनेत यंदा मतदारसंघात ४९,३६९ मतदार वाढले आहेत. म्हणजे २.५५ लाखांपैकी ५० हजार पहिल्यांदाच मतदान करणारे तरुण आहेत. पहिल्यांदाच मतदान करणारा तरुण हा नेहमी परिवर्तनासाठी मतदान करतो, असा इतिहास सांगतो. मतमोजणी २७ ऑक्टोबर रोजी होणार असून वाढीव मतदानाचा बॉम्ब कुणावर फुटतो, हे तेव्हाच कळेल, पण आत्तातरी चंद्रपूर-गडचिरोलीच्या तरुणांनी नागपूरच्या राजकारणाचा नकाशा बदलला आहे.

- चंद्रपूर - ७३.०५ टक्के - सर्वाधिक

- गडचिरोली - ७२.९५ टक्के

- गोंदिया - ७१.५३ टक्के

- वर्धा - ६८.३७ टक्के

- भंडारा - ६७.०७ टक्के

- नागपूर - ६०.३३ टक्के- सर्वात कमी