नवी दिल्ली
whatsapp rules WhatsApp, Telegram आणि Signal यांसारख्या मेसेजिंग अॅप्सचा वापर करणाऱ्या नागरिकांसाठी सिम बाइंडिंगचा मुद्दा चर्चेत आला आहे. भारत सरकारच्या नव्या नियमांमुळे या अॅप्सचा वापर करण्याच्या पद्धतीत बदल होण्याची शक्यता व्यक्त केली जात आहे. विशेषतः एका फोनमध्ये सिम कार्ड ठेवून दुसऱ्या फोन, टॅबलेट किंवा लॅपटॉपवर मेसेजिंग अॅप वापरणाऱ्या नागरिकांना याचा परिणाम जाणवू शकतो. सरकारच्या मते, या उपायामुळे सायबर फसवणुकीला आळा घालण्यास मदत होऊ शकते. मात्र, या नियमांमुळे सामान्य वापरकर्ते आणि छोट्या व्यावसायिकांना अडचणी येतील, अशीही चिंता व्यक्त केली जात आहे.
सिम बाइंडिंग म्हणजे काय?
दूरसंचार विभागाने (DoT) नोव्हेंबर २०२५ मध्ये WhatsApp, Telegram, Signal, Snapchat, Arattai, ShareChat, Josh आणि JioChat यांसारख्या अॅप्ससाठी सिम बाइंडिंगशी संबंधित निर्देश जारी केल्याची माहिती आहे. या अॅप्समध्ये मोबाइल क्रमांकाचा वापर करून वापरकर्त्याची ओळख निश्चित केली जाते.
सरकारच्या म्हणण्यानुसार, काही जण संबंधित मोबाइल क्रमांकाचे सिम कार्ड फोनमध्ये नसतानाही मेसेजिंग अॅप्स वापरतात. अशा परिस्थितीचा गैरफायदा घेऊन सायबर गुन्हे केले जाण्याची शक्यता असते. त्यामुळे अॅपशी जोडलेले सक्रिय सिम कार्ड आणि अॅप वापरले जात असलेले उपकरण यांच्यात संबंध निश्चित करण्यावर भर दिला जात आहे.
उपलब्ध माहितीनुसार, संबंधित कंपन्यांना नियमांची अंमलबजावणी करण्यासाठी ३१ डिसेंबर २०२६ पर्यंत मुदत देण्यात आली आहे. त्यामुळे १ जानेवारी २०२७ पासून या नियमांचा परिणाम दिसू शकतो. प्रत्यक्षात वापरकर्त्यांना कोणते बदल जाणवतील, हे संबंधित अॅप कंपन्या नियमांची अंमलबजावणी कशा प्रकारे करतात, यावर अवलंबून असेल.
WhatsApp अचानक बंद होणार का?
सिम बाइंडिंगच्या नियमांमुळे १ जानेवारी २०२७ पासून सर्वांचे WhatsApp अचानक बंद होईल, असा अर्थ काढणे योग्य ठरणार नाही. मात्र, एका फोनमध्ये सिम कार्ड ठेवून दुसऱ्या फोनमध्ये त्याच क्रमांकाचे WhatsApp खाते वापरणाऱ्या व्यक्तींना अडचणी येऊ शकतात. उदाहरणार्थ, तुमचे WhatsApp खाते एका मोबाइल क्रमांकावर नोंदणीकृत आहे; मात्र संबंधित सिम कार्ड एका फोनमध्ये ठेवून तुम्ही दुसऱ्या फोनवर WhatsApp वापरत असाल, तर नव्या नियमांच्या अंमलबजावणीनंतर या पद्धतीवर परिणाम होऊ शकतो.
केवळ वाय-फायच्या मदतीने चालणाऱ्या टॅबलेटवर किंवा जुन्या फोनवर मेसेजिंग अॅप्स वापरणाऱ्या नागरिकांनाही त्यांच्या वापराच्या पद्धतीत बदल करावा लागू शकतो. मात्र, WhatsAppच्या लिंक्ड डिव्हाइस सुविधेसह प्रत्येक अॅपची कार्यपद्धती वेगळी असल्याने सर्व उपकरणांवर एकसारखे निर्बंध लागू होतील, असे गृहीत धरता येत नाही.whatsapp rules अनेक छोटे व्यापारी, दुकानदार आणि व्यावसायिक ग्राहकांशी संवाद साधण्यासाठी WhatsAppचा वापर करतात. काही जण ग्राहकांचे संदेश हाताळण्यासाठी एकापेक्षा अधिक फोन, टॅबलेट किंवा संगणकांचा वापर करतात. त्यामुळे सिम बाइंडिंगच्या नियमांची अंमलबजावणी कशी होते, यावर त्यांच्या दैनंदिन कामकाजाचा परिणाम अवलंबून राहू शकतो.
दुसरीकडे, केवळ सिम कार्ड फोनमध्ये असल्याने मेसेजिंग अॅप अधिक सुरक्षित होईल का, असा प्रश्नही काही वापरकर्ते उपस्थित करत आहेत. सिम बाइंडिंगमुळे वापरकर्त्याची ओळख आणि मोबाइल क्रमांकाशी संबंधित पडताळणी मजबूत करण्याचा प्रयत्न होऊ शकतो. मात्र, सायबर फसवणूक रोखण्यासाठी इतर सुरक्षा उपायही महत्त्वाचे आहेत. नियमांची अंमलबजावणी सुरू होण्यापूर्वी वापरकर्त्यांनी संबंधित अॅपच्या अधिकृत सूचना तपासणे महत्त्वाचे आहे. विशेषतः एका क्रमांकावर अनेक उपकरणांमध्ये खाते वापरणारे नागरिक आणि व्यावसायिकांनी लिंक्ड डिव्हाइस सुविधेच्या अटी समजून घ्याव्यात.
एकूणच, सिम बाइंडिंगच्या नियमांचा उद्देश सायबर फसवणुकीला आळा घालणे हा असला, तरी त्याची प्रत्यक्ष अंमलबजावणी कशी होते, यावर सामान्य वापरकर्ते आणि छोट्या व्यावसायिकांना येणाऱ्या अडचणी अवलंबून असतील. त्यामुळे WhatsApp किंवा इतर मेसेजिंग अॅप्स बंद होणार असल्याच्या चर्चांवर विश्वास ठेवण्यापूर्वी अधिकृत नियम आणि संबंधित कंपन्यांच्या सूचना तपासणे आवश्यक आहे.