वाहतूक नियमांच्या उल्लंघनाचे धक्कादायक चित्र समोर

Mumbai RTO Action मुंबई महानगर प्रदेशातील (एमएमआर) वाहनांच्या तपासणीत वाहतूक नियमांच्या उल्लंघनाचे धक्कादायक चित्र समोर आले आहे. परिवहन विभागाने ऑक्टोबरच्या पहिल्या पंधरवड्यात राबवलेल्या विशेष मोहिमेदरम्यान तपासलेल्या ३१ हजार ८९९ वाहनांपैकी ५ हजार ८२१ वाहनांमध्ये नियमभंग आढळला. म्हणजेच तपासणी केलेल्या एकूण वाहनांपैकी सुमारे १८.२५ टक्के वाहनांनी नियमांचे उल्लंघन केले. संबंधित वाहनांवर ६ कोटी २० लाख ९० हजार ५०० रुपयांचा दंड आकारण्यात आला असला, तरी त्यापैकी केवळ १ कोटी ९२ लाख १७ हजार ४९० रुपयांची वसुली झाली आहे. त्यामुळे प्रदूषणाला आळा घालण्यासाठी सुरू असलेल्या कारवाईसोबतच दंडवसुलीचा प्रश्नही ऐरणीवर आला आहे.

 

 

मुंबईतील वाढत्या वायुप्रदूषणाच्या पार्श्वभूमीवर मुंबई उच्च न्यायालयात दाखल जनहित याचिकेनंतर स्थापन करण्यात आलेल्या उच्चस्तरीय समितीच्या निर्देशांनुसार परिवहन विभागाने वाहनांची तपासणी अधिक तीव्र केली आहे. वाहनांकडे वैध प्रदूषण नियंत्रण प्रमाणपत्र (पीयूसी), योग्यता प्रमाणपत्र आणि आवश्यक परवाने आहेत की नाहीत, याची पडताळणी केली जात आहे. त्याचबरोबर बांधकाम साहित्य किंवा अन्य सुटे साहित्य वाहून नेताना वाहनांवर योग्य आच्छादन न करणाऱ्यांवरही कारवाई केली जात आहे. क्षमतेपेक्षा जास्त मालाची वाहतूक करणाऱ्या वाहनांनाही तपासणीच्या कक्षेत आणण्यात आले आहे.

परिवहन अधिकाऱ्यांच्या माहितीनुसार, परिवहन आयुक्त कार्यालयाने २३ ऑक्टोबर रोजी नव्याने निर्देश जारी करण्यापूर्वीच ही मोहीम सुरू झाली होती. यासाठी १ ऑक्टोबरला आयुक्त कार्यालयात बैठक घेण्यात आली होती. त्यानंतर प्रादेशिक आणि उपप्रादेशिक परिवहन कार्यालयांना तपासणी प्रभावीपणे राबवण्याच्या सूचना देण्यात आल्या. मोहिमेदरम्यान तपासलेल्या वाहनांची संख्या, आढळलेले नियमभंग, वाहनांचे प्रकार, आकारलेला दंड आणि वसूल झालेली रक्कम यांची दररोज नोंद ठेवण्याचे निर्देशही देण्यात आले आहेत. याशिवाय मोहिमेच्या अंमलबजावणीचा मासिक अहवाल सादर करणे बंधनकारक करण्यात आले आहे.

या कारवाईत पनवेल Mumbai RTO Action प्रादेशिक परिवहन कार्यालयाने सर्वाधिक नियमभंग उघडकीस आणले. पनवेलमध्ये १ हजार १७० वाहनांमध्ये उल्लंघन आढळले. त्याखालोखाल ठाण्यात ९१२, तर मुंबई पूर्व विभागात ६८४ वाहनांवर नियमभंगाची नोंद झाली. दंडाच्या रकमेतही पनवेल कार्यालय आघाडीवर राहिले. तेथे १ कोटी ६ लाख २४ हजार रुपयांचा दंड आकारण्यात आला. वसई आरटीओने ९२ लाख ३७ हजार रुपयांचा दंड ठोठावला. दुसरीकडे, मीरा-भाईंदर कार्यालयाच्या हद्दीत तपासलेल्या १ हजार १२ वाहनांपैकी ९२ वाहनांमध्ये नियमांचे उल्लंघन आढळले.

 

 

 

 

नियमभंग करणाऱ्या वाहनांवर दंडात्मक कारवाई करण्यात आली असली, तरी प्रत्यक्ष वसुलीचे प्रमाण अवघे ३०.९५ टक्के आहे. एकूण ६ कोटी २० लाख ९० हजार ५०० रुपयांच्या दंडापैकी १ कोटी ९२ लाख १७ हजार ४९० रुपयेच वसूल झाले आहेत. त्यामुळे उर्वरित दंडाची वसुली करण्यासाठी परिवहन विभागाला अधिक पाठपुरावा करावा लागणार आहे. नियमांचे उल्लंघन करणाऱ्यांवर कारवाई करणे जितके महत्त्वाचे आहे, तितकीच दंडाची रक्कम प्रत्यक्ष सरकारी तिजोरीत जमा होणेही आवश्यक आहे.

 

 

मुंबई महानगर प्रदेशातील वायुप्रदूषणात वाहनांमधून होणारे उत्सर्जन आणि रस्त्यांवर उघड्यावरून वाहून नेल्या जाणाऱ्या बांधकाम साहित्यामुळे उडणारी धूळ हे दोन महत्त्वाचे घटक मानले जातात. बांधकाम साहित्याची वाहतूक करताना योग्य आच्छादन न केल्यास धूळ हवेत पसरते आणि हवेच्या गुणवत्तेवर परिणाम होतो. त्यामुळे पीयूसी प्रमाणपत्रांची तपासणी, वाहनांची योग्यता आणि परवान्यांची पडताळणी यांसोबतच मालवाहतूक करणाऱ्या वाहनांवरही कठोर नियंत्रण ठेवण्यावर परिवहन विभागाचा भर आहे.

 

 

- तपासलेली वाहने : ३१,८९९

- नियमभंग आढळलेली वाहने : ५,८२१

- आकारलेला एकूण दंड : ₹६,२०,९०,५००

- वसूल झालेली रक्कम : ₹१,९२,१७,४९०

- दंडवसुलीचे प्रमाण : ३०.९५ टक्के

- नियमभंगाचे प्रमाण : १८.२५ टक्के

- मोहिमेचा कालावधी : १ ते १५ ऑक्टोबर २०२६