लडाखमध्ये भारताचा 'नेम गेम’!

India's official names in Ladakh केंद्र सरकारने केंद्रशासित प्रदेश लडाखमधील २८ ठिकाणे आणि विविध भौगोलिक संरचनांची अधिकृत नोंद सर्व्हे ऑफ इंडियाच्या नकाशावर केली आहे. गृह मंत्रालयाने २ ऑक्टोबर २०२६ रोजी याबाबत माहिती दिली. लडाख प्रशासनाशी चर्चा केल्यानंतर या ठिकाणांची नावे आणि त्यांचे भौगोलिक स्वरूप अधिकृत नकाशावर निश्चित करण्यात आले आहे.नवीन नोंद करण्यात आलेल्या २८ ठिकाणांमध्ये पर्वतशिखरे, जमिनीचे भाग, खिंडी, हिमनद्या, दऱ्या तसेच अन्य भौगोलिक स्थळांचा समावेश आहे. या ठिकाणांची अधिकृत नकाशावर नोंद करण्यामागे त्यांची अचूक ओळख निश्चित करणे आणि नागरिकांना या स्थळांची नावे तसेच त्यांचे भौगोलिक महत्त्व समजावे हा उद्देश असल्याचे सरकारने स्पष्ट केले आहे.

 

 

 

 

सर्व्हे ऑफ इंडियाच्या नकाशावर समाविष्ट करण्यात आलेल्या ठिकाणांमध्ये अतिशा गिरी हे पर्वतशिखर, ब्रांग्सा हा जमिनीचा भाग आणि चपचिंगल पास यांचा समावेश आहे. या सर्व स्थळांना लडाखच्या अधिकृत नकाशात त्यांच्या प्रमाणित नावांसह संबंधित भौगोलिक प्रकाराची नोंद देण्यात आली आहे. केंद्र सरकार आणि लडाख प्रशासन यांच्यातील चर्चेनंतर ही प्रक्रिया पूर्ण करण्यात आली असून, सरकारी नकाशे आणि अधिकृत कागदपत्रांमध्ये स्थळांची नावे एकसमान पद्धतीने नोंदवणे हा यामागील प्रमुख हेतू आहे.लडाखचा उत्तर आणि पूर्व भाग भारत आणि चीनमधील दीर्घकाळापासून सुरू असलेल्या सीमा विवादाशी संबंधित आहे. त्यामुळे या परिसरातील भौगोलिक स्थळांची अधिकृत ओळख आणि नकाशावरील नोंद प्रशासन, सर्वेक्षण तसेच सरकारी रेकॉर्डच्या दृष्टीने महत्त्वाची मानली जाते. मात्र, गृह मंत्रालयाच्या घोषणेत या २८ ठिकाणांची नावे नकाशावर समाविष्ट करण्यामागे चीनसोबतच्या सीमा विवादातील भारताचा दावा अधिक मजबूत करण्याचा उद्देश असल्याचे नमूद केलेले नाही. सरकारने स्थळांची योग्य ओळख आणि नागरिकांमध्ये जागरूकता निर्माण करणे ही कारणे सांगितली आहेत.

 

सीमावर्ती भागातील भौगोलिक स्थळांची अधिकृत नावे निश्चित करण्याची ही पहिलीच घटना नाही. ऑगस्ट २०२६ मध्ये केंद्र सरकारने अरुणाचल प्रदेशातील २७ ठिकाणे आणि भौगोलिक संरचनांचीही सर्व्हे ऑफ इंडियाच्या अधिकृत नकाशावर नोंद केली होती. त्यावेळीही या स्थळांची अचूक ओळख आणि त्याबाबत नागरिकांमध्ये जागरूकता वाढवणे हा उद्देश असल्याचे सरकारने स्पष्ट केले होते. लडाखला ३१ ऑक्टोबर २०१९ रोजी केंद्रशासित प्रदेशाचा दर्जा देण्यात आला. सध्या लडाखमध्ये लेह आणि कारगिल हे दोन जिल्हे आहेत. गृह मंत्रालयाच्या माहितीनुसार, भारताच्या उत्तरेकडील भागात असलेला लडाख हा विस्तीर्ण आणि उंचावरील प्रदेश आहे. सीमावर्ती क्षेत्रांमध्ये प्रमाणित नावे आणि अचूक नकाशे प्रशासन, सर्वेक्षण आणि सरकारी नोंदींसाठी महत्त्वाचे ठरतात. आता या २८ ठिकाणांची सर्व्हे ऑफ इंडियाच्या नकाशावर अधिकृत नोंद झाल्यामुळे त्यांची ओळख सरकारी रेकॉर्डमध्ये निश्चित स्वरूपात समाविष्ट झाली आहे.