एल निनोनंतर आता ला निनाचे संकट!

The La Niña Crisis जगभरातील हवामानात सातत्याने बदल होत असताना आता २०२७ च्या सुरुवातीला नव्या नैसर्गिक हवामान चक्राचे संकेत मिळत आहेत. जागतिक हवामान संघटनेच्या (डब्ल्यूएमओ) प्राथमिक अंदाजानुसार, प्रशांत महासागरात फेब्रुवारी २०२७ पर्यंत ‘ला निना’ची स्थिती निर्माण होण्याची शक्यता आहे. सध्या प्रभावी असलेल्या एल निनोचा प्रभाव जानेवारीपर्यंत कमी होण्याचा अंदाज असून, त्यानंतर लगेचच ला निनाचे चक्र सुरू होऊ शकते. या बदलामुळे जगातील अनेक भागांमध्ये पाऊस, तापमान आणि वाऱ्यांच्या स्वरूपात मोठे बदल घडण्याची शक्यता आहे. त्याचा परिणाम भारतासह विविध देशांतील हवामानावरही होऊ शकतो.

 

 

 

 

एल निनोच्या प्रभावामुळे सध्या जगातील अनेक भागांमध्ये दुष्काळसदृश परिस्थिती निर्माण झाल्याचे चित्र आहे. भारतातही काही ठिकाणी पाण्याची टंचाई जाणवत असताना, अन्य भागांमध्ये अवकाळी पाऊस आणि तीव्र हवामान घटनांचा सामना करावा लागत आहे. अशा परिस्थितीत ला निनाच्या संभाव्य आगमनामुळे आगामी वर्षातील हवामानाबाबत चिंता व्यक्त केली जात आहे. साधारणपणे दोन ते सात वर्षांच्या कालावधीत एल निनो आणि ला निना या नैसर्गिक हवामानविषयक स्थितींमध्ये बदल होत असतो. ला निनाच्या प्रभावामुळे काही प्रदेशांमध्ये अतिवृष्टी, महापूर आणि तीव्र थंडीची परिस्थिती निर्माण होऊ शकते. विशेषतः किनारपट्टीच्या भागांमध्ये तसेच शेतीवर अवलंबून असलेल्या क्षेत्रांमध्ये हवामानातील या बदलांचे परिणाम जाणवण्याची शक्यता आहे.

 

 

प्रशांत महासागराच्या पूर्वेकडील भागातील समुद्राच्या पाण्याचे तापमान सरासरीपेक्षा कमी होणे, हे ला निनाचे प्रमुख वैशिष्ट्य आहे. या बदलामुळे वातावरणातील दाब आणि वाऱ्यांच्या प्रवाहातही बदल होतात. परिणामी, समुद्रावरील आर्द्रता आणि ढगांच्या हालचालींवर परिणाम होऊन काही भागांमध्ये पावसाचे प्रमाण वाढू शकते. यामुळे मुसळधार पाऊस, पूरस्थिती आणि चक्रीवादळांसारख्या हवामानविषयक घटनांची शक्यता निर्माण होते. मात्र, या संभाव्य परिणामांची तीव्रता आणि नेमके स्वरूप प्रदेशानुसार वेगवेगळे असू शकते. त्यामुळे आगामी काळात हवामानातील बदलांवर लक्ष ठेवणे आणि हवामान विभागाच्या अधिकृत सूचनांनुसार तयारी करणे महत्त्वाचे ठरणार आहे.