सेन्सेक्स ८०० अंकांनी घसरला

indian stock market भारतीय शेअर बाजारात गुरुवारी पुन्हा एकदा मोठ्या प्रमाणात विक्रीचा मारा झाल्याने गुंतवणूकदारांमध्ये अस्वस्थता निर्माण झाली. व्यवहाराला सुरुवात झाल्यानंतर अवघ्या तीन तासांत सेन्सेक्स ८००हून अधिक अंकांनी घसरून ७१,८००च्या खाली आला. त्याचवेळी निफ्टी ५०मध्येही ३००हून अधिक अंकांची घसरण नोंदवली गेली आणि निर्देशांक २२,३००च्या पातळीखाली घसरला. या घसरणीचा थेट परिणाम बाजारमूल्यावर झाला असून, बीएसईवर नोंदणीकृत कंपन्यांच्या एकूण बाजार भांडवलात सुमारे आठ लाख कोटी रुपयांची घट झाली.

 

 

बाजारातील या अचानक आलेल्या घसरणीमागे अनेक कारणे एकाच वेळी प्रभावी ठरली. त्यात भारतीय रिझर्व्ह बँकेने घेतलेला कठोर धोरणात्मक निर्णय हा प्रमुख घटक मानला जात आहे. तीन वर्षांच्या कालावधीनंतर प्रथमच आरबीआयने रेपो दरात वाढ केली आहे. बुधवारी जाहीर झालेल्या निर्णयानुसार, रेपो दरात २५ आधारभूत अंकांची वाढ करून तो ५.५० टक्क्यांवर नेण्यात आला. त्याचबरोबर केंद्रीय बँकेने आपल्या धोरणाचा पूर्वीचा ‘न्यूट्रल’ दृष्टिकोन बदलून ‘कॅलिब्रेटेड टाइटनिंग’ अर्थात महागाई नियंत्रणासाठी टप्प्याटप्प्याने कठोर भूमिका घेण्याचे संकेत दिले आहेत. त्यामुळे आगामी काळातही व्याजदरांबाबत कडक निर्णय घेतले जाऊ शकतात, अशी भीती गुंतवणूकदारांमध्ये निर्माण झाली आहे. त्याचा परिणाम बाजारातील जोखमीची भावना वाढण्यावर झाला.

दरम्यान, आंतरराष्ट्रीय बाजारातील घडामोडींनीही भारतीय शेअर बाजारावरील दबाव वाढविला. जागतिक बाजारात रोख्यांची मोठ्या प्रमाणावर विक्री झाल्याने अमेरिकेतील सरकारी रोख्यांच्या परताव्यात अर्थात बॉन्ड यील्डमध्ये लक्षणीय वाढ झाली. ३० वर्षांच्या अमेरिकन बॉन्डची यील्ड ५.७१ टक्क्यांच्या पुढे गेली. दहा वर्षांच्या बॉन्डची यील्ड ५.३ टक्क्यांवर, तर दोन वर्षांच्या बॉन्डची यील्ड सुमारे ४.९ टक्क्यांवर पोहोचली. बॉन्ड यील्ड वाढल्यास निश्चित परताव्याची साधने गुंतवणूकदारांसाठी तुलनेने अधिक आकर्षक ठरतात. त्यामुळे शेअर बाजारातून भांडवल बाहेर जाण्याचा दबाव वाढण्याची शक्यता असते. त्याचा परिणाम भारतीय बाजाराच्या दिशेवरही दिसून आला.

 

 

मध्यपूर्वेतील वाढत्या तणावामुळे कच्च्या तेलाच्या दरात झालेली वाढ ही आणखी एक चिंतेची बाब ठरली. ब्रेंट क्रूडचा दर १०२ डॉलर प्रति बॅरलच्या पुढे गेला आहे. भारत आपल्या कच्च्या तेलाच्या गरजेचा मोठा भाग आयातीद्वारे भागवित असल्याने आंतरराष्ट्रीय बाजारातील तेलाच्या दरवाढीचा थेट परिणाम देशाच्या आयात खर्चावर होतो. महाग्या कच्च्या तेलामुळे महागाईचा दबाव वाढण्याबरोबरच कंपन्यांच्या उत्पादन आणि वाहतूक खर्चातही वाढ होऊ शकते. त्यामुळे बाजारातील गुंतवणूकदारांच्या भावनेवर त्याचा नकारात्मक परिणाम झाला.

या सर्व घडामोडींमध्ये परदेशी संस्थात्मक गुंतवणूकदारांची सातत्यपूर्ण विक्री बाजारासाठी आणखी मोठे आव्हान ठरत आहे. एनएसईच्या आकडेवारीनुसार, बुधवारी विदेशी संस्थात्मक गुंतवणूकदारांनी भारतीय शेअर बाजारात ६,१२१ कोटी रुपयांहून अधिक किमतीचे समभाग विकले. गेल्या सलग नऊ व्यवहार सत्रांमध्ये एफआयआयची एकूण विक्री सुमारे ५७ हजार कोटी रुपयांवर पोहोचली आहे. सप्टेंबरच्या सुरुवातीपासून आतापर्यंत झालेल्या २५ व्यवहार सत्रांपैकी तब्बल २० सत्रांमध्ये एफआयआय निव्वळ विक्रेते राहिले आहेत.

त्यामुळे आरबीआयची कठोर भूमिका, अमेरिकन बॉन्ड यील्डमधील वाढ, मध्यपूर्वेतील तणावामुळे वाढलेले कच्च्या तेलाचे दर आणि विदेशी गुंतवणूकदारांकडून सुरू असलेली मोठी विक्री या सर्वांचा एकत्रित परिणाम गुरुवारी भारतीय शेअर बाजारावर झाला. देशांतर्गत तसेच जागतिक पातळीवरील या दबावामुळे काही तासांतच बाजारात मोठी घसरण झाली आणि गुंतवणूकदारांच्या संपत्तीत तब्बल आठ लाख कोटी रुपयांची घट झाली.