प्रशांत महासागरात मोठी उलथापालथ! 2027 मध्ये अंगाची लाहीलाही होणार?
पावसाबाबतही धडकी भरवणारा अंदाज
Total Views |
नवी दिल्ली
rainfall प्रशांत महासागरातील समुद्राच्या पृष्ठभागाचं तापमान वेगाने वाढत असून, एल निनोची स्थिती अधिक तीव्र होण्याचा अंदाज आहे. अमेरिकेच्या हवामान अंदाज केंद्राने (Climate Prediction Center) दिलेल्या ताज्या माहितीनुसार, 2026 च्या अखेरीस आणि 2027 च्या सुरुवातीला अत्यंत तीव्र एल निनो विकसित होण्याची शक्यता आहे. या स्थितीची तीव्रता 1950 पासून नोंदवलेल्या काही मोठ्या एल निनो घटनांनाही मागे टाकू शकते. याचा जागतिक तापमान आणि पावसाच्या पद्धतींवर परिणाम होण्याची शक्यता असल्याने हवामान तज्ज्ञांचं लक्ष या घडामोडीकडे लागलं आहे.
प्रशांत महासागरात तापमानात मोठी वाढ
अमेरिकेच्या क्लायमेट प्रेडिक्शन सेंटरच्या 8 ऑक्टोबर 2026 रोजीच्या अहवालानुसार, विषुववृत्तीय प्रशांत महासागराच्या पूर्वेकडील काही भागांत समुद्राच्या पृष्ठभागाचं तापमान सरासरीपेक्षा 4 अंश सेल्सिअसहून अधिक नोंदवण्यात आलं आहे. निनो 3.4 या महत्त्वाच्या क्षेत्रातील तापमानातील तफावतही 2.1 अंश सेल्सिअसपर्यंत पोहोचली आहे. महासागरातील ही वाढती उष्णता एल निनो अधिक मजबूत होत असल्याचं संकेत देते.
ऑक्टोबर ते डिसेंबरमध्ये काय होणार?
अमेरिकेच्या हवामान संस्थेच्या अंदाजानुसार, सप्टेंबर ते नोव्हेंबर या कालावधीत ऐतिहासिक तीव्रतेचा एल निनो विकसित होण्याची शक्यता 54% आहे. ऑक्टोबर ते डिसेंबर या कालावधीसाठी ही शक्यता 83% असून, नोव्हेंबर ते जानेवारी या कालावधीसाठी ती 70% आहे. हे आकडे संबंधित तीन महिन्यांच्या कालावधीत एल निनो ऐतिहासिक तीव्रतेपर्यंत पोहोचण्याच्या शक्यतेशी संबंधित आहेत; ते प्रत्येक महिन्यात उष्णतेची लाट येण्याची शक्यता दर्शवत नाहीत.
भारताच्या उन्हाळ्यावर आणि मान्सूनवर परिणाम होणार?
एल निनोमुळे जागतिक तापमान वाढण्याची आणि पावसाच्या वितरणात बदल होण्याची शक्यता असते. भारतात एल निनोचा संबंध अनेकदा कमकुवत मान्सूनशी जोडला जातो. त्यामुळे शेती, पाणीसाठे आणि तापमान याबाबत चिंता वाढू शकते. मात्र, प्रत्येक एल निनोमुळे भारतात दुष्काळ किंवा विक्रमी उष्णता निर्माण होतेच, असं नाही. भारतातील प्रत्यक्ष परिस्थिती इतर हवामान घटकांवरही अवलंबून असते.
2027 चा उन्हाळा सर्वाधिक उष्ण असेल किंवा जूनमध्ये येणारा मान्सून कमकुवतच असेल, असा निश्चित निष्कर्ष सध्या काढता येत नाही. त्यासाठी भारतीय हवामान विभागाचे (IMD) हंगामी अंदाज आणि पुढील महिन्यांतील निरीक्षणं महत्त्वाची ठरतील. एल निनोची तीव्रता वाढत असल्याने आगामी काळात जागतिक तापमान आणि भारतातील पावसाच्या स्थितीवर बारकाईने लक्ष ठेवावं लागणार आहे.