जालन्यात 400 मीटर उंचीवर ड्रोनची चाचणी; स्वदेशी तंत्रज्ञानाचा प्रयोग

Drone Tests राज्यात पावसाने दीर्घकाळ दडी मारल्याने दुष्काळाचे संकट अधिक गडद झाले आहे. ऑक्टोबर महिन्यातच अनेक जिल्ह्यांतील पाणीसाठ्यात घट झाली असून, पावसाअभावी शेतातील पिके वाळण्यास सुरुवात झाली आहे. जनावरांच्या चाऱ्याचाही प्रश्न गंभीर बनला आहे. या पार्श्वभूमीवर कृत्रिम पाऊस पाडण्याच्या पर्यायांची चाचपणी सुरू असून, जालन्यात स्वदेशी ड्रोन तंत्रज्ञानाच्या मदतीने क्लाउड सीडिंगची प्रायोगिक चाचणी घेण्यात आली.

 

 

या प्रयोगासाठी ड्रोन तब्बल 400 मीटर उंचीवर नेण्यात आला. त्यानंतर ढगांमध्ये क्षार-आधारित सीडिंग द्रव्याची फवारणी करण्यात आली. ड्रोन तज्ज्ञ प्रद्युम्न मानधनी यांच्या सहाय्याने हा प्रयोग करण्यात आला. अभ्यासक डॉ. बळीराम बागल यांनी याबाबत माहिती दिली. पारंपरिक पद्धतीत कृत्रिम पावसासाठी विमानातून सोडियम क्लोराइडची फवारणी केली जाते. मात्र, विमानांचा वापर करण्यासाठी मोठा खर्च येतो. त्या तुलनेत ड्रोनच्या माध्यमातून कमी खर्चात आणि गरजेनुसार ठरावीक ठिकाणी क्लाउड सीडिंग करता येईल का, याची पडताळणी या प्रयोगातून करण्यात आली.

आतापर्यंत कृत्रिम पाऊस पाडण्यासाठी प्रामुख्याने विमानांचा वापर केला जातो. मात्र, विमानांच्या तुलनेत ड्रोनचा पर्याय अधिक किफायतशीर आणि सोयीस्कर ठरू शकतो का, याचा अभ्यास केला जात आहे. ड्रोनला ढगांच्या विशिष्ट उंचीवर नेऊन सीडिंग द्रव्याची फवारणी करणे शक्य झाल्यास कृत्रिम पावसाच्या प्रयोगांसाठी नवा पर्याय उपलब्ध होऊ शकतो. मात्र, या तंत्रज्ञानाची परिणामकारकता आणि यशस्विता पुढील चाचण्यांनंतरच स्पष्ट होणार आहे.

दरम्यान, राज्यातील Drone Tests दुष्काळी परिस्थिती लक्षात घेता सरकारकडून शेतकऱ्यांना मदत देण्याचे प्रयत्न सुरू आहेत. पीक नुकसानीचे पंचनामे करण्यात आले असून, दिवाळीच्या पार्श्वभूमीवर शेतकऱ्यांना पाच हजार रुपयांची अग्रीम मदत देण्यात येत आहे. पिण्याच्या पाण्याची संभाव्य टंचाई लक्षात घेऊन काही भागांत पाणीकपातही सुरू करण्यात आली आहे. अशा परिस्थितीत जालन्यातील ड्रोनच्या माध्यमातून करण्यात आलेला क्लाउड सीडिंगचा प्रयोग यशस्वी झाल्यास कृत्रिम पाऊस पाडण्यासाठी एक नवा पर्याय मिळू शकतो.