महाराष्ट्राच्या वीजपुरवठ्यावर संकटाचे सावट
Total Views |
मुंबई
electricity राज्यातील विजेची मागणी सध्या घटल्यामुळे वीजपुरवठ्याचे संभाव्य संकट तूर्त टळले असले, तरी महानिर्मितीचे चार औष्णिक वीज निर्मिती संच आणि उरण येथील गॅस वीज प्रकल्प बंद असल्याने चिंता वाढली आहे. सध्या कमी मागणीमुळे या बंद संचांचा फारसा परिणाम जाणवत नाही. मात्र, उन्हाचा कडाका वाढल्यानंतर राज्याची विजेची मागणी पुन्हा ३० हजार मेगावॅटच्या आसपास पोहोचल्यास उपलब्ध वीजनिर्मिती क्षमतेवर मोठा ताण येऊ शकतो.
electricity राज्यातील विजेची मागणी सध्या घटल्यामुळे वीजपुरवठ्याचे संभाव्य संकट तूर्त टळले असले, तरी महानिर्मितीचे चार औष्णिक वीज निर्मिती संच आणि उरण येथील गॅस वीज प्रकल्प बंद असल्याने चिंता वाढली आहे. सध्या कमी मागणीमुळे या बंद संचांचा फारसा परिणाम जाणवत नाही. मात्र, उन्हाचा कडाका वाढल्यानंतर राज्याची विजेची मागणी पुन्हा ३० हजार मेगावॅटच्या आसपास पोहोचल्यास उपलब्ध वीजनिर्मिती क्षमतेवर मोठा ताण येऊ शकतो.
महानिर्मितीचे नाशिक, भुसावळ आणि परळी येथील प्रत्येकी एक संच यापूर्वीपासून बंद होता. त्यात आता भुसावळ येथील आणखी एका संचाची भर पडली आहे. त्यामुळे महानिर्मितीचे एकूण चार संच सध्या बंद आहेत. याशिवाय उरण येथील गॅस वीज प्रकल्पातूनही वीजनिर्मिती पूर्णपणे थांबली आहे.
हे सर्व संच एकाच कारणामुळे बंद नाहीत. नाशिक आणि भुसावळ येथील प्रत्येकी एक संच विजेची मागणी कमी असल्याने बंद ठेवण्यात आला आहे. भुसावळमधील आणखी एक संच बॉयलर ट्यूब लिकेजमुळे (बीटीएल) बंद पडला आहे. हा संच १२ नोव्हेंबर रोजी पुन्हा सुरू होण्याची अपेक्षा आहे. उरण येथील वीज केंद्रात गॅस उपलब्ध नसल्यामुळे तेथील वीजनिर्मिती बंद आहे. तर परळी वीज केंद्रातील सर्व संच नियोजित देखभालीसाठी बंद ठेवण्यात आले आहेत, अशी माहिती महानिर्मितीचे जनसंपर्क अधिकारी संतोष पुरोहित यांनी दिली.
दरम्यान, राज्यातील विजेच्या मागणीत गेल्या आठवड्याच्या तुलनेत मोठी घट झाली आहे. राज्य भार प्रेषण केंद्राच्या १० नोव्हेंबर रोजी दुपारी दोन वाजताच्या नोंदीनुसार, मुंबईसह संपूर्ण राज्याची विजेची मागणी २१ हजार ६९० मेगावॅट होती. त्यापैकी मुंबईची मागणी २ हजार ८१९ मेगावॅट, तर मुंबई वगळता उर्वरित राज्याची मागणी १८ हजार ८७१ मेगावॅट होती. याच्या तुलनेत मागील आठवड्यात राज्याची मागणी ३० हजार मेगावॅटच्या आसपास होती. त्यामुळे आठवडाभरात विजेच्या मागणीत लक्षणीय घट झाल्याचे स्पष्ट होते.
महानिर्मितीचे चार संच बंद आणि उरण प्रकल्पातील वीजनिर्मिती ठप्प असतानाही महानिर्मितीकडून राज्याला ५ हजार २७४ मेगावॅट वीज उपलब्ध होत होती. यामध्ये औष्णिक वीज प्रकल्पांचा वाटा ५ हजार २२२ मेगावॅट, जलविद्युत प्रकल्पांचा ५१ मेगावॅट आणि सौरऊर्जा प्रकल्पांचा एक मेगावॅट होता. याशिवाय खासगी वीज निर्मिती प्रकल्प आणि केंद्र सरकारच्या वाट्यातूनही राज्याला वीज मिळत आहे. त्यामुळे सध्याच्या कमी मागणीच्या काळात वीजपुरवठा सुरळीत ठेवणे शक्य होत आहे.
मात्र, थंडीचा प्रभाव कमी झाल्यानंतर आणि उन्हाचा तडाखा वाढू लागल्यानंतर वातानुकूलन यंत्रणा, पंखे तसेच इतर विद्युत उपकरणांचा वापर वाढणार आहे. परिणामी, राज्यातील विजेची मागणी पुन्हा ३० हजार मेगावॅटच्या आसपास पोहोचण्याची शक्यता आहे. अशा परिस्थितीत चार औष्णिक संच बंद असल्याने वीजनिर्मिती क्षमतेवर मर्यादा येऊ शकते. मागणीतील अचानक वाढ पूर्ण करण्यासाठी खासगी वीज प्रकल्प, केंद्र सरकारकडून मिळणारी वीज आणि अन्य स्रोतांवर अधिक अवलंबून राहावे लागू शकते.
त्यामुळे मागणी वाढण्यापूर्वी बंद संच पुन्हा कार्यान्वित करणे हे महानिर्मितीसमोरील महत्त्वाचे आव्हान आहे. मागणी कमी असल्याने बंद ठेवलेले संच गरजेनुसार सुरू करता येणे आवश्यक आहे. तसेच तांत्रिक बिघाडामुळे बंद असलेल्या संचांची दुरुस्ती वेळेत पूर्ण करावी लागणार आहे. भुसावळमधील बीटीएलमुळे बंद असलेला संच लवकरच सुरू होण्याची अपेक्षा असली, तरी उरण प्रकल्पात गॅस उपलब्ध नसल्याने तेथील वीजनिर्मिती कधी सुरू होणार, हा प्रश्न कायम आहे. उन्हाळ्यात विजेची मागणी वाढण्याआधी राज्याची वीजनिर्मिती क्षमता पूर्ववत करणे गरजेचे ठरणार आहे.
हे सर्व संच एकाच कारणामुळे बंद नाहीत. नाशिक आणि भुसावळ येथील प्रत्येकी एक संच विजेची मागणी कमी असल्याने बंद ठेवण्यात आला आहे. भुसावळमधील आणखी एक संच बॉयलर ट्यूब लिकेजमुळे (बीटीएल) बंद पडला आहे. हा संच १२ नोव्हेंबर रोजी पुन्हा सुरू होण्याची अपेक्षा आहे. उरण येथील वीज केंद्रात गॅस उपलब्ध नसल्यामुळे तेथील वीजनिर्मिती बंद आहे. तर परळी वीज केंद्रातील सर्व संच नियोजित देखभालीसाठी बंद ठेवण्यात आले आहेत, अशी माहिती महानिर्मितीचे जनसंपर्क अधिकारी संतोष पुरोहित यांनी दिली.
दरम्यान, राज्यातील विजेच्या मागणीत गेल्या आठवड्याच्या तुलनेत मोठी घट झाली आहे. राज्य भार प्रेषण केंद्राच्या १० नोव्हेंबर रोजी दुपारी दोन वाजताच्या नोंदीनुसार, मुंबईसह संपूर्ण राज्याची विजेची मागणी २१ हजार ६९० मेगावॅट होती. त्यापैकी मुंबईची मागणी २ हजार ८१९ मेगावॅट, तर मुंबई वगळता उर्वरित राज्याची मागणी १८ हजार ८७१ मेगावॅट होती. याच्या तुलनेत मागील आठवड्यात राज्याची मागणी ३० हजार मेगावॅटच्या आसपास होती. त्यामुळे आठवडाभरात विजेच्या मागणीत लक्षणीय घट झाल्याचे स्पष्ट होते.
महानिर्मितीचे चार संच बंद आणि उरण प्रकल्पातील वीजनिर्मिती ठप्प असतानाही महानिर्मितीकडून राज्याला ५ हजार २७४ मेगावॅट वीज उपलब्ध होत होती. यामध्ये औष्णिक वीज प्रकल्पांचा वाटा ५ हजार २२२ मेगावॅट, जलविद्युत प्रकल्पांचा ५१ मेगावॅट आणि सौरऊर्जा प्रकल्पांचा एक मेगावॅट होता. याशिवाय खासगी वीज निर्मिती प्रकल्प आणि केंद्र सरकारच्या वाट्यातूनही राज्याला वीज मिळत आहे. त्यामुळे सध्याच्या कमी मागणीच्या काळात वीजपुरवठा सुरळीत ठेवणे शक्य होत आहे.
मात्र, थंडीचा प्रभाव कमी झाल्यानंतर आणि उन्हाचा तडाखा वाढू लागल्यानंतर वातानुकूलन यंत्रणा, पंखे तसेच इतर विद्युत उपकरणांचा वापर वाढणार आहे. परिणामी, राज्यातील विजेची मागणी पुन्हा ३० हजार मेगावॅटच्या आसपास पोहोचण्याची शक्यता आहे. अशा परिस्थितीत चार औष्णिक संच बंद असल्याने वीजनिर्मिती क्षमतेवर मर्यादा येऊ शकते. मागणीतील अचानक वाढ पूर्ण करण्यासाठी खासगी वीज प्रकल्प, केंद्र सरकारकडून मिळणारी वीज आणि अन्य स्रोतांवर अधिक अवलंबून राहावे लागू शकते.
त्यामुळे मागणी वाढण्यापूर्वी बंद संच पुन्हा कार्यान्वित करणे हे महानिर्मितीसमोरील महत्त्वाचे आव्हान आहे. मागणी कमी असल्याने बंद ठेवलेले संच गरजेनुसार सुरू करता येणे आवश्यक आहे. तसेच तांत्रिक बिघाडामुळे बंद असलेल्या संचांची दुरुस्ती वेळेत पूर्ण करावी लागणार आहे. भुसावळमधील बीटीएलमुळे बंद असलेला संच लवकरच सुरू होण्याची अपेक्षा असली, तरी उरण प्रकल्पात गॅस उपलब्ध नसल्याने तेथील वीजनिर्मिती कधी सुरू होणार, हा प्रश्न कायम आहे. उन्हाळ्यात विजेची मागणी वाढण्याआधी राज्याची वीजनिर्मिती क्षमता पूर्ववत करणे गरजेचे ठरणार आहे.