अवघ्या १२ गुंठ्यांत द्राक्षांचा विक्रमी भाव!
Total Views |
सांगली
sangli farmers कडक उन्हाचा तडाखा, पाण्याची टंचाई आणि पावसाळ्यातील नैसर्गिक संकटे यामुळे द्राक्षशेती करणे दिवसेंदिवस आव्हानात्मक बनत आहे. अशा प्रतिकूल परिस्थितीतही सांगली जिल्ह्यातील कवठेमहांकाळ तालुक्यातील कोगनोळी येथील विकास आणि नंदू ढवळे या बंधूंनी आपल्या प्रयोगशील शेतीतून यशाचा नवा आदर्श निर्माण केला आहे. अवघ्या १२ गुंठ्यांच्या क्षेत्रात कृष्णा जातीच्या द्राक्षांचे उत्पादन घेत त्यांनी चार किलोच्या एका पेटीला तब्बल १ हजार ३०१ रुपयांचा दर मिळवला आहे. एक जुलै रोजी केलेली आगाप छाटणी आणि आधुनिक तंत्रज्ञानाचा वापर यामुळे त्यांचा हा प्रयोग यशस्वी ठरला आहे.
sangli farmers कडक उन्हाचा तडाखा, पाण्याची टंचाई आणि पावसाळ्यातील नैसर्गिक संकटे यामुळे द्राक्षशेती करणे दिवसेंदिवस आव्हानात्मक बनत आहे. अशा प्रतिकूल परिस्थितीतही सांगली जिल्ह्यातील कवठेमहांकाळ तालुक्यातील कोगनोळी येथील विकास आणि नंदू ढवळे या बंधूंनी आपल्या प्रयोगशील शेतीतून यशाचा नवा आदर्श निर्माण केला आहे. अवघ्या १२ गुंठ्यांच्या क्षेत्रात कृष्णा जातीच्या द्राक्षांचे उत्पादन घेत त्यांनी चार किलोच्या एका पेटीला तब्बल १ हजार ३०१ रुपयांचा दर मिळवला आहे. एक जुलै रोजी केलेली आगाप छाटणी आणि आधुनिक तंत्रज्ञानाचा वापर यामुळे त्यांचा हा प्रयोग यशस्वी ठरला आहे.
ढवळे बंधू आपल्या शेतात सातत्याने वेगवेगळे प्रयोग करत असतात. त्याचाच एक भाग म्हणून त्यांनी १२ गुंठ्यांच्या प्लॉटमध्ये कृष्णा जातीची सुमारे ४०० द्राक्षझाडे लावली आहेत. या बागेतून त्यांना प्रत्येक झाडामागे सरासरी दोन पेट्या, याप्रमाणे एकूण सुमारे ८०० पेट्यांचे उत्पादन मिळाले. त्यापैकी ७०० पेट्यांना चार किलोमागे १ हजार ३०१ रुपये, तर उर्वरित १०० पेट्यांना ९०० रुपये दर मिळाला. योग्य दर्जा, उत्पादनाची वेळ आणि बाजारपेठेची निवड यांची सांगड घातल्यास कमी क्षेत्रातील शेतीतूनही चांगले आर्थिक उत्पन्न मिळवता येते, हे ढवळे बंधूंनी दाखवून दिले आहे.
या द्राक्षबागेच्या संगोपनासाठी, थिनिंग, खते आणि औषधांसाठी सुमारे अडीच लाख रुपये खर्च आला. पावसाळ्यात पावसामुळे द्राक्षांचे नुकसान होण्याची शक्यता लक्षात घेऊन संपूर्ण बागेवर प्लास्टिकचे आच्छादन करण्यात आले होते. त्यामुळे प्रतिकूल हवामानातही बागेचे संरक्षण करणे शक्य झाले.
ढवळे बंधूंच्या म्हणण्यानुसार, त्यांच्या शेतीतून एकरी सरासरी १८ ते २० लाख रुपयांचे उत्पन्न मिळते. मात्र, या उत्पन्नातील जवळपास ५० टक्के रक्कम बागेच्या संगोपनासाठी खर्च होते. पावसाळ्यात द्राक्षांचे नुकसान टाळण्यासाठी प्लास्टिकचे आच्छादन करणे आणि योग्य वेळी छाटणी घेणे यावर त्यांचा भर असतो. २०१३ पासून ते आगाप छाटणीचा प्रयोग करत आहेत. पारंपरिक हंगामावर अवलंबून न राहता वेगळा पर्याय स्वीकारल्यामुळे कमी क्षेत्रातील द्राक्षशेती आर्थिकदृष्ट्या फायदेशीर ठरत असल्याचे त्यांनी सांगितले.
ढवळे बंधूंच्या या प्रयोगातून प्रेरणा घेऊन परिसरातील अन्य द्राक्ष उत्पादकांनीही आगाप छाटणीचा पर्याय स्वीकारला आहे. कवठेमहांकाळ तालुक्यातील शिरढोण, नागज, मिरज तालुक्यातील संतोषवाडी, बेळंकी आणि सलगरे, तसेच आटपाडी तालुक्यातील नेलकरंजी येथील शेतकऱ्यांनी जुलै महिन्यात छाटणी केली आहे. या भागांतील द्राक्षेही आता विक्रीसाठी तयार झाली असून, नोव्हेंबर महिन्यात त्यांची विक्री सुरू होणार आहे.
हवामानातील बदलामुळे शेतीसमोर नवनवी आव्हाने निर्माण होत असताना ढवळे बंधूंनी आधुनिक तंत्रज्ञान आणि प्रयोगशीलतेच्या जोरावर द्राक्षशेतीत यश मिळवले आहे. त्यांच्या या प्रयोगामुळे परिसरातील द्राक्ष उत्पादकांनाही नवी दिशा मिळत असून, पारंपरिक शेतीला आधुनिक पद्धतींची जोड दिल्यास कमी क्षेत्रातही चांगले उत्पन्न मिळवता येऊ शकते, हे पुन्हा एकदा अधोरेखित झाले आहे.
या द्राक्षबागेच्या संगोपनासाठी, थिनिंग, खते आणि औषधांसाठी सुमारे अडीच लाख रुपये खर्च आला. पावसाळ्यात पावसामुळे द्राक्षांचे नुकसान होण्याची शक्यता लक्षात घेऊन संपूर्ण बागेवर प्लास्टिकचे आच्छादन करण्यात आले होते. त्यामुळे प्रतिकूल हवामानातही बागेचे संरक्षण करणे शक्य झाले.
ढवळे बंधूंच्या म्हणण्यानुसार, त्यांच्या शेतीतून एकरी सरासरी १८ ते २० लाख रुपयांचे उत्पन्न मिळते. मात्र, या उत्पन्नातील जवळपास ५० टक्के रक्कम बागेच्या संगोपनासाठी खर्च होते. पावसाळ्यात द्राक्षांचे नुकसान टाळण्यासाठी प्लास्टिकचे आच्छादन करणे आणि योग्य वेळी छाटणी घेणे यावर त्यांचा भर असतो. २०१३ पासून ते आगाप छाटणीचा प्रयोग करत आहेत. पारंपरिक हंगामावर अवलंबून न राहता वेगळा पर्याय स्वीकारल्यामुळे कमी क्षेत्रातील द्राक्षशेती आर्थिकदृष्ट्या फायदेशीर ठरत असल्याचे त्यांनी सांगितले.
ढवळे बंधूंच्या या प्रयोगातून प्रेरणा घेऊन परिसरातील अन्य द्राक्ष उत्पादकांनीही आगाप छाटणीचा पर्याय स्वीकारला आहे. कवठेमहांकाळ तालुक्यातील शिरढोण, नागज, मिरज तालुक्यातील संतोषवाडी, बेळंकी आणि सलगरे, तसेच आटपाडी तालुक्यातील नेलकरंजी येथील शेतकऱ्यांनी जुलै महिन्यात छाटणी केली आहे. या भागांतील द्राक्षेही आता विक्रीसाठी तयार झाली असून, नोव्हेंबर महिन्यात त्यांची विक्री सुरू होणार आहे.
हवामानातील बदलामुळे शेतीसमोर नवनवी आव्हाने निर्माण होत असताना ढवळे बंधूंनी आधुनिक तंत्रज्ञान आणि प्रयोगशीलतेच्या जोरावर द्राक्षशेतीत यश मिळवले आहे. त्यांच्या या प्रयोगामुळे परिसरातील द्राक्ष उत्पादकांनाही नवी दिशा मिळत असून, पारंपरिक शेतीला आधुनिक पद्धतींची जोड दिल्यास कमी क्षेत्रातही चांगले उत्पन्न मिळवता येऊ शकते, हे पुन्हा एकदा अधोरेखित झाले आहे.