spacex-starship-midair-catchअंतराळ संशोधनाच्या क्षेत्रात एलॉन मस्क यांच्या स्पेसएक्स कंपनीने ऐतिहासिक कामगिरी केली आहे. पृथ्वीच्या कक्षेतून परतणाऱ्या 'स्टारशिप' अंतराळयानाला लॉन्च टॉवरच्या विशाल यांत्रिक हातांच्या साहाय्याने हवेतच यशस्वीपणे पकडण्यात आले. 'चॉपस्टिक्स' म्हणून ओळखल्या जाणाऱ्या या यंत्रणेच्या मदतीने मुख्य अंतराळयानाला अशा प्रकारे पकडण्याची ही पहिलीच वेळ असल्याचा दावा करण्यात येत आहे. या यशामुळे अंतराळ तंत्रज्ञानाच्या क्षेत्रात मोठी प्रगती झाल्याचे मानले जात आहे.
अमेरिकेतील टेक्सास येथील स्टारबेस केंद्रावरून स्टारशिपच्या १५ व्या चाचणी उड्डाणाला सुरुवात झाली. या मोहिमेदरम्यान अंतराळयानाने सुमारे २२ तास प्रवास केला आणि पृथ्वीभोवती १४ प्रदक्षिणा पूर्ण केल्या. त्यानंतर पृथ्वीच्या वातावरणात पुन्हा प्रवेश करत हे यान त्याच लॉन्च पॅडवर परतले. यावेळी 'मेकाझिला' नावाच्या लॉन्च टॉवरवरील विशाल यांत्रिक हातांनी यान जमिनीवर उतरण्यापूर्वीच हवेत अचूकपणे पकडले. या संपूर्ण प्रक्रियेचे दृश्य अंतराळ संशोधन क्षेत्रासाठी महत्त्वपूर्ण ठरले आहे.
यापूर्वी स्पेसएक्सने रॉकेटच्या खालच्या भागाला म्हणजेच सुपर हेवी बूस्टरला अशाच प्रकारे हवेत पकडण्यात यश मिळवले होते. मात्र, अंतराळातून परतणाऱ्या मुख्य स्टारशिप यानाला पकडण्याची ही पहिलीच कामगिरी ठरली आहे. या तंत्रज्ञानामुळे भविष्यात संपूर्ण रॉकेटचा पुनर्वापर करण्याचा मार्ग अधिक सुकर होऊ शकतो. परिणामी, अंतराळ मोहिमांचा खर्च कमी होण्यास मदत होईल. तसेच चंद्र आणि मंगळावरील भविष्यातील मोहिमांसाठीही हे तंत्रज्ञान महत्त्वाचे ठरण्याची शक्यता आहे.