काबूल
afghanistan earthquake today भारतासह जगातील विविध देशांमध्ये अलीकडच्या काळात भूकंपाच्या घटनांमध्ये वाढ होत असल्याचे चित्र दिसत आहे. या नैसर्गिक आपत्तीमुळे अनेक देशांमध्ये मोठ्या प्रमाणावर जीवितहानी झाली असून, भूकंपाच्या वाढत्या घटनांमुळे नागरिकांमध्ये चिंतेचे वातावरण आहे. अशातच भारताचा शेजारी देश असलेल्या अफगाणिस्तानला सोमवारी (१६ नोव्हेंबर) पहाटे भूकंपाचा जोरदार धक्का बसला. या भूकंपाची तीव्रता रिश्टर स्केलवर ५.१ इतकी नोंदविण्यात आली आहे.

राष्ट्रीय भूकंप विज्ञान केंद्राने (National Centre for Seismology) दिलेल्या माहितीनुसार, सोमवारी पहाटे ३ वाजून ७ मिनिटांनी अफगाणिस्तानच्या परिसरात भूकंपाचे धक्के जाणवले. या भूकंपाचा केंद्रबिंदू जमिनीखाली तब्बल १७९ किलोमीटर खोलीवर होता. भूकंपाची तीव्रता ५.१ असल्याची नोंद करण्यात आली आहे. सुदैवाने, या घटनेत आतापर्यंत कोणतीही जीवितहानी किंवा वित्तहानी झाल्याचे वृत्त समोर आलेले नाही.
दरम्यान, अफगाणिस्तानमध्ये यापूर्वीही सप्टेंबर महिन्यात दोन वेळा भूकंपाचे धक्के जाणवले होते. ७ सप्टेंबर रोजी पहाटे ५ वाजून ३६ मिनिटांनी या देशात भूकंप झाला होता. त्याची तीव्रता रिश्टर स्केलवर ४.१ इतकी नोंदविण्यात आली होती, तर त्याचा केंद्रबिंदू जमिनीपासून १३० किलोमीटर खोलीवर होता. त्यानंतर अवघ्या दोन दिवसांनी, म्हणजेच ९ सप्टेंबर रोजी अफगाणिस्तानमध्ये पुन्हा भूकंप झाला. या दुसऱ्या भूकंपाची तीव्रता ४.२ इतकी मोजण्यात आली होती. त्यामुळे गेल्या काही महिन्यांत अफगाणिस्तानच्या परिसरात वारंवार भूकंपाचे धक्के जाणवत असल्याचे स्पष्ट झाले आहे.
भूकंपाच्या घटनांमागे प्रामुख्याने पृथ्वीच्या अंतर्गत हालचाली कारणीभूत असतात. पृथ्वीच्या पृष्ठभागाखाली असलेल्या टेक्टॉनिक प्लेट्स एकमेकांवर आदळणे, त्यांच्यात घर्षण होणे किंवा त्या एकमेकांच्या तुलनेत सरकणे, यामुळे जमिनीच्या आत मोठ्या प्रमाणात ऊर्जा साठते. ही ऊर्जा अचानक मुक्त झाल्यानंतर भूकंपाच्या लहरी निर्माण होतात आणि त्याचा परिणाम म्हणून पृथ्वीच्या पृष्ठभागावर हादरे जाणवतात. त्यामुळे भूकंप ही पृथ्वीच्या अंतर्गत भूगर्भीय प्रक्रियांमधून घडणारी नैसर्गिक घटना मानली जाते.