मुंबई
epfo PF कर्मचारी भविष्य निर्वाह निधी संघटनेने (EPFO) पीएफ खातेधारकांसाठी महत्त्वाचे बदल केल्याची माहिती समोर आली आहे. नव्या नियमांनुसार, पीएफ खात्यातील रक्कम काढताना खातेधारकांना मोठा दिलासा मिळणार आहे. यापूर्वी पीएफमधून पैसे काढल्यानंतर खात्यात किमान २५ टक्के रक्कम शिल्लक ठेवणे आवश्यक होते. मात्र, आता ही मर्यादा १० टक्क्यांपर्यंत कमी करण्यात आल्याचे सांगण्यात येत आहे. त्यामुळे खातेधारकांना त्यांच्या पीएफमधील ९० टक्क्यांपर्यंत रक्कम काढता येऊ शकते. याशिवाय काही अंशतः पैसे काढण्यासाठी आवश्यक असलेला किमान वर्गणी कालावधीही कमी करण्यात आला आहे.

नव्या नियमानुसार, पीएफ खातेधारकांना खात्यातील एकूण रकमेपैकी केवळ १० टक्के रक्कम शिल्लक ठेवून उर्वरित रक्कम काढण्याची मुभा मिळणार असल्याचे सांगितले जात आहे. उदाहरणार्थ, एखाद्या कर्मचाऱ्याच्या पीएफ खात्यात एक लाख रुपये जमा असतील, तर त्याला ९० हजार रुपये काढता येऊ शकतात. यापूर्वी खात्यात किमान २५ टक्के रक्कम ठेवणे बंधनकारक होते. त्यामुळे नव्या बदलामुळे गरजेच्या वेळी खातेधारकांना अधिक रक्कम उपलब्ध होऊ शकते.
किमान वर्गणी कालावधी १२ महिन्यांवरून दोन महिने
पीएफमधून काही प्रकारचे अंशतः पैसे काढण्यासाठी आवश्यक असलेला किमान वर्गणी कालावधी १२ महिन्यांवरून कमी करून दोन महिने करण्यात आल्याची माहिती आहे. त्यामुळे अचानक नोकरी गेल्यास कर्मचाऱ्यांना दोन महिन्यांनंतर पीएफमधील संपूर्ण रक्कम काढण्याचा पर्याय उपलब्ध होऊ शकतो. मात्र, प्रत्यक्ष पैसे काढण्याची पात्रता संबंधित नियम आणि अटींवर अवलंबून असेल.
लग्न, उपचार आणि शिक्षणासाठीही पैसे काढता येणार
पीएफ खात्यातून पैसे काढण्याची सुविधा विविध गरजांसाठी उपलब्ध आहे. लग्न, वैद्यकीय उपचार, मुलांचे शिक्षण तसेच घर खरेदी किंवा बांधकाम यांसारख्या कारणांसाठी खातेधारकांना नियमानुसार रक्कम काढता येते. अनेक कर्मचारी निवृत्तीनंतर आर्थिक आधार मिळावा, या उद्देशाने पीएफमधील रक्कम काढणे टाळतात. पीएफवर व्याज मिळत असल्याने ही बचत दीर्घकाळ उपयोगी ठरू शकते.
दरम्यान, पात्र दाव्यांचा निपटारा जलद करण्यासाठी EPFOकडून स्वयंचलित दावा निपटारा प्रणालीचा वापर केला जात आहे. या प्रणालीअंतर्गत पाच लाख रुपयांपर्यंतचे पात्र दावे साधारणपणे तीन दिवसांत निकाली काढले जात असल्याचे सांगण्यात आले आहे. मात्र, यासाठी खातेधारकांची केवायसी, बँक खाते आणि इतर नोंदी अचूक असणे आवश्यक आहे. कागदपत्रांमधील त्रुटी किंवा माहितीतील विसंगती असल्यास दावा निकाली काढण्यास विलंब होऊ शकतो.
किमान पेन्शन वाढीबाबत अद्याप अधिकृत घोषणा नाही
कर्मचारी पेन्शन योजना १९९५ (EPS-95) अंतर्गत सध्या किमान मासिक पेन्शन एक हजार रुपये आहे. या रकमेत वाढ करण्याची मागणी आणि चर्चा सुरू आहे. ही पेन्शन तीनपट वाढवली जाऊ शकते, अशीही चर्चा आहे. मात्र, किमान पेन्शन वाढवण्याबाबत EPFO बोर्डाकडून अद्याप कोणतीही अधिकृत घोषणा करण्यात आलेली नाही. त्यामुळे पेन्शनधारकांना यासंदर्भातील अधिकृत निर्णयाची प्रतीक्षा करावी लागणार आहे.दरम्यान, अनिवार्य पेन्शन योगदानासाठी वेतनाची मर्यादा १५ हजार रुपयांवरून २५ हजार रुपयांपर्यंत वाढवण्यात आल्याचाही उल्लेख करण्यात आला आहे. EPFOकडून पीएफसंबंधित प्रक्रिया अधिक सुलभ करण्यावर भर दिला जात असल्याचे या बदलांमधून दिसून येते. तथापि, पीएफमधून पैसे काढण्यापूर्वी संबंधित नियम, पात्रता आणि अधिकृत अधिसूचना तपासणे महत्त्वाचे आहे.