मुंबई
Congress महाराष्ट्र विधान परिषद निवडणुकीच्या निकालानंतर काँग्रेसने संघटनात्मक पातळीवर महत्त्वाचे पाऊल उचलले आहे. नागपूर पदवीधर, पुणे पदवीधर आणि अमरावती शिक्षक मतदारसंघातील निवडणुकांचा सविस्तर आढावा घेण्यासाठी महाराष्ट्र प्रदेश काँग्रेस कमिटीने चार सदस्यीय समिती नियुक्त केली आहे. निवडणुकीतील विजय आणि पराभवाची कारणे, प्रचाराची दिशा, पक्षांतर्गत समन्वय तसेच संघटनात्मक पातळीवरील त्रुटींचा शोध ही समिती घेणार आहे. त्यामुळे निवडणूक निकालानंतर काँग्रेसमध्ये राजकीय हालचालींना वेग आल्याचे चित्र आहे.
अखिल भारतीय काँग्रेस कमिटीच्या निर्देशानुसार आणि महाराष्ट्र प्रदेश काँग्रेस कमिटीचे अध्यक्ष हर्षवर्धन सपकाळ यांच्या सूचनेवरून या समितीची स्थापना करण्यात आली आहे. काँग्रेस कार्यकारिणीचे सदस्य बाळासाहेब थोरात, खासदार चंद्रकांत हंडोरे, आरिफ नसीम खान आणि अखिल भारतीय काँग्रेस कमिटीचे सचिव बी. एम. संदीप यांचा समितीत समावेश करण्यात आला आहे.
नुकत्याच झालेल्या या निवडणुकांमध्ये तीन जागांवर महाविकास आघाडीने, तर दोन जागांवर महायुतीने विजय मिळवला. निकालाचे राजकीय विश्लेषण करण्याबरोबरच संबंधित मतदारसंघांमध्ये पक्षाची कामगिरी नेमकी कशी राहिली, याचा तपशीलवार अभ्यास समिती करणार आहे. निवडणूक प्रक्रियेपासून प्रचाराच्या नियोजनापर्यंत प्रत्येक टप्प्याचा आढावा घेतला जाणार आहे. प्रचार रणनीती प्रभावी ठरली की त्यामध्ये काही कमतरता राहिल्या, तसेच पक्षातील नेत्यांमध्ये आणि कार्यकर्त्यांमध्ये योग्य समन्वय होता की नाही, याचीही तपासणी केली जाईल.
याशिवाय, निवडणुकीदरम्यान पक्षाच्या पातळीवर झालेल्या संभाव्य चुका आणि संघटनात्मक त्रुटींचा शोध घेतला जाणार आहे. यापूर्वीच्या निवडणुकांमधील घडामोडींचा सध्याच्या निकालांवर काही प्रतिकूल परिणाम झाला का, याचाही अभ्यास समिती करेल. आगामी निवडणुकांमध्ये पक्षाची कामगिरी अधिक चांगली व्हावी, यासाठी आवश्यक बदल आणि रणनीतीसंदर्भात समिती शिफारसी करणार आहे.या समितीला आपला सविस्तर अहवाल तीन आठवड्यांच्या आत महाराष्ट्राचे काँग्रेस प्रभारी डॉ. सिरीवेल्ला प्रसाद यांच्याकडे सादर करायचा आहे. या अहवालाची एक प्रत प्रदेशाध्यक्ष हर्षवर्धन सपकाळ यांनाही देण्यात येणार आहे. त्यामुळे या अहवालातून निवडणुकीतील कामगिरीबाबत पक्षांतर्गत नेमके कोणते निष्कर्ष समोर येतात, याकडे राजकीय वर्तुळाचे लक्ष लागले आहे.
दरम्यान, निवडणुकीच्या निकालात काँग्रेसचे अभिजित वंजारी यांनी नागपूर विभागीय पदवीधर मतदारसंघातून पुन्हा विजय मिळवत आपले वर्चस्व कायम राखले. महाराष्ट्रातील प्रतिष्ठेच्या मतदारसंघांपैकी एक मानल्या जाणाऱ्या या मतदारसंघातील विजय काँग्रेससाठी महत्त्वाचा ठरला. दुसरीकडे, पुणे पदवीधर मतदारसंघात भाजपला मोठा धक्का बसला. भाजपच्या उमेदवार स्मिता योगेश जाधव यांचा महाविकास आघाडीच्या हर्षदा देशमुख यांनी पराभव केला.
अमरावती शिक्षक मतदारसंघात मात्र शिंदे गटाच्या विद्यमान आमदार किरण सरनाईक यांनी पुन्हा विजय मिळवला. या निकालांमुळे महाविकास आघाडीला तीन जागांवर यश मिळाले, तर भाजप, शिंदेसेना आणि अजित पवार यांच्या राष्ट्रवादी काँग्रेसचा समावेश असलेल्या महायुतीला दोन जागांवर समाधान मानावे लागले.
या निकालांच्या पार्श्वभूमीवर काँग्रेसने नियुक्त केलेली समिती केवळ निवडणुकीतील आकडेवारीचा आढावा घेणार की पक्षाच्या संघटनात्मक कार्यपद्धतीतही बदल सुचवणार, हे महत्त्वाचे ठरणार आहे. आगामी निवडणुकांच्या दृष्टीने या समितीचा अहवाल काँग्रेसच्या पुढील राजकीय रणनीतीसाठी निर्णायक ठरू शकतो.