केरळसारखे दिल्लीचेही नाव बदलले जाईल?

will-delhis-name-be-changed केरळचे नाव बदलून केरळम करण्याच्या निर्णयाला केंद्र सरकारने मान्यता दिल्यानंतर, दिल्लीची नवीन ओळख निर्माण करण्याची मागणीही पुढे आली आहे. भाजपा खासदार प्रवीण खंडेलवाल यांनी दिल्लीचे नाव बदलून 'इंद्रप्रस्थ' करण्याची मागणी केली आहे. त्यांनी गृहमंत्री अमित शहा आणि मुख्यमंत्री रेखा गुप्ता यांना पत्र लिहून त्यांचे युक्तिवाद मांडले आहेत.

 

 

दिल्लीतील चांदणी चौक येथील भाजपा खासदार प्रवीण खंडेलवाल यांनी केंद्र सरकारला राष्ट्रीय राजधानी दिल्लीचे नाव बदलून 'इंद्रप्रस्थ' करण्याचा विचार करण्याची विनंती केली आहे. ते म्हणतात की अशा निर्णयामुळे भारताच्या राजधानीची ऐतिहासिक आणि सभ्यतावादी ओळख पुनर्संचयित होईल. दिल्लीची प्राचीन सांस्कृतिक आणि ऐतिहासिक ओळख पुनरुज्जीवित करण्यासाठी दिल्लीत कुठेतरी, शक्यतो पुराण किल्ल्यात पांडवांचे पुतळे बसवावेत अशी सूचना त्यांनी केली आहे. will-delhis-name-be-changed खंडेलवाल यांनी दिल्लीच्या मुख्यमंत्री रेखा गुप्ता यांनाही पत्र लिहून दिल्लीचे नाव 'इंद्रप्रस्थ' करण्यासाठी दिल्ली विधानसभेत ठराव मंजूर करण्याची विनंती केली आहे. केंद्रीय गृहमंत्री अमित शाह यांना लिहिलेल्या पत्रात खंडेलवाल यांनी म्हटले आहे की भारत हा जगातील सर्वात प्राचीन आणि जिवंत सभ्यतांपैकी एक आहे आणि त्याची राष्ट्रीय राजधानीदेखील त्याच्या सखोल ऐतिहासिक आणि सांस्कृतिक मूल्यांचे प्रतिबिंब दर्शवणारे नाव असावे.

खंडेलवाल म्हणाले की ऐतिहासिक साहित्य, पुरातत्वीय पुरावे आणि दीर्घकालीन संस्कृती परंपरा हे सिद्ध करतात की सध्याचे दिल्ली हे प्राचीन इंद्रप्रस्थचे ठिकाण आहे, जे महाभारतात वर्णन केल्याप्रमाणे पांडवांनी स्थापन केलेली भव्य राजधानी आहे. महाभारतात इंद्रप्रस्थचे वर्णन यमुना नदीच्या काठावर वसलेले एक समृद्ध आणि भव्य शहर म्हणून केले आहे, जे सध्याच्या दिल्लीच्या भौगोलिक मांडणीशी जवळून जुळते. त्यांनी पुढे म्हटले आहे की पुराण किल्ला येथे भारतीय पुरातत्व सर्वेक्षण (ASI) ने केलेल्या उत्खननात सुमारे १००० ईसापूर्व काळातील प्राचीन वसाहतींचे पुरावे सापडले आहेत, ज्यामध्ये पेंटेड ग्रे वेअर (PGW) संस्कृतीचे अवशेष समाविष्ट आहेत, जे महाभारत काळाशी संबंधित आहे. त्यांच्या मते, या शोधांमुळे प्राचीन इंद्रप्रस्थ आज दिल्लीच्या त्याच ठिकाणी स्थित होता या ऐतिहासिक श्रद्धेला बळकटी मिळते. खंडेलवाल यांनी सांगितले की, "दिल्ली" हे नाव मध्ययुगीन काळाच्या तुलनेने उशिरा वापरात आले, ज्याला इतिहासकार दिल्लीका किंवा देहली सारख्या नावांशी जोडतात. तथापि, ते तिची मूळ आणि प्राचीन संस्कृती ओळख दर्शवत नाही.

खंडेलवाल म्हणाले, "इंद्रप्रस्थ राजधानीच्या मूळ संस्कृती ओळखीचे प्रतीक आहे, तर दिल्ली इतिहासाच्या नंतरच्या टप्प्याचे प्रतिनिधित्व करते. राजधानी इंद्रप्रस्थचे नाव बदलल्याने भारताचा त्याच्या प्राचीन वारशाशी असलेला संबंध पुनर्संचयित होईल आणि भारताची सांस्कृतिक सातत्य मजबूत होईल." खंडेलवाल यांनी असेही नमूद केले की, भारतातील अनेक शहरांची ऐतिहासिक नावे पुनर्संचयित करण्यात आली आहेत, ज्यामध्ये मुंबई, कोलकाता, चेन्नई आणि प्रयागराज ही प्रमुख उदाहरणे आहेत. will-delhis-name-be-changed त्यांनी सांगितले की, इंद्रप्रस्थ हे नाव दिल्लीतील अनेक प्रमुख संस्था आणि ठिकाणी आधीच वापरले जात आहे, जे दर्शवते की या ऐतिहासिक नावाला समाजात नैसर्गिक मान्यता मिळाली आहे. दिल्लीचे इंद्रप्रस्थ हे नाव बदलणे हे भारताच्या राजधानीची संस्कृती ओळख पुनर्संचयित करण्यासाठी, राष्ट्रीय अभिमान बळकट करण्यासाठी आणि भारताचा प्राचीन वारसा जगासमोर अधिक प्रभावी पद्धतीने सादर करण्याच्या दिशेने एक ऐतिहासिक पाऊल असेल असे खंडेलवाल यांनी सांगितले.

इतिहासकार, पुरातत्वशास्त्रज्ञ आणि इतर तज्ञांशी सल्लामसलत करून या प्रस्तावावर औपचारिक प्रक्रिया सुरू करण्याची विनंती त्यांनी गृहमंत्री अमित शहा यांना केली. खंडेलवाल म्हणाले, "हे पाऊल केवळ ऐतिहासिक विसंगती दूर करणार नाही तर भारताच्या महान संस्कृतीच्या वारशाचा आदर आणि जतन करण्याची आपली वचनबद्धता देखील मजबूत करेल."