जेरुसलेम,
india-israel-free-trade-agreement पंतप्रधान नरेंद्र मोदी यांच्या २५-२६ फेब्रुवारीच्या इस्रायल दौऱ्यामुळे भारत-इस्रायल संबंध एका नवीन आणि निर्णायक टप्प्यात पोहोचले आहेत. इस्रायली अर्थ मंत्रालयाचे मुख्य अर्थतज्ज्ञ शमुएल अब्रामझोन यांच्या मते, दोन्ही देशांमधील संबंध आता प्रतीकात्मक मैत्रीच्या पलीकडे जाऊन ठोस परिणामांच्या टप्प्यात पोहोचले आहेत. त्यांच्या शब्दांत, मोदींच्या २०१७ च्या भेटीने मांडलेले दूरदृष्टी आता अंमलबजावणीच्या टप्प्यात जात आहे.
अब्रामझोन यांनी संकेत दिले की दोन्ही देश मुक्त व्यापार करार (FTA) कडे वेगाने पुढे जात आहेत. भारत आणि इस्रायलमधील संघ सक्रिय वाटाघाटींमध्ये गुंतले आहेत आणि या प्रक्रियेला गती मिळाली आहे. इस्रायल लवकरच करार अंतिम करण्यास उत्सुक आहे, ज्यामुळे वर्षाच्या अखेरीस FTA वर स्वाक्षरी होण्याची शक्यता निर्माण झाली आहे. india-israel-free-trade-agreement हा करार द्विपक्षीय व्यापार आणि गुंतवणूक नवीन उंचीवर नेऊ शकतो. त्यांनी या भेटीचे वर्णन स्थिरता, परस्पर विश्वास आणि सामायिक महत्त्वाकांक्षेचे प्रतीक म्हणून केले. त्यांनी असेही स्पष्ट केले की हे संबंध आता "मैत्री" च्या पलीकडे "वितरण" पर्यंत जात आहेत. इस्रायल भारताची आर्थिक ताकद, तांत्रिक क्षमता आणि जागतिक प्रभावाला त्याच्या दीर्घकालीन धोरणाचा एक महत्त्वाचा भाग बनवू इच्छित आहे. अब्रामझोन म्हणाले की भारत-इस्रायल भागीदारीला "विशेष धोरणात्मक भागीदार" च्या पातळीवर नेण्यासाठी काम सुरू आहे, हा दर्जा सध्या काही निवडक देशांकडे आहे. या अपग्रेडमुळे धोरणात्मक विश्वास वाढेल, सुरक्षा आणि संरक्षण सहकार्य वाढेल आणि निर्णयांच्या अंमलबजावणीला गती मिळेल.
या भागीदारीचे भारतासाठी अनेक महत्त्वपूर्ण फायदे आहेत. प्रथम, तंत्रज्ञान आणि कृत्रिम बुद्धिमत्ता (एआय) मध्ये सहकार्याला मोठी चालना मिळेल. इस्रायलची उच्च-तंत्रज्ञानाची तज्ज्ञता आणि भारताची मोठ्या प्रमाणात उत्पादन क्षमता एआय, पाणी व्यवस्थापन, कृषी तंत्रज्ञान आणि सेमीकंडक्टर्स सारख्या क्षेत्रात नवीन संधी निर्माण करतील. india-israel-free-trade-agreement संरक्षण सहकार्य आधीच संबंधांचा मजबूत पाया तयार करते आणि भविष्यातील संरक्षण उत्पादन आणि तंत्रज्ञान भागीदारी अधिक खोलवर जाईल. शिवाय, भारताच्या उत्पादन शक्ती आणि इस्रायलच्या नाविन्यपूर्ण क्षमतांचे संयोजन जागतिक बाजारपेठेत स्पर्धात्मकता वाढवू शकते. फिनटेक आणि डिजिटल पायाभूत सुविधांच्या क्षेत्रात सहकार्याच्याही मजबूत शक्यता आहेत. इस्रायलला भारताच्या डिजिटल अर्थव्यवस्थेत, विशेषतः UPI सारख्या प्लॅटफॉर्ममध्ये सहभागी होण्यास खूप रस आहे आणि तो भारताच्या आर्थिक विकास प्रवासात सक्रिय भागीदार होऊ इच्छितो. एकूणच, ही भेट दोन्ही देशांमधील संबंधांना नवीन उंचीवर नेऊ शकते.