मध्य पूर्वेतील संघर्षाचा भारतावर परिणाम; तेल, व्यापार आणि नागरिकांच्या सुरक्षेची चिंता

impact-of-conflict-in-middle-east-on-india इराण आणि अमेरिका आणि इस्रायलमधील वाढत्या संघर्षामुळे मध्य आशियाई प्रदेशातील भारताच्या धोरणात्मक आणि आर्थिक हितसंबंधांसमोरील आव्हाने वाढली आहेत. या संघर्षाच्या राजनैतिक आणि सुरक्षा पैलूंना तोंड देण्यासाठी भारताला व्यापक तयारी करावी लागेल. भारताचे इस्रायल आणि इराण या दोघांशीही चांगले संबंध आहेत. वाढत्या संघर्षामुळे या देशांसोबत अब्जावधी डॉलर्सचा द्विपक्षीय व्यापार धोक्यात आला आहे. भारत-इराणचा व्यापार दोन अब्ज डॉलर्सपेक्षा कमी आहे, तर इस्रायलसोबत भारताचा एकूण व्यापार २०२४-२०२५ या आर्थिक वर्षात ३.६२ अब्ज डॉलर्सपर्यंत पोहोचण्याचा अंदाज आहे.

 

 

हे संकट अशा वेळी उद्भवले आहे जेव्हा भारत इस्रायल आणि गल्फ कोऑपरेशन कौन्सिल (GCC) देशांसोबत मुक्त व्यापार करार (FTA) वर वाटाघाटी करत आहे. वाढत्या तणावामुळे या वाटाघाटींच्या वेळापत्रकावर आणि प्राधान्यांवर परिणाम होऊ शकतो. भारत त्याचे बहुतेक कच्चे तेल मध्य आशियाई देशांमधून आयात करतो, अंदाजे ४०%-४५% कच्चे तेल आयात या प्रदेशातून होते. युद्धामुळे आंतरराष्ट्रीय बाजारात तेलाच्या किमती वाढण्याचा धोका वाढला आहे. impact-of-conflict-in-middle-east-on-india शुक्रवारी, ब्रेंट क्रूडच्या किमती ७३ डॉलर्स प्रति बॅरलवर पोहोचल्या, जे अलिकडच्या काही महिन्यांतील सर्वोच्च पातळी आहे. जर युद्ध सुरूच राहिले तर भारताच्या तेल आयात बिलावर दबाव आणखी वाढेल.

लाखो भारतीय कामगार आणि विद्यार्थी संपूर्ण मध्य आशियाई प्रदेशात राहतात. त्यांची सुरक्षा भारतासाठी अत्यंत महत्त्वाची आहे. संघर्ष क्षेत्रातील परिस्थितीच्या विकासासाठी स्थलांतर/सल्लागार यासारख्या उपाययोजनांची आवश्यकता असू शकते. इराणने इस्रायलवर हल्ला केल्यानंतर लगेचच, तेल अवीवमधील भारतीय दूतावासाने 'X' वर एक सल्लागार जारी केला. impact-of-conflict-in-middle-east-on-india इस्रायलमध्ये राहणाऱ्या सर्व भारतीय नागरिकांना अत्यंत सावधगिरी बाळगण्याचे, नेहमीच सतर्क राहण्याचे आणि इस्रायली अधिकारी/होम फ्रंट कमांडने जारी केलेल्या सुरक्षा सूचनांचे काटेकोरपणे पालन करण्याचे आवाहन दूतावासाने केले.

परराष्ट्र मंत्रालयाने म्हटले आहे की इराण आणि आखाती प्रदेशातील अलिकडच्या घडामोडींबद्दल भारताला खूप चिंता आहे. भारताने सर्व पक्षांना संयम बाळगण्याचे, वाढ रोखण्याचे आणि नागरिकांच्या सुरक्षेला प्राधान्य देण्याचे आवाहन केले. तणाव कमी करण्यासाठी आणि मुख्य समस्या सोडवण्यासाठी संवाद आणि राजनैतिकतेवर भर दिला. निवेदनात म्हटले आहे की सर्व राज्यांच्या सार्वभौमत्वाचा आणि प्रादेशिक अखंडतेचा आदर केला पाहिजे. या प्रदेशातील भारतीय दूतावास नागरिकांच्या संपर्कात आहेत आणि त्यांना योग्य सल्ला देत आहेत: सतर्क रहा, दूतावासांच्या संपर्कात रहा आणि स्थानिक सुरक्षा मार्गदर्शक तत्त्वांचे पालन करा.