रशियाचा ‘दुहेरी खेळ’? भारताला नकार, पाकिस्तानला स्वस्त दरात तेल पुरवठा
Total Views |
मॉस्को,
russias-oil-to-pakistan रशियाने पाकिस्तानला स्वस्त तेलाचा प्रस्ताव दिला आहे. ही बातमी अशा वेळी आली आहे, जेव्हा मध्य-पूर्वेतील सुरू असलेल्या युद्धामुळे जागतिक तेल पुरवठ्यात व्यत्यय येत आहे आणि पाकिस्तानमध्ये इंधनाच्या किमती झपाट्याने वाढत आहेत. पाकिस्तानमधील रशियाचे राजदूत अल्बर्ट खोरेव यांनी म्हटले आहे की, त्यांचा देश पाकिस्तानला सवलतीच्या दरात तेल पुरवठा करण्यास पूर्णपणे तयार आहे. त्यांनी पाकिस्तानला ही संधी साधण्याचे आवाहन केले.
मंगळवारी इस्लामाबादमध्ये आयोजित पत्रकार परिषदेत खोरेव यांनी स्पष्ट केले की, जर इस्लामाबादने या विषयावर औपचारिकपणे संपर्क साधला, तरच रशिया पाकिस्तानला स्वस्त तेल विकेल. तथापि, राजदूतांनी असेही सांगितले की, या संदर्भात अद्याप कोणताही औपचारिक संपर्क झालेला नाही. त्यांनी यावर जोर दिला की, ऊर्जा क्षेत्र हे दोन्ही देशांमधील द्विपक्षीय सहकार्याचा सर्वात महत्त्वाचा आधारस्तंभ आहे आणि या क्षेत्रातील कोणतीही प्रगती इस्लामाबादच्या पुढाकारांवर आणि संवादावर अवलंबून असेल. जगभरातील अनेक अर्थव्यवस्थांप्रमाणेच, मध्य-पूर्वेतील सुरू असलेले युद्ध आणि तणावामुळे पुरवठा साखळीत व्यत्यय आल्याने पाकिस्तानही वाढत्या इंधन दरांशी झुंज देत आहे. russias-oil-to-pakistan अमेरिका आणि इस्रायलच्या संयुक्त हल्ल्यांना प्रत्युत्तर म्हणून इराणने होर्मुझचा सामुद्रधुनी मार्ग रोखल्यामुळे, जागतिक तेल वाहतुकीचा एक प्रमुख मार्ग असलेली जहाज वाहतूक पूर्णपणे थांबली आहे. या मोठ्या गोंधळाच्या पार्श्वभूमीवर, पाकिस्तानने पेट्रोल आणि डिझेलच्या दरात तब्बल २०% वाढ केली आहे. तथापि, तेथील केंद्रीय मंत्र्यांच्या मते ही दरवाढ तात्पुरती असून संघर्ष संपला की ती मागे घेतली जाईल.
पाकिस्तानने यापूर्वी रशियाकडून सवलतीच्या दरात कच्च्या तेलाची आयात केली आहे, जरी त्याचे प्रमाण मर्यादित होते. पाकिस्तान आपल्या एकूण तेलाच्या गरजांचा मोठा भाग सौदी अरेबिया आणि संयुक्त अरब अमिरातीसारख्या आखाती देशांकडून भागवतो, परंतु अलीकडील जागतिक संकटामुळे पुरवठा साखळी विस्कळीत झाली आहे. russias-oil-to-pakistan अलीकडील वृत्तांनुसार, पाकिस्तानला मार्च २०२६ मध्ये रशियन तेलाची मोठी खेप मिळण्याची शक्यता आहे. तथापि, पाकिस्तानच्या तेल शुद्धीकरण कारखाने प्रामुख्याने हलक्या कच्च्या तेलासाठी बनवलेले आहेत, तर रशियन युरल्स क्रूड जड असल्यामुळे तांत्रिक आव्हाने निर्माण होत आहेत.
मात्र, या निर्णयामुळे पाश्चिमात्य देशांची नाराजी ओढवण्याची शक्यता वर्तवली जात आहे. विशेषतः अमेरिकेसोबतचे संबंध ताणले जाण्याची शक्यता नाकारता येत नाही. russias-oil-to-pakistan यामुळे आंतरराष्ट्रीय राजकारणात नव्या तणावाला सुरुवात होऊ शकते. दरम्यान, यापूर्वी निर्बंधांच्या काळात भारताने रशियाकडून कच्चे तेल खरेदी करून आपली गरज भागवली होती. परंतु सध्याच्या बदलत्या परिस्थितीत रशियाने भारताला सवलतीच्या दरात तेल देण्यास नकार दिल्याच्या चर्चांमुळे या निर्णयाकडे वेगळ्या दृष्टीने पाहिले जात आहे. या सर्व घडामोडींमुळे जागतिक ऊर्जा बाजारपेठेत अस्थिरता वाढण्याची शक्यता असून, विविध देश आपापल्या गरजेनुसार नवे पर्याय शोधत असल्याचे चित्र दिसत आहे.