वॉशिंग्टन,
Temporary relief for Iranian oil sales मध्यपूर्वेतील वाढत्या संघर्षाच्या पार्श्वभूमीवर अमेरिकेच्या भूमिकेत अचानक बदल झाल्याने आंतरराष्ट्रीय स्तरावर चर्चा सुरू झाली आहे. अमेरिकेने इराणकडून येणाऱ्या कच्च्या तेलाच्या विक्रीस तात्पुरती सवलत देण्याचा निर्णय घेतला असून, या निर्णयामुळे जागतिक ऊर्जा बाजारात मोठा बदल दिसून येण्याची शक्यता आहे. ऊर्जा पुरवठ्यात निर्माण झालेली तूट आणि आंतरराष्ट्रीय बाजारातील अस्थिरता लक्षात घेता हा निर्णय घेण्यात आला आहे. अमेरिकेच्या आर्थिक विभागाने स्पष्ट केले आहे की, समुद्रात आधीच भरलेले आणि साठवलेले इराणी तेल १९ एप्रिल २०२६ पर्यंत विक्रीसाठी उपलब्ध राहणार आहे. २० मार्चपूर्वी जहाजांमध्ये भरलेले तेल या सवलतीच्या कक्षेत येणार असून त्याचा व्यवहार करण्यास परवानगी देण्यात आली आहे.
सवलत पूर्णतः तात्पुरती
या निर्णयामुळे सुमारे चौदा कोटी बॅरल इतका अतिरिक्त तेलपुरवठा जागतिक बाजारात येऊ शकतो, असा अंदाज व्यक्त केला जात आहे. त्यामुळे तेलाच्या वाढत्या किमतींवर काही प्रमाणात नियंत्रण येऊ शकते आणि महागाईचा ताण कमी होण्यास मदत होऊ शकते, असे तज्ज्ञांचे मत आहे. दरम्यान, होर्मुझच्या सामुद्रधुनीतील तणावामुळे आधीच तेलपुरवठ्यावर परिणाम होत असल्याचे चित्र आहे. जगातील प्रमुख तेल व्यापार मार्गांपैकी एक असलेल्या या सागरी पट्ट्यात अडथळे निर्माण झाल्यास ऊर्जा पुरवठ्यावर मोठा परिणाम होऊ शकतो. अमेरिकेने मात्र ही सवलत पूर्णतः तात्पुरती असल्याचे स्पष्ट केले आहे. या काळात नवीन व्यवहार किंवा नव्या उत्पादनाला मान्यता देण्यात आलेली नाही. तसेच या विक्रीतून मिळणाऱ्या उत्पन्नावर इराणला थेट प्रवेश मिळणार नाही, अशीही अट घालण्यात आली आहे. विशेष म्हणजे, या निर्णयाकडे तज्ज्ञ एक संकेत म्हणून पाहत आहेत की, कदाचित मध्यपूर्वेतील तणाव कमी करण्यासाठी प्रयत्न सुरू असू शकतात. मात्र त्याच वेळी अमेरिकेने इराणवर आर्थिक दबाव कायम ठेवण्याचा इशाराही दिला आहे. त्यामुळे या घडामोडींकडे जगाचे लक्ष लागले असून, पुढील काही दिवसांत परिस्थिती कशी बदलते याकडे सर्वांचे लक्ष राहणार आहे.