नवी दिल्ली,
Domestic cylinders will be of 10 kg इराणमध्ये सुरू असलेल्या संघर्षाच्या पार्श्वभूमीवर देशात स्वयंपाकासाठी वापरल्या जाणाऱ्या गॅसच्या उपलब्धतेबाबत चिंता वाढू लागली आहे. पुरवठ्यात अडथळे निर्माण झाल्याने आणि साठा झपाट्याने कमी होत असल्याने, तेल विपणन कंपन्या नवीन उपाययोजना करण्याच्या तयारीत आहेत. या अंतर्गत, सध्या वापरात असलेल्या १४.२ किलो क्षमतेच्या सिलेंडरमध्ये कमी गॅस भरून अधिकाधिक ग्राहकांपर्यंत पुरवठा पोहोचवण्याचा विचार सुरू असल्याचे समोर आले आहे. या योजनेनुसार, १४.२ किलो क्षमतेच्या सिलेंडरमध्ये प्रत्यक्षात सुमारे १० किलो गॅस भरला जाऊ शकतो, ज्यामुळे मर्यादित साठा जास्त घरांपर्यंत पोहोचवणे शक्य होईल.

एका सर्वसाधारण कुटुंबासाठी पूर्ण क्षमतेचा सिलेंडर साधारणपणे दीड महिन्यापर्यंत पुरतो, तर कमी गॅस असलेला सिलेंडर जवळपास महिनाभर वापरता येऊ शकतो, असा अंदाज व्यक्त करण्यात येत आहे. या बदलानुसार सिलेंडरवर गॅसचे अचूक प्रमाण स्पष्टपणे दर्शवले जाईल आणि ग्राहकांना त्यानुसार दरातही सवलत दिली जाईल. मात्र, ही योजना अमलात आणण्यासाठी भरणी केंद्रांमध्ये तांत्रिक बदल करावे लागणार असून आवश्यक मंजुरीही घ्यावी लागेल.दरम्यान, गॅस पुरवठ्यावर आधीपासूनच ताण निर्माण झाला आहे. आखाती देशांकडून नवीन साठा येण्याचा वेग मंदावला असून, होर्मुझ सामुद्रधुनीतून जहाजांची वाहतूकही मर्यादित झाली आहे.
भारतीय गॅस वाहतूक जहाजे अजूनही अडकून
अलीकडील काळात या मार्गाने आलेला गॅस देशाच्या केवळ एका दिवसाच्या गरजेसाठी पुरेसा ठरल्याची माहिती आहे. व्यावसायिक वापरासाठीचा पुरवठा अंशतः सुरू करण्यात आल्याने घरगुती वापरावर अतिरिक्त दबाव निर्माण होत आहे. पेट्रोलियम मंत्रालयातील अधिकाऱ्यांनीही गॅसच्या साठ्याबाबत चिंता व्यक्त करत नागरिकांनी वापरात संयम बाळगण्याचे आवाहन केले आहे. सध्या घरगुती ग्राहकांना नियमित पुरवठा मिळत असला, तरी परिस्थिती बदलण्याची शक्यता नाकारता येत नाही. देशातील एकूण गॅस वापराचा मोठा भाग घरगुती क्षेत्रातून येतो, त्यामुळे कोणताही पुरवठा अडथळा व्यापक परिणाम घडवू शकतो. भारत आपल्या गरजेपैकी मोठ्या प्रमाणावर गॅस आयात करतो आणि त्यातील बहुतांश पुरवठा आखाती देशांकडून येतो. सध्याच्या तणावपूर्ण परिस्थितीत या पुरवठ्यावर अनिश्चिततेचे सावट आहे. काही भारतीय गॅस वाहतूक जहाजे अजूनही पर्शियन आखातात अडकून पडल्याने येत्या काही दिवसांत पुरवठ्याची स्थिती अधिकच गुंतागुंतीची होण्याची शक्यता व्यक्त केली जात आहे.