मध्यपूर्वेतील अस्थिरतेदरम्यान भारत सतर्क; रशियासोबत संरक्षण सहकार्य वाढवणार

india-to-increase-defense-cooperation मध्य पूर्वेतील युद्धाच्या विध्वंसात, भारत आपली हवाई संरक्षण प्रणाली आणखी मजबूत करण्यासाठी काम करत आहे. या प्रयत्नांचा एक भाग म्हणून, भारत रशियाकडून पाच नवीन S-400 हवाई संरक्षण प्रणाली खरेदी करण्याची तयारी करत आहे. संरक्षण अधिग्रहण मंडळाने सोमवारी या प्रस्तावाला मान्यता दिली. संरक्षण सचिव राजेश कुमार सिंह यांच्या अध्यक्षतेखालील मंडळाने भारतीय हवाई दलाचा प्रस्ताव स्वीकारला. आवश्यकतेच्या मंजुरीसाठी तो संरक्षण मंत्री राजनाथ सिंह यांच्या अध्यक्षतेखालील संरक्षण अधिग्रहण परिषदेकडे सादर केला जाईल. ऑपरेशन सिंदूर दरम्यान S-400 हवाई संरक्षण प्रणालीने महत्त्वपूर्ण भूमिका बजावली. या प्रणालीमुळेच भारताने अनेक पाकिस्तानी विमानांना यशस्वीरित्या रोखले आणि पाडले.

भारताकडे सध्या तीन S-400 प्रणाली आहेत. या वर्षाच्या अखेरीस आणखी दोन प्रणाली जोडल्या जाण्याची अपेक्षा आहे. ऑपरेशन सिंदूर दरम्यान S-400 प्रणालींनी अपवादात्मकपणे चांगली कामगिरी केली, ज्यामुळे पाकिस्तानी लढाऊ विमाने, हवाई इशारा देणारी विमाने आणि इलेक्ट्रॉनिक गुप्तचर विमाने ऑपरेट करू शकली नाहीत. हे लक्षात घेण्यासारखे आहे की १० मे २०२५ रोजी सकाळी, भारताच्या ब्रह्मोस हल्ल्यात रावळपिंडीतील चकलाला एअरबेसवरील पाकिस्तानी हवाई दलाच्या (पीएएफ) नॉर्दर्न कमांड अँड कंट्रोल नेटवर्कचा नाश झाला. पाकिस्तानने ताबडतोब शांततेचे आवाहन केले. india-to-increase-defense-cooperation डीएसीच्या मंजुरीनंतरच नवीन खरेदीची किंमत निश्चित करण्यासाठी खर्च वाटाघाटी समिती स्थापन केली जाईल. त्यानंतरच हा विषय शेवटी अर्थ मंत्रालयामार्फत सुरक्षा मंत्रिमंडळ समितीकडे जाईल, जी अंतिम मंजुरी देईल. एस-४०० खरेदीच्या प्रक्रियेवर वाटाघाटी होणे बाकी असताना, सूत्रांनी सांगितले की सर्व पाच एस-४०० प्रणाली थेट खरेदी केल्या जातील. देखभाल, दुरुस्ती आणि दुरुस्तीची जबाबदारी भारतीय खाजगी क्षेत्रातील कंपन्यांकडे असेल.

संरक्षण मंत्रालय आता १३ रशियन पँटसिर एस-१ स्वयं-चालित क्षेपणास्त्र प्रणाली खरेदी करण्यासाठी भारतीय हवाई दल आणि भारतीय लष्कराकडून प्रस्तावांची वाट पाहत आहे. india-to-increase-defense-cooperation या प्रकरणाशी परिचित असलेल्या सूत्रांनुसार, हे काउंटर मध्यम-श्रेणीच्या पृष्ठभागावरून हवेत मारा करणारे क्षेपणास्त्रे, कमी-श्रेणीचे रॉकेट आणि कामिकाझे ड्रोन आहेत. भारतीय सशस्त्र दलाच्या १० एस-४०० प्रणालींचे संरक्षण करण्यासाठी भारतीय हवाई दलाकडून दहा पँटसिर प्रणाली खरेदी केल्या जातील. सीमेवर क्रूझ क्षेपणास्त्रे, हल्ला हेलिकॉप्टर, लोटेरिंग दारूगोळा, सशस्त्र ड्रोन, रॉकेट आणि कमी पल्ल्याच्या क्षेपणास्त्रांचा सामना करण्यासाठी लष्कराकडून तीन प्रणाली खरेदी केल्या जातील.