नवी दिल्ली,
3.5 million women have breast cancer जागतिक आरोग्य क्षेत्रासाठी स्तनाच्या कर्करोगाचा वाढता धोका चिंता निर्माण करणारा ठरत आहे. नवीन अहवालानुसार, जर वेळेत प्रतिबंधात्मक उपाय, तपासणी आणि उपचार पद्धती मजबूत केल्या नाहीत, तर येत्या काळात हा रोग जागतिक आरोग्य व्यवस्थेसमोर मोठे आव्हान ठरू शकतो. वैद्यकीय जर्नल द लॅन्सेटमध्ये प्रकाशित अहवालानुसार, २०५० पर्यंत जगभरातील महिलांमध्ये स्तनाच्या कर्करोगाची नवीन प्रकरणे ३.५६ दशलक्षांपर्यंत पोहोचू शकतात. यातील आकडेवारी २.२९ दशलक्ष ते ४.८३ दशलक्ष दरम्यान अंदाजे आहे.

फक्त रुग्णसंख्या नव्हे, तर मृत्यूदर देखील चिंताजनक आहे. अहवालानुसार, २०५० पर्यंत स्तनाच्या कर्करोगामुळे होणारी जागतिक मृत्यू दर १.३७ दशलक्षांपर्यंत पोहोचू शकते, अंदाज ८.४१ लाख ते २०.२ लाखांपर्यंत आहे. सध्या दरवर्षी सुमारे ७.६४ लाख मृत्यू होत आहेत, जे पुढील २५ वर्षांत ४४ टक्क्यांनी वाढू शकतात. अहवालातून असेही स्पष्ट झाले आहे की, जर प्रतिबंध, तपासणी आणि उपचार पद्धती सुधारल्या नाहीत, तर वार्षिक मृत्यूदर अंदाजे १.४ दशलक्षांपर्यंत पोहोचू शकतो. जरी वैद्यकीय तंत्रज्ञानात प्रगती झाली असली तरी अनेक देश वाढत्या रुग्णसंख्येला हाताळण्यासाठी तयार नाहीत, असे तज्ञांचे मत आहे. विशेषतः कमकुवत आरोग्य पायाभूत सुविधा असलेल्या देशांमध्ये ही स्थिती आणखी धोकादायक ठरू शकते.
भारताच्या परिस्थितीबाबतही अहवालात गंभीर चिंता व्यक्त केली आहे. गेल्या तीन दशकांत भारतात स्तनाच्या कर्करोगाची घटना पाच पटीने वाढली आहे. बदलती जीवनशैली, शहरीकरण, मातृत्वाचे उशिरा वय, स्तनपानाचे कमी प्रमाण, लठ्ठपणा आणि रोगाचे उशिरा निदान होणे ही प्रमुख कारणे आहेत. भारतात स्तनाचा कर्करोग आता महिलांमध्ये, विशेषतः शहरी भागात, सर्वाधिक सामान्य कर्करोगांपैकी एक झाला आहे. डॉक्टरांचे म्हणणे आहे की मोठ्या संख्येने रुग्ण रोगाच्या अंतिम टप्प्यात निदान होतात, ज्यामुळे उपचार कठीण होतात आणि मृत्यूदर वाढतो.
उच्च उत्पन्न असलेल्या देशांमध्ये नवीन रुग्णांचे प्रमाण स्थिर राहिले आहे आणि मृत्यूदर कमी झाला आहे. हे सुधारित तपासणी, वेळेवर निदान आणि आधुनिक उपचार पद्धतींमुळे शक्य झाले आहे. मात्र कमी आणि मध्यम उत्पन्न असलेल्या देशांमध्ये नवीन रुग्ण आणि मृत्यू दोन्ही वाढत आहेत. या देशांमध्ये रेडिओथेरपी उपकरणांचा अभाव, केमोथेरपी औषधांची मर्यादित उपलब्धता आणि उच्च उपचार खर्च ही मोठी अडचण आहे. जागतिक स्तरावर नवीन रुग्णांपैकी २७ टक्के प्रकरणे या देशांमध्ये आहेत, तरीही अकाली मृत्यूंपैकी ४५ टक्क्यांहून अधिक प्रकरणे याच देशांमध्ये घडतात.