हिमाचलचा अजब संसार: दोन बाप, एक लेक!

Two fathers one daughter हिमाचल प्रदेशातील सिरमौर जिल्ह्यातील शिलाई भागातील एक अनोखा पारंपरिक विवाहसोहळा पुन्हा एकदा चर्चेत आला आहे. गावातील कपिल आणि प्रदीप या दोन भावांनी जुलै २०२५ मध्ये सुनीता नावाच्या एकाच स्त्रीशी लग्न केले. हा विवाह एका स्थानिक परंपरेनुसार पार पडला, जी आजही काही भागांमध्ये सामाजिकदृष्ट्या स्वीकारार्ह आहे. लग्नानंतर सुमारे १० महिन्यांनी सुनीताने एका सुंदर मुलीला जन्म दिला, ज्यामुळे हे कुटुंब पुन्हा एकदा सोशल मीडियावर चर्चेत आले आहे. लोक या कुटुंबावर अभिनंदनाचा वर्षाव करत असतानाच, अनेक प्रश्नही उपस्थित केले जात आहेत. सर्वात जास्त चर्चेचा विषय हा आहे की, त्या मुलीचे 'खरे वडील' कोणाला मानले जाईल आणि तिच्या जन्म प्रमाणपत्रावर कोणाचे नाव नोंदवले जाईल. तथापि, परंपरेनुसार, थोरल्या भावालाच त्या मुलीचे वडील मानले जाईल.

 

 

या प्रकारच्या विवाहाला स्थानिक पातळीवर 'भ्रातृ बहुपतित्व' (एका स्त्रीचे अनेक भावांशी लग्न) म्हणून ओळखले जाते. जमिनीची विभागणी टाळण्यासाठी Two fathers one daughter आणि कौटुंबिक मालमत्ता एकत्र ठेवण्यासाठी ही परंपरा पूर्वी डोंगराळ प्रदेशात प्रचलित होती.

 

भारतीय कायद्यात बहुपत्नीत्वाला मान्यता नाही. त्यामुळे, मोठ्या भावालाच स्त्रीचा अधिकृत पती मानले जाते आणि मुलांच्या जन्म प्रमाणपत्रांवरही त्याचेच नाव असते. Two fathers one daughter मुलाचे जैविक वडील कोणीही असले तरी, मोठ्या भावालाच अधिकृतपणे वडील मानले जाते. तथापि, पत्नी दोन्ही भावांसोबत राहते आणि दोघांवरही सारखेच प्रेम करते. ती कधी आणि कोणासोबत राहील हे ती ठरवते. हिमाचल प्रदेशचे माजी मुख्यमंत्री वाय. एस. परमार यांनी १९७५ मध्ये बहुपतित्वावर एक पुस्तक लिहिले. या पुस्तकात या प्रथेचे सविस्तर वर्णन केले आहे.