सागरी मार्गावर संकट; तणाव पुन्हा तीव्र

Crisis on the sea route होर्मुझच्या सामुद्रधुनीत गेल्या चोवीस तासांत परिस्थिती झपाट्याने बदलली असून अमेरिका आणि इराण यांच्यातील तणाव पुन्हा तीव्र झाला आहे. जगातील अत्यंत महत्त्वाच्या सागरी मार्गांपैकी एक असलेल्या या पट्ट्यातून जाणाऱ्या जहाजांसाठी धोका वाढल्याची चिन्हे दिसू लागली आहेत. काही काळापूर्वी हा मार्ग पूर्णपणे सुरळीत होईल, अशी आशा व्यक्त केली जात असताना आता पुन्हा अनिश्चिततेचे वातावरण निर्माण झाले आहे.

 

 

इराणने या मार्गाला पुन्हा खुला केल्याची घोषणा केल्यानंतर काही काळ दिलासा मिळाला होता. तेलाच्या किमती कमी झाल्या आणि अडकलेल्या जहाजांना मार्ग मोकळा झाला. Crisis on the sea route मात्र हा दिलासा फार काळ टिकला नाही. अमेरिकेचे माजी अध्यक्ष डोनाल्ड ट्रम्प यांनी स्पष्ट केले की, इराणसोबत संपूर्ण करार होईपर्यंत अमेरिकेची नाकेबंदी सुरूच राहील. त्यांच्या या भूमिकेमुळे परिस्थिती पुन्हा चिघळली.

 

या वक्तव्यानंतर काही तासांतच इराणच्या सशस्त्र दलाने या सागरी मार्गावर पुन्हा नियंत्रण कडक केल्याची घोषणा केली. त्यांनी असा इशारा दिला की या भागातून जाणाऱ्या जहाजांना संशयाच्या नजरेने पाहिले जाईल आणि आवश्यक वाटल्यास त्यांच्यावर कारवाई केली जाऊ शकते. Crisis on the sea route याच पार्श्वभूमीवर दोन भारतीय जहाजांना परत फिरण्यास भाग पाडण्यात आले आणि त्यांच्यावर गोळीबार झाल्याची माहिती समोर आली आहे. या घटनेनंतर भारताने संबंधित अधिकाऱ्यांकडून स्पष्टीकरण मागितले आहे. इराणकडूनही स्पष्ट करण्यात आले आहे की अमेरिकेची नाकेबंदी कायम राहिल्यास या मार्गावरील व्यापारी वाहतुकीवर निर्बंध कायम ठेवले जातील. इराणच्या नेतृत्वाकडून आलेल्या निवेदनात त्यांनी आपल्या नौदलाची तयारी अधोरेखित करत विरोधकांना कठोर प्रत्युत्तर देण्याचा इशारा दिला आहे.

 

दरम्यान, दोन्ही देशांतील तणावाचे मुख्य कारण अणुकार्यक्रम आणि समृद्ध युरेनियमच्या साठ्यांवरून सुरू असलेला वाद असल्याचे सांगितले जात आहे. Crisis on the sea route अमेरिकेने यावर कठोर भूमिका घेतली असून इराणवर दबाव वाढवण्याचा प्रयत्न सुरू आहे. सध्या सुरू असलेला युद्धविराम लवकरच संपणार असल्याने परिस्थिती आणखी तणावपूर्ण होण्याची शक्यता व्यक्त केली जात आहे. या पार्श्वभूमीवर दोन्ही देशांमध्ये पुन्हा चर्चेची शक्यता वर्तवली जात असून पुढील काही दिवसांत या संघर्षाचे रूप कोणते असेल याकडे संपूर्ण जगाचे लक्ष लागले आहे.