इराण-अमेरिका वादात उत्तर कोरियाची 'धमाकेदार एंट्री'

japan-declare-state-of-emergency : इराण आणि अमेरिकेने होर्मुझमध्ये पुन्हा नाकेबंदी लागू केल्यामुळे वाढलेल्या तणावाच्या पार्श्वभूमीवर, उत्तर कोरियाने एकाच वेळी अनेक बॅलिस्टिक क्षेपणास्त्रे डागून खळबळ उडवून दिली आहे. या घटनेनंतर जपानमध्ये राष्ट्रीय आणीबाणी जाहीर करण्यात आली आहे. उत्तर कोरियाने बॅलिस्टिक क्षेपणास्त्र डागल्यानंतर जपानच्या पंतप्रधानांच्या कार्यालयाने इंस्टाग्रामवरील एका पोस्टद्वारे राष्ट्रीय आणीबाणीची घोषणा केली.

 

 

 

 

 

 

संयुक्त राष्ट्रांच्या अणुऊर्जा नियामक संस्थेने (आयएईए) दिलेल्या पूर्वसूचनेकडे दुर्लक्ष करून, उत्तर कोरियाने रविवारी समुद्राच्या दिशेने एकाच वेळी अनेक कमी पल्ल्याची बॅलिस्टिक क्षेपणास्त्रे डागल्याचे वृत्त आहे. काही दिवसांपूर्वीच, संयुक्त राष्ट्रांनी इशारा दिला होता की उत्तर कोरिया अण्वस्त्रे विकसित करण्यात "अत्यंत गंभीर" प्रगती करत आहे. या घटनेनंतर, दक्षिण कोरियाच्या जॉइंट चीफ्स ऑफ स्टाफने सांगितले की, उत्तर कोरियाच्या सिनपो प्रदेशातून डागलेली ही क्षेपणास्त्रे पूर्व समुद्राच्या दिशेने सुमारे १४० किलोमीटर (८७ मैल) प्रवास करून गेली. दक्षिण कोरियाने म्हटले आहे की, ते उत्तर कोरियाच्या कोणत्याही चिथावणीला प्रत्युत्तर देण्यासाठी पूर्णपणे तयार आहे आणि या प्रकरणी अमेरिका व जपानसोबत सतत माहितीची देवाणघेवाण करत आहे.

 

 

दक्षिण कोरियाने वरिष्ठ अधिकाऱ्यांची राष्ट्रीय सुरक्षा परिषदेची तातडीची बैठक बोलावली. या बैठकीदरम्यान, अधिकाऱ्यांनी उत्तर कोरियाच्या वारंवार होणाऱ्या बॅलिस्टिक क्षेपणास्त्र चाचण्यांवर तीव्र चिंता व्यक्त केली आणि त्या तात्काळ थांबवण्याची मागणी केली. दक्षिण कोरियाचे अध्यक्ष ली जे-म्युंग भारत आणि व्हिएतनामच्या दौऱ्यावर निघण्याच्या काही तास आधी रविवारी हे प्रक्षेपण झाले. अमेरिकी आणि जपानी सैन्यानेही हे प्रक्षेपण पाहिले. अमेरिकेच्या इंडो-पॅसिफिक कमांडने या प्रदेशातील आपल्या मित्र राष्ट्रांचे संरक्षण करण्याची आपली वचनबद्धता व्यक्त केली.

 

 

या घटनेनंतर, जपानच्या संरक्षण मंत्रालयाने प्योंगयांगकडे तीव्र आक्षेप नोंदवला. या प्रक्षेपणांमुळे प्रादेशिक आणि आंतरराष्ट्रीय शांततेला धोका निर्माण होतो आणि उत्तर कोरियाला कोणत्याही बॅलिस्टिक कारवाया करण्यास मनाई करणाऱ्या संयुक्त राष्ट्र सुरक्षा परिषदेच्या ठरावांचे उल्लंघन होते, असे त्यात म्हटले आहे. उत्तर कोरियाचे पूर्व किनारपट्टीवरील शहर सिनपो हे पाणबुड्या बनवणाऱ्या एका मोठ्या गोदीचे ठिकाण आहे. ही क्षेपणास्त्रे पाणबुडीतून, जमिनीवरील प्रक्षेपकातून की दोन्हीतून डागण्यात आली, याचा तपास दक्षिण कोरियाचे सैन्य करत आहे. जर पाणबुडीतून प्रक्षेपित केले गेले, तर ही उत्तर कोरियाची चार वर्षांतील पहिली पाणबुडीतून प्रक्षेपित केलेली बॅलिस्टिक क्षेपणास्त्र चाचणी असेल. पाणबुडीतून प्रक्षेपित होणाऱ्या क्षेपणास्त्रांची वाढलेली क्षमता उत्तर कोरियाच्या विरोधकांना त्यांना आगाऊ शोधणे अधिक कठीण करेल, ही एक चिंताजनक बाब आहे.

 

 

गेल्या वर्षी, उत्तर कोरियाने प्रथमच अणुशक्तीवर चालणाऱ्या पाणबुडीच्या बांधकामाची घोषणा केली होती. रविवारचे प्रक्षेपण हे या वर्षी उत्तर कोरियाने केलेल्या शस्त्रास्त्र चाचण्यांच्या मालिकेतील नवीनतम आहे. गेल्या आठवड्यात, उत्तर कोरियाने सांगितले की नेते किम जोंग उन यांनी देशाच्या विनाशक जहाजावरून क्षेपणास्त्र चाचण्यांवर देखरेख केली. त्याच्या आधीच्या आठवड्यात, क्लस्टर-बॉम्ब वॉरहेड्स असलेली बॅलिस्टिक क्षेपणास्त्रे आणि इतर नवीन शस्त्रप्रणालींची चाचणी घेण्यात आली. गेल्या महिन्यात, उत्तर कोरियाने अमेरिकेच्या मुख्य भूमीपर्यंत पोहोचण्यास सक्षम असलेल्या क्षेपणास्त्रांसाठी सुधारित घन-इंधन इंजिनांची चाचणी घेतली.

 

२०१९ मध्ये तत्कालीन अमेरिकेचे राष्ट्राध्यक्ष डोनाल्ड ट्रम्प यांच्यासोबतची अणु राजनैतिक चर्चा अयशस्वी झाल्यापासून, किम जोंग उनने आपल्या अणु आणि क्षेपणास्त्र शस्त्रागारात सातत्याने वाढ करण्यावर लक्ष केंद्रित केले आहे. तथापि, ट्रम्प यांनी अलीकडेच किमसोबत राजनैतिक चर्चा पुन्हा सुरू करण्याची आपली इच्छा पुन्हा व्यक्त केली आहे. उत्तर कोरियाच्या नेत्याने अलीकडेच ट्रम्प यांच्यासोबत संवादाचे दरवाजे खुले ठेवले आहेत, परंतु अमेरिकेने अण्वस्त्रमुक्तीची अट काढून टाकावी अशी मागणी केली आहे.

चीनचे राष्ट्राध्यक्ष शी जिनपिंग यांच्यासोबत पुन्हा नियोजित शिखर परिषदेसाठी ट्रम्प मे महिन्यात बीजिंगला जात आहेत. काही निरीक्षकांचा असा विश्वास आहे की, उत्तर कोरियाच्या अलीकडील चाचण्या अमेरिकेसोबतच्या भविष्यातील वाटाघाटींमध्ये आपली स्थिती मजबूत करण्यासाठीच केल्या गेल्या आहेत. बुधवारी, आंतरराष्ट्रीय अणुऊर्जा संस्थेचे (IAEA) महासंचालक राफेल ग्रोसी यांनी सांगितले की, त्यांच्या संस्थेने उत्तर कोरियाच्या अणु उत्पादन सुविधांमध्ये "तीव्र वाढ" झाल्याची पुष्टी केली आहे.