नीती आयोगात बंगालचा प्रभाव वाढला

Bengal's influence in the NITI Aayog देशाच्या धोरणनिर्मितीत महत्त्वाची भूमिका बजावणाऱ्या नीती आयोगात पश्चिम बंगालमधील दोन नामवंत व्यक्तींची निवड करण्यात आली आहे. प्रख्यात अर्थतज्ज्ञ अशोक लाहिरी यांची आयोगाच्या उपाध्यक्षपदी नियुक्ती करण्यात येणार असून, शास्त्रज्ञ गोवर्धन दास यांची सदस्य म्हणून निवड झाली आहे. या नियुक्त्यांमुळे केवळ तज्ज्ञतेचे प्रतिनिधित्व अधोरेखित झाले नाही, तर देशाच्या विकास धोरणात बंगालचे योगदानही ठळकपणे समोर आले आहे. अशोक लाहिरी हे देशातील अत्यंत अनुभवी अर्थशास्त्रज्ञांपैकी एक मानले जातात. त्यांनी अनेक दशकांपासून धोरणनिर्मितीच्या क्षेत्रात महत्त्वाची कामगिरी केली आहे. माजी मुख्य आर्थिक सल्लागार म्हणून काम करताना त्यांनी देशाच्या आर्थिक धोरणांमध्ये मोठे योगदान दिले आहे. तसेच, पंधराव्या वित्त आयोगाचे सदस्य म्हणूनही त्यांनी जबाबदारी पार पाडली आहे.

 

 

 

 

जागतिक स्तरावरही त्यांचा ठसा उमटला असून आंतरराष्ट्रीय नाणेनिधी, जागतिक बँक आणि आशियाई विकास बँक यांसारख्या संस्थांशी त्यांचा संबंध राहिला आहे. कोलकात्याच्या बौद्धिक परंपरेशी जोडलेले लाहिरी हे देशातील अर्थनीती क्षेत्रातील एक महत्त्वाचे नाव मानले जाते. नीती आयोगाच्या नव्या सदस्यपदी निवड झालेले गोवर्धन दास हे आण्विक विज्ञान क्षेत्रातील प्रसिद्ध संशोधक आहेत. रोगप्रतिकारशक्ती, संसर्गजन्य आजार आणि पेशीजीवशास्त्र या क्षेत्रांतील त्यांच्या संशोधनाला आंतरराष्ट्रीय पातळीवर मान्यता मिळाली आहे. क्षयरोगाच्या रोगनिर्मिती प्रक्रियेवरील त्यांच्या अभ्यासामुळे त्यांना विशेष ओळख मिळाली. त्यांनी येल विद्यापीठ, ह्यूस्टन येथील प्रसिद्ध रुग्णालय तसेच दक्षिण आफ्रिकेतील क्वाझुलू नताल विद्यापीठ आणि राष्ट्रीय संशोधन संस्था यांसारख्या ठिकाणीही काम केले आहे.

 

मायदेशी परतल्यानंतर त्यांनी देशसेवेचा मार्ग स्वीकारत शिक्षण आणि संशोधन क्षेत्रात महत्त्वपूर्ण भूमिका बजावली. ते काही काळ दिल्लीतील जवाहरलाल नेहरू विद्यापीठात प्राध्यापक म्हणून कार्यरत होते आणि सध्या भोपाळ येथील भारतीय विज्ञान शिक्षण आणि संशोधन संस्थेचे संचालक आहेत. त्यांचा जीवनप्रवास अत्यंत संघर्षमय राहिला आहे. बांगलादेशातून आलेल्या निर्वासित हिंदू दलित कुटुंबात त्यांचा जन्म झाला असून, गरिबी आणि कठीण परिस्थितीत त्यांचे बालपण गेले. अत्यंत प्रतिकूल परिस्थितीत त्यांनी शिक्षण घेतले आणि पुढे जाऊन जागतिक स्तरावर आपली ओळख निर्माण केली. त्यांच्या जीवनातील संघर्ष, चिकाटी आणि यश ही अनेकांसाठी प्रेरणादायी ठरली आहे. या दोन्ही नियुक्त्यांमुळे नीती आयोगाच्या कामकाजात नव्या दृष्टीकोनाची आणि तज्ज्ञतेची भर पडणार असल्याचे मानले जात आहे.