चिनी जहाजाने भारत-मालदीव संबंधांवर परिणाम?

Impact on India-Maldives relations हिंद महासागर क्षेत्रातील घडामोडींमुळे भारत, मालदीव आणि चीन यांच्यातील संबंधांवर पुन्हा एकदा चर्चा सुरू झाली आहे. चीनचे संशोधन जहाज ‘शी यान सहा’ याने हिंद महासागरात आपले सर्वेक्षण पूर्ण केल्यानंतर मालदीवची राजधानी माले येथे नांगर टाकल्याची माहिती समोर आली आहे. या घटनेनंतर प्रादेशिक सुरक्षेबाबत विविध प्रश्न उपस्थित केले जात आहेत.मिळालेल्या माहितीनुसार, हे जहाज समुद्रातील खोली, तळाची रचना आणि पाण्याच्या प्रवाहासंबंधी माहिती गोळा करण्याचे काम करते. मात्र, त्याच्या या हालचालींमुळे लष्करी उपयोगासाठीही अशी माहिती वापरली जाऊ शकते, अशी शंका व्यक्त केली जात आहे. त्यामुळे या जहाजाच्या उपस्थितीकडे केवळ वैज्ञानिक संशोधन म्हणून पाहावे की त्यामागे काही वेगळे उद्देश आहेत, असा प्रश्न चर्चेत आहे.

 

 

 

हे जहाज काही दिवसांपूर्वी हिंद महासागरातील ‘नाइंटी ईस्ट रिज’ परिसरात कार्यरत असल्याचेही सांगितले जात आहे. संवेदनशील समुद्री भागांतील अशा हालचालींमुळे भारताच्या सागरी सुरक्षेच्या दृष्टीने चिंता व्यक्त केली जात आहे.दरम्यान, मालदीवने चीनच्या जहाजाला दिलेल्या परवानगीवरून राजकीय चर्चांना उधाण आले आहे. भारताकडून आर्थिक मदत आणि सहकार्य मिळत असतानाही अशा प्रकारच्या परवानग्या दिल्या जात असल्याने काही पातळ्यांवर नाराजी व्यक्त केली जात आहे. मात्र, मालदीव सरकार आपल्या परराष्ट्र धोरणात संतुलन राखण्याचा प्रयत्न करत असल्याचेही म्हटले जात आहे. या संपूर्ण पार्श्वभूमीवर भारत आणि मालदीव यांच्यातील संबंध तसेच हिंद महासागरातील वाढती भू-राजकीय स्पर्धा पुन्हा एकदा चर्चेच्या केंद्रस्थानी आली आहे. चीनच्या वाढत्या सागरी हालचालींमुळे या क्षेत्रातील सुरक्षा परिस्थिती अधिक संवेदनशील बनत असल्याचे निरीक्षण तज्ज्ञांकडून व्यक्त केले जात आहे.