इस्रायलच्या प्राचीन हिप्पोस शहरात सापडली २१०० जुनी गोळी

तेल अवीव,

2100 year old slingshot पुरातत्वशास्त्रज्ञांना इस्रायलच्या प्राचीन हिप्पोस शहरात सुमारे २,१०० वर्षे जुनी शिशाची गोफणीची गोळी सापडली आहे. या पाटीवर शत्रू सैन्याला उद्देशून एक तीव्र आणि उपहासात्मक संदेश कोरलेला आहे.

 

 

ही पाटी हिप्पोस येथील एका प्राचीन रस्त्यालगत असलेल्या स्मशानभूमीत सापडली. प्राचीन काळी, हिप्पोसला सुसिता (Sussita) म्हणून ओळखले जात असे. हेलनिस्टिक काळात, हे शहर या प्रदेशातील एक महत्त्वाचे केंद्र होते. नंतर, बायझंटाईन काळात, ते बिशपचे एक प्रमुख केंद्र बनले.

अधिकाऱ्यांनी ही पाटी इसवी सन पूर्व दुसऱ्या शतकातील असल्याचे निश्चित केले आहे. त्यावर 'शिकणे' (learn) हा ग्रीक शब्द कोरलेला आहे. ही एक प्राचीन, अंडाकृती शिशाची पाटी आहे, जिच्या छायाचित्रात ग्रीक लिखाणाचे अस्पष्ट ठसे स्पष्टपणे दिसतात.

हैफा विद्यापीठाचे पुरातत्वशास्त्रज्ञ डॉ. मायकेल आयझेनबर्ग आणि त्यांच्या सहकारी डॉ. अर्लेटा कोवालेव्स्का यांचा असा विश्वास आहे की, हा वाक्यांश एक उपहासात्मक टोमणा होता. मार्च २०२६ मध्ये जारी केलेल्या एका प्रसिद्धीपत्रकानुसार, आयझेनबर्ग आणि कोवालेव्स्का यांनी त्यांचे निष्कर्ष 'पॅलेस्टाईन एक्सप्लोरेशन क्वार्टरली' (PEQ) या नियतकालिकात प्रकाशित केले.

त्यांनी स्पष्ट केले की, एकट्या हिप्पोसमध्येच अशा ६९ गोळ्या सापडल्या आहेत, पण 'लर्न' (शिक) हा शब्द असलेली ही जगातील पहिली गोळी आहे. हे शहराच्या संरक्षकांच्या स्थानिक उपहासात्मक विनोदाचे द्योतक आहे. 'तुझा धडा शिक' या उपहासात्मक हावभावाने त्यांना आपल्या शत्रूंना धडा शिकवायचा होता.

हा अवशेष अंदाजे ३.२ सेंटीमीटर लांब आणि १.९५ सेंटीमीटर रुंद आहे. त्याचे सध्याचे वजन ३८ ग्रॅम आहे. उत्खनन पथकाच्या अंदाजानुसार, आघातामुळे त्याचे मूळ वजन अंदाजे ४५ ग्रॅम होते. गोळीवर आघाताच्या स्पष्ट खुणाही आढळून आल्या आहेत.

अधिकाऱ्यांच्या मते, जेव्हा शत्रूचे सैन्य शहराच्या दिशेने पुढे सरकत होते, तेव्हा शहराच्या संरक्षकांनी शहराच्या तटबंदीवरून ही गोळी झाडली असावी.2100 year old slingshot गोफणीच्या गोळीवर लिहिलेला संदेश सापडणे अत्यंत दुर्मिळ आहे.

हा विशिष्ट ग्रीक शब्द जगात प्रथमच आढळला आहे. त्या काळात, शिशाच्या गोळ्या स्वस्त पण अत्यंत प्राणघातक दारुगोळा मानल्या जात होत्या.

गेल्या वर्षी हिप्पोजमध्ये झालेल्या उत्खननादरम्यान, पुरातत्वशास्त्रज्ञांना वृद्धांची काळजी घेणारे १,६०० वर्षे जुने ख्रिश्चन केंद्र सापडले. हे जगातील सर्वात जुने वृद्धाश्रम असू शकते. त्याच ठिकाणी मेटल डिटेक्टरच्या मदतीने प्राचीन दागिने आणि सोन्याच्या नाण्यांचा एक मोठा खजिना देखील सापडला.