भारतावर आणखी एका संकट येणार?

Another crisis in India एप्रिल २०२६ मध्ये देशात वेगळ्या हवामानाची नोंद झाली असून उन्हाळ्यातही हिवाळ्याचा अनुभव घेण्यासारखी परिस्थिती निर्माण झाली आहे. अनेक राज्यांमध्ये अवकाळी पाऊस, गारपीट आणि वादळामुळे तापमान सामान्यपेक्षा कमी राहिले असून, यामुळे शेतकरी आणि सरकार दोघांनाही तणाव वाढला आहे. गव्हाची कापणी सुरू असताना या अनपेक्षित हवामानामुळे पिकांचे नुकसान झाले असून, गव्हाचे दाणे काळे पडले आहेत आणि काही पिके शेतातच पडली आहेत. आर्द्रतेमुळे बुरशीचा धोका वाढल्याने उत्पन्न आणि गुणवत्तेवर गंभीर परिणाम होण्याची भीती व्यक्त केली जात आहे.

 

 

 

 

कृषी मंत्रालयाच्या अधिकाऱ्यांना या परिस्थितीचे मूल्यांकन करण्याचे आणि प्रभावित राज्यांच्या कृषी मंत्र्यांशी संपर्क साधून उपाययोजना ठरवण्याचे निर्देश देण्यात आले आहेत. केंद्र सरकारने शेतकऱ्यांना आश्वासन दिले आहे की या संकटाच्या काळात सरकार त्यांच्या पाठीशी उभे राहील.भारतीय हवामान विभागाने सांगितले की, पश्चिमी वाऱ्यांमुळे पुढील तीन दिवस देशभर मध्यम स्वरूपाचा पाऊस सुरू राहण्याची शक्यता आहे. वायव्य भारतात ९ एप्रिलपर्यंत मेघगर्जनेसह हलका ते मध्यम पाऊस आणि सोसाट्याचे वारे चालू राहतील. काही भागांमध्ये मुसळधार पाऊस (७० ते ११० मिमी) आणि गारपीट होऊ शकते, ज्यामुळे गहू, तेलबिया आणि फळबागांच्या पिकांचे नुकसान होण्याची शक्यता आहे.

 

 

 

अरुणाचल प्रदेश आणि तामिळनाडूमध्ये मुसळधार पावसाची नोंद झाली आहे, तर हिमाचल प्रदेश, उत्तराखंड, पंजाब, हरियाणा, पूर्व राजस्थान, उत्तर प्रदेश, मध्य प्रदेश, विदर्भ आणि तेलंगणा येथे तुरळक ठिकाणी गारपीट झाली. छत्तीसगड, बिहार, मध्य प्रदेश, उत्तर प्रदेश, पंजाब, गंगा खोऱ्यातील पश्चिम बंगाल, मराठवाडा आणि तामिळनाडूच्या काही भागांमध्ये ५० ते ८० किमी वेगाच्या सोसाट्याच्या वाऱ्यासह वादळे आली, ज्यामुळे उभ्या पिकांचे नुकसान झाले.

 

 

अरुणाचल प्रदेश, गुजरात, जम्मू-काश्मीर, आसाम, मेघालय, मध्य महाराष्ट्र, किनारपट्टीवरील महाराष्ट्र, नागालँड, मणिपूर, मिझोराम, त्रिपुरा, झारखंड, उत्तराखंड, हिमाचल प्रदेश आणि ओडिशा येथे ३० ते ५० किमी वेगाचे वारे नोंदवले गेले. बिहारमधील दिवसाचे तापमान सामान्यपेक्षा ३ ते ५ अंश सेल्सिअस जास्त नोंदले गेले. पश्चिम बंगाल, ओडिशा, आसाम, मेघालय, मिझोराम, तामिळनाडू, पुदुचेरी आणि कराईकलमधील गंगा खोऱ्यातील मैदानी प्रदेशात तापमान १.६ ते ३ अंश सेल्सिअस अधिक होते. याउलट, जम्मू-काश्मीर, हिमाचल प्रदेश, उत्तर पंजाब, हरियाणा, चंदीगड, दिल्ली, राजस्थान, मध्य प्रदेश, गुजरात, महाराष्ट्र, तेलंगणा आणि उत्तर प्रदेशमध्ये तापमान सामान्यपेक्षा कमी राहिले. उन्हाळा सौम्य असल्याने कृषी क्षेत्रासह फळे, शीतपेये आणि इलेक्ट्रॉनिक्ससह इतर उद्योगांवरही परिणाम होत आहे. शीतपेये, आईस्क्रीम आणि शीतकरण उपकरणांची विक्री कमी झाली आहे. अशा हवामान परिस्थितीमुळे देशातील अन्नधान्य आणि औद्योगिक क्षेत्रांसमोर गंभीर आव्हाने निर्माण झाली आहेत.