लहान मुलांना मालिश करण्याचे फायदे,आयुर्वेदात मालिश अत्यंत फायदेशीर

    दिनांक :06-Apr-2026
Total Views |
नवी दिल्ली,
benefits of massaging children लहान मुलांसाठी आणि वयोगटानुसार मालिशचे फायदे, मालिशमुळे शरीराचा थकवा दूर होतो. त्यामुळे शरीर लवचिक आणि आरामशीर होते. मुलांच्या वाढीसाठीही मालिश फायदेशीर आहे. आयुर्वेदात, अभ्यंग मालिश अत्यंत फायदेशीर मानली जाते.

benefits of massaging children
 
 
जन्मानंतरची पहिली काही वर्षे बाळाची विशेष काळजी घेतली पाहिजे. हा काळ त्यांच्या विकासासाठी अत्यंत महत्त्वाचा असतो. आयुर्वेदानुसार, अभ्यंग मालिश, किंवा तेलाची मालिश, त्यांच्या शारीरिक विकासात महत्त्वाची भूमिका बजावते. जन्मानंतर बाळाचे शरीर अत्यंत नाजूक आणि संवेदनशील असते, आणि योग्य मालिश करणे आवश्यक आहे. बाळाला मालिश करणे हे केवळ शारीरिक विकासाशीच संबंधित नाही, तर ते भावनिक बंध दृढ करते आणि मानसिक विकासाला गती देते. आयुर्वेदिक डॉक्टर चंचल शर्मा (संचालिका आणि स्त्रीरोगतज्ञ, आशा आयुर्वेद) यांच्याकडून मालिशचे फायदे जाणून घ्या.
 
मालिशचे फायदे
वात दोष कमी करते - तेल मालिश शरीरातील वात दोष संतुलित करण्यास मदत करते. जन्माच्या वेळी, कोणत्याही बाळाच्या शरीरावर वाताचा खूप प्रभाव असतो, ज्यामुळे अशक्तपणा किंवा अस्वस्थता येऊ शकते. अशा परिस्थितीत, जर तुम्ही बाळाला योग्य प्रकारे मालिश केली, तर वाताचा प्रभाव कमी होतो आणि बाळाला आराम वाटतो.
 
हाडे आणि स्नायू मजबूत करते - तेल मालिश केवळ बाळाची हाडेच नाही, तर त्याचे स्नायू देखील मजबूत करते. या मालिशसाठी तुम्ही तिळाचे तेल, खोबरेल तेल किंवा मोहरीचे तेल वापरू शकता. यामुळे त्वचेला योग्य पोषण आणि कोमलता मिळते. मालिशमुळे शरीरातील रक्ताभिसरण सुधारते, ज्यामुळे बाळाचे आरोग्य सुधारते आणि शरीराला सर्व आवश्यक पोषक तत्वांचा पुरवठा सुनिश्चित होतो.
 
थकवा दूर करते आणि चांगली झोप लागण्यास मदत करते - तेल मालिशचे अनेक फायदे आहेत. विशेषतः मालिश केल्यानंतर, बाळांना चांगली झोप लागते. संशोधनातून असे दिसून आले आहे की, ज्या बाळांना नियमित मालिश मिळते, त्यांना अधिक गाढ झोप लागते. पुरेशी झोप मेंदूच्या विकासालाही गती देते. यामुळे बाळाला भावनिकदृष्ट्या सुरक्षित वाटते आणि ते आपल्या आईशी किंवा मालिश करणाऱ्या व्यक्तीशी अधिक घट्ट नाते जोडू शकते.
 
उत्तम पचनक्रिया - लहान मुलांच्या शरीरात जास्त हालचाल नसते, त्यामुळे मालिश केल्याने त्यांची पचनक्रिया सुरळीत चालण्यास मदत होते. यामुळे पोटदुखी, बद्धकोष्ठता आणि आम्लपित्तापासून आराम मिळतो. मालिशमुळे मुलाची रोगप्रतिकारशक्ती देखील वाढते, ज्यामुळे त्यांना आजारांशी लढण्यास मदत होते.
 
मुलाला मालिश करताना काही गोष्टी लक्षात ठेवा:
मुलाची त्वचा आणि शरीर खूप नाजूक असते, त्यामुळे जास्त दाब देणे टाळा. हिवाळ्यात आपल्या बाळाला मोहरी किंवा तिळाच्या तेलाने मालिश करण्याचा प्रयत्न करा, कारण या तेलांमुळे शरीराला उष्णता मिळते. उन्हाळ्यात खोबरेल तेल वापरता येते. तेलाने मालिश केल्यानंतर नेहमी आपल्या बाळाला कोमट पाण्याने अंघोळ घाला.benefits of massaging children भारतीय संस्कृतीत, मुलाच्या शारीरिक, मानसिक आणि भावनिक विकासासाठी अभ्यंग मालिश अत्यंत महत्त्वाची मानली जाते. हे नियमितपणे केले पाहिजे आणि काही समस्या उद्भवल्यास त्यावर त्वरित उपाय केला पाहिजे.
 
बाळाला मालिश करण्याचे योग्य वय कोणते?
बाळाला मालिश करण्यास सुरुवात करण्याची योग्य वेळ २-३ आठवड्यांनंतरची आहे. तुमचे बाळ १ महिन्याचे झाल्यावर तुम्ही हलकी मालिश सुरू करू शकता. जन्मानंतर लगेच मालिश करणे टाळा. या वेळी त्वचा खूप नाजूक आणि संवेदनशील असते, ज्यामुळे त्वचेच्या समस्या उद्भवू शकतात.