डोनाल्ड ट्रम्प यांची सत्ता उपराष्ट्रपतींकडे जाणार?

Donald Trump will lose power अमेरिकेतील राजकारण सध्या मोठ्या वादळात सापडले असून, राष्ट्राध्यक्ष डोनाल्ड ट्रम्प यांच्या वर्तनावरून तीव्र चर्चा सुरू झाली आहे. इस्टरच्या दिवशी त्यांनी समाजमाध्यमावर केलेल्या आक्रमक आणि अपमानास्पद विधानामुळे केवळ अमेरिकेतच नव्हे तर आंतरराष्ट्रीय स्तरावरही खळबळ उडाली आहे. विशेषतः इराणला उद्देशून केलेल्या उघड धमकीमुळे परिस्थिती अधिकच तणावपूर्ण बनली आहे. या पार्श्वभूमीवर अमेरिकेच्या संविधानाची २५ वी घटनादुरुस्ती लागू करण्याची मागणी वेगाने पुढे येत आहे. अनेक विरोधी पक्षीय नेते आणि काही कायदेकर्ते असे मानत आहेत की, राष्ट्राध्यक्षांची अलीकडील वक्तव्ये आणि निर्णय त्यांच्या निर्णयक्षमतेवर प्रश्न निर्माण करतात. त्यामुळे ते आपल्या पदाची जबाबदारी योग्यरीत्या पार पाडू शकत नाहीत का, यावर चर्चा सुरू झाली आहे.

 

 

या घटनादुरुस्तीतील चौथे कलम विशेष महत्त्वाचे मानले जाते. त्यानुसार, उपराष्ट्रपती आणि मंत्रिमंडळातील बहुसंख्य सदस्यांनी राष्ट्राध्यक्ष असमर्थ असल्याचे लेखी स्वरूपात जाहीर केल्यास, उपराष्ट्रपतींकडे कार्यकारी अधिकार तात्पुरते हस्तांतरित होऊ शकतात. ही तरतूद अत्यंत अपवादात्मक परिस्थितीत वापरण्यासाठी आहे आणि त्यासाठी कठोर घटनात्मक प्रक्रिया पाळावी लागते. दरम्यान, काही प्रमुख नेत्यांनी सार्वजनिकरित्या प्रतिक्रिया देत या पर्यायाचा विचार करण्याची गरज व्यक्त केली आहे. राष्ट्राध्यक्षांच्या वक्तव्यांमुळे देशाच्या सुरक्षेवर आणि आंतरराष्ट्रीय संबंधांवर परिणाम होऊ शकतो, अशी भीती व्यक्त केली जात आहे. इराणसोबत सुरू असलेल्या तणावाच्या पार्श्वभूमीवर ही चिंता अधिक तीव्र झाली आहे.

राजकीय वर्तुळात या मुद्द्यावर तीव्र मतभेद दिसून येत आहेत. काही जण राष्ट्राध्यक्षांच्या वक्तव्यांना कठोर पण आवश्यक भूमिका मानत असताना, इतरांना ते धोकादायक वाटत आहे. सत्ताधारी गटातही काही प्रमाणात अस्वस्थता वाढत असल्याचे संकेत मिळत आहेत. एकूणच, अमेरिकेच्या सर्वोच्च पदावर असलेल्या व्यक्तीच्या वागणुकीवरून निर्माण झालेला हा वाद केवळ देशांतर्गत राजकारणापुरता मर्यादित राहिलेला नाही, तर त्याचे पडसाद जागतिक पातळीवर उमटत आहेत.