दक्षिणेतही वाढतोय हिंदीचा प्रभाव?

Hindi is growing in the South देशात भाषेच्या मुद्द्यावरून उत्तर आणि दक्षिण भारतामध्ये वेळोवेळी वाद निर्माण होत असताना, कर्नाटकातील एका आकडेवारीने वेगळे चित्र समोर आणले आहे. तामिळनाडूचे मुख्यमंत्री एम. के. स्टॅलिन यांनी केंद्रावर हिंदी सक्तीचा आरोप अनेकदा केला असला, तरी देशातील अनेक भागांमध्ये लोक स्वतःहून हिंदी शिकण्याकडे वळत असल्याचे दिसून येत आहे. कर्नाटकातील शालेय शिक्षण मंडळाच्या निकालांनुसार, तब्बल ९३ टक्के विद्यार्थ्यांनी तिसऱ्या भाषेच्या पर्यायात हिंदीची निवड केली आहे. नवीन शिक्षण धोरणानुसार राबविण्यात आलेल्या त्रिभाषा पद्धतीत विद्यार्थ्यांना इंग्रजीसह स्थानिक भाषा शिकण्याची संधी दिली जाते आणि त्यासोबत तिसरी भाषा निवडण्याचा पर्याय खुला ठेवण्यात आला आहे. या पर्यायाचा वापर करत मोठ्या संख्येने विद्यार्थ्यांनी हिंदीला प्राधान्य दिल्याचे स्पष्ट झाले आहे.

 

 

 

उपलब्ध माहितीनुसार, कर्नाटकात सुमारे आठ लाखांहून अधिक विद्यार्थ्यांनी तिसऱ्या भाषेसाठी नोंदणी केली असून त्यापैकी साडेसात लाखांहून अधिक विद्यार्थ्यांनी हिंदीची निवड केली आहे. काही विद्यार्थ्यांनी कोकणी, मराठी, उर्दू आणि अरबी यांसारख्या इतर भाषांचाही पर्याय स्वीकारला आहे. मात्र हिंदीला मिळालेला मोठा प्रतिसाद तिच्या वाढत्या प्रभावाची साक्ष देतो.दरम्यान, केंद्रीय गृहमंत्री अमित शाह यांनी हिंदीला देशातील संपर्क भाषा म्हणून अधिक बळ देण्याची गरज व्यक्त केली होती. या वक्तव्याला एम. के. स्टॅलिन यांनी विरोध दर्शवला होता. त्यांच्या मते, तमिळसारखी प्राचीन भाषा असताना हिंदी लादण्याचा प्रयत्न योग्य नाही. तामिळनाडूमध्ये स्थानिक भाषेच्या जपणुकीला विशेष महत्त्व दिले जाते.

 

 

अशा परिस्थितीत त्रिभाषा धोरण हा भाषिक तणाव कमी करण्याचा एक प्रयत्न मानला जात आहे. या धोरणातून प्रत्येक भाषेला समान स्थान देत विद्यार्थ्यांना विविध भाषा शिकण्याची संधी उपलब्ध करून दिली जात आहे. कर्नाटकातील विद्यार्थ्यांनी मोठ्या प्रमाणावर हिंदीची निवड केल्याने या धोरणाला काही प्रमाणात सकारात्मक प्रतिसाद मिळाल्याचे चित्र स्पष्ट होत आहे. तसेच काही अहवालांनुसार तामिळनाडूतही हिंदी शिकणाऱ्यांची संख्या वाढत असल्याची चर्चा सुरू झाली आहे.