शेवग्याच्या शेंगांचे लोणचे : आरोग्यदायी आणि पौष्टिक घरगुती पदार्थ

moringa pickle recipe शेवग्याची शेंग ही आपल्या दैनंदिन आहारात अत्यंत महत्त्वाची आणि पौष्टिक भाजी मानली जाते. लहान मुलांपासून ते वृद्धांपर्यंत सर्वांसाठी ही शेंग फायदेशीर असून ती हाडांची मजबूती वाढवणे, पचनक्रिया सुधारणे, रक्तातील साखर नियंत्रित ठेवणे तसेच रोगप्रतिकारशक्ती वाढवणे यासाठी उपयुक्त ठरते. शेवग्यामध्ये भरपूर प्रमाणात जीवनसत्त्वे, खनिजे आणि अँटीऑक्सिडंट्स असतात, ज्यामुळे ते एक प्रकारचे ‘सुपर फूड’ म्हणून ओळखले जाते. साधारणतः शेवग्याचा वापर सांबार, आमटी किंवा भाजी म्हणून केला जातो, मात्र त्यापलीकडे जाऊन शेवग्याच्या शेंगांपासून लोणचे तयार करता येते, ही माहिती अनेकांना माहीत नसते.

 

 

भारतीय आहार संस्कृतीत लोणच्यांना विशेष स्थान आहे. आंबा, लिंबू, मिरची अशा पारंपरिक लोणच्यांप्रमाणेच शेवग्याचे लोणचेही चविष्ट आणि आरोग्यदायी ठरते. विशेष म्हणजे, या लोणच्यामुळे शेवग्याचे औषधी गुणधर्म अधिक काळ टिकून राहतात आणि त्याचा उपयोग रोजच्या जेवणात सहज करता येतो. पचनसंस्थेसाठी हे लोणचे अत्यंत उपयुक्त मानले जाते. तसेच ते शरीरातील विषारी घटक बाहेर टाकण्यास मदत करते.

शेवग्याचे लोणचे बनवण्याची प्रक्रिया सोपी असली तरी काही टप्प्यांमध्ये काळजी घेणे आवश्यक असते. सर्वप्रथम ताज्या आणि कोवळ्या शेवग्याच्या शेंगा निवडून त्यांना स्वच्छ धुऊन लहान तुकडे केले जातात. हे तुकडे काही मिनिटे उकळत्या पाण्यात हलके शिजवले जातात आणि नंतर पाणी पूर्णपणे काढून टाकले जाते. यामुळे शेंगा थोड्या मऊ होतात आणि त्यातील कडवटपणा कमी होतो.

यानंतर हे तुकडे काही moringa pickle recipe  काळासाठी मीठ आणि मोहरीच्या पावडरसह काचेच्या बरणीत ठेवले जातात. साधारणपणे दोन ते तीन दिवसांच्या कालावधीत हे मिश्रण थोडे आंबटसर होते, ज्यामुळे लोणच्याला खास चव मिळते. या प्रक्रियेमुळे शेवग्याची नैसर्गिक चव अधिक खुलते आणि त्यात मसाले मिसळण्यासाठी योग्य आधार तयार होतो.

त्यानंतर लोणच्याचा खरा मसाला तयार केला जातो. यामध्ये मोहरीची पूड, लाल मिरची, हळद, मेथी, बडीशेप आणि थोडेसे व्हिनेगर यांचा वापर केला जातो. कढईत तेल गरम करून त्यात हे सर्व मसाले हलके भाजले जातात आणि नंतर थंड होऊ दिले जाते. थंड झाल्यानंतर हा मसाला शेवग्याच्या तुकड्यांमध्ये मिसळला जातो. शेवटी चवीनुसार मीठ घालून मिश्रण नीट हलवले जाते.

हे तयार झालेले लोणचे काही दिवस हवाबंद काचेच्या बरणीत ठेवले जाते, जेणेकरून त्याची चव अधिक चांगली विकसित होते. हे लोणचे भात, पोळी किंवा पराठ्यासोबत खूपच स्वादिष्ट लागते. त्याची खासियत म्हणजे ते केवळ चवदारच नाही तर आरोग्यासाठीही अत्यंत उपयुक्त आहे.

आजच्या धकाधकीच्या moringa pickle recipe  जीवनात अनेकजण पौष्टिक आणि घरगुती पर्याय शोधत असतात. अशा वेळी शेवग्याचे लोणचे हा एक उत्तम पर्याय ठरतो. कमी खर्चात, सहज उपलब्ध घटकांपासून बनणारे हे लोणचे शरीराला आवश्यक पोषण देण्याबरोबरच जेवणाची चवही वाढवते.शेवग्याच्या शेंगांचा आहारात नियमित समावेश केल्यास अनेक आजारांपासून संरक्षण मिळू शकते. त्याचबरोबर त्याचे लोणचे स्वरूपात सेवन केल्यास ते अधिक टिकाऊ आणि चविष्ट बनते. त्यामुळे पारंपरिक भारतीय स्वयंपाकात अशा पौष्टिक प्रयोगांना अधिक महत्त्व देणे आवश्यक आहे.अशा प्रकारे शेवग्याच्या शेंगांचे लोणचे हे आरोग्य आणि चव यांचा सुंदर संगम आहे, जो प्रत्येक घरात नक्कीच तयार करून पाहावा असा पदार्थ आहे.